VI SAB/Wa 33/24
WyrokWSA w Warszawie2024-07-16
Skład orzekający: Honorata Łopianowska, Andrzej Nogal, Maciej Borychowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się bezczynności w sprawie wydania wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Prezydent m.st. Warszawy dopuścił się bezczynności w sprawie wydania wypisu z licencji, ponieważ nie załatwił wniosku w ustawowym terminie i nie poinformował strony o przyczynach zwłoki ani o nowym terminie. Jednakże, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę dużą liczbę spraw rozpatrywanych przez organ oraz fakt, że wniosek został ostatecznie załatwiony po wniesieniu skargi. Postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania wypisu umorzono jako bezprzedmiotowe, a skargę w pozostałym zakresie oddalono.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego. Po upływie ustawowego terminu i braku informacji o jego rozpatrzeniu, skarżący złożył ponaglenie, a następnie skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy. Prezydent w odpowiedzi na skargę wskazał na dużą liczbę spraw i poinformował, że wniosek został już załatwiony po wniesieniu skargi. Sąd rozpoznał sprawę, umarzając postępowanie w części dotyczącej zobowiązania do wydania wypisu, stwierdzając bezczynność organu, ale nie uznał jej za rażące naruszenie prawa, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w niniejszej sprawie; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałym zakresie oddala skargę; 5. zasądza od Prezydenta m. st. Warszawy na rzecz skarżącego D. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Honorata Łopianowska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Nogal Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lipca 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. Z. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2023 r. o wydanie wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w niniejszej sprawie; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałym zakresie oddala skargę; 5. zasądza od Prezydenta m. st. Warszawy na rzecz skarżącego D. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
D. Z. (dalej "Skarżący", "Strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej "WSA") w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Stołecznego W. (dalej "Prezydent", "Organ") w związku z niewydaniem wypisu z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym - pojazd o nr rej. [...].
Skarżący wniósł o:
1) zobowiązanie Prezydenta Miasta Stołecznego W. do niezwłocznego wydania (nie później jednak niż w ciągu 7 dni) wypisu z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym - pojazd o nr rej. [...],
2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i że odbyło się to z rażącym naruszeniem prawa,
3) wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 cyt. ustawy PPSA,
4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę Skarżący wyjaśnił, że w dniu [...] lipca 2023 r. Prezydent udzielił mu licencje nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. W związku z zakupem kolejnego pojazdu, w dniu [...] grudnia 2023 r. bezpośrednio w punkcie obsługi interesanta Wydziału Licencji i Transportu Drogowego Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta Stołecznego W. na ul. [...] złożył wniosek o wydanie wypisu z licencji nr [...]na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym na kolejny pojazd. Wniosek był kompletny. Od obsługującego pracownika uzyskał informację, iż ze względu na dużą liczbę spraw czas oczekiwania będzie wynosił do 2 miesięcy, a o realizacji wniosku zostanie poinformowany telefonicznie. Skarżący wskazał, że od chwili złożenia przedmiotowego wniosku, nie dostał z urzędu żadnego pisma ani telefonu. W związku z tym, w dniu [...] stycznia 2024 r. telefonicznie skontaktował się z urzędem i uzyskał informację, że aktualnie realizowane są sprawy które wpłynęły do urzędu w listopadzie 2023 r. i nie ma możliwości określenia terminu załatwienia sprawy z wniosku Skarżącego.
Z uwagi na powyższe, Strona w dniu [...] lutego 2024 r. w placówce Poczty Polskiej nadała ponaglenie adresowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej również "SKO"). Skarżący wskazał, że do chwili datowania niniejszej skargi jego sprawa nie została załatwiona, nie ma także informacji jak ponaglenie zostało rozpatrzone.
Skarżący podniósł, że zgodnie z art. 35 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Tymczasem procedowanie w sprawie Skarżącego trwa już 87 dni. Z powyższego wynika, że Prezydent nie wydając przedmiotowego wypisu z licencji, w znaczący sposób utrudnia, a nawet uniemożliwia Stronie prowadzenie działalności gospodarczej, co stoi w sprzeczności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 27 ustawy Prawo przedsiębiorców, który stanowi, że organy działają w sprawach związanych z wykonywaniem działalności gospodarczej wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do ich załatwienia.
Skarżący wskazał ponadto, że bez przedmiotowego wypisu pojazd stoi bezużytecznie. Traci przez to ok. 3000 zł miesięcznie, ponosząc przy tym koszty finansowe takie jak koszt ubezpieczenia, opłaty na ZUS czy koszty kredytu. Przez tą sytuację boryka się z dużymi problemami finansowymi.
W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o umorzenie w części postępowania na podstawie art. 161 par 1 pkt 3 ppsa, w pozostałym zakresie o oddalenie skargi.
Organ wyjaśnił, że w dniu [...] grudnia 2023 r. Skarżący złożył wniosek o wydanie wypisu z licencji nr [...] i został powiadomiony o prawdopodobnym terminie załatwienia sprawy. W dniu [...] lutego 2024 r. Skarżący złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. ponaglenie zarzucając Organowi bezczynność i przewlekłość.
Organ wyjaśnił, że zarówno wydanie wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, jak i wydanie identyfikatora kierowcy taksówki jest czynnością materialno-techniczną, która w każdym przypadku, zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. realizowana jest bez zbędnej zwłoki. Wszystkie wnioski rozpatrywane są wedle kolejności ustalonej w oparciu o datę wpływu wniosku do Urzędu m.st. W.. Z uwagi na to, że w obowiązującym stanie prawnym te same pojazdy i kierowcy mogą być zgłaszani - bez żadnych ograniczeń, przez wiele podmiotów posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, to zaś wprost przekłada się na ich termin obsługi. Organ zaznaczył, że w miesiącu grudniu 2023 r. z zakresu tylko transportu drogowego taxi wpłynęło do Urzędu 10 000 spraw. Wbrew twierdzeniom Skarżącego nie jest możliwe załatwienie ich przy okienku, bowiem każda z nich wymaga weryfikacji i nie rzadko potrzebę ich uzupełniania.
Prezydent wskazał, że SKO postanowieniem z dnia [...] marca 2024 r., na zasadzie art. 37 § 6 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło, że Prezydent dopuścił się bezczynności, nie noszącej cech rażącego naruszenia prawa i zobowiązał Prezydenta do załatwienia żądania w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia. Następnie, w dniu [...] marca 2024 r. został zrealizowany wniosek Skarżącego i na jego podstawie wydano wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym na pojazd o numerze rejestracyjnym [...].
W dniu [...] marca 2024 r. Skarżący osobiście odebrał w/w wypis.
Organ wskazał, że bezspornym pozostaje fakt dłuższego terminu załatwienia sprawy niż przewidziany w art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego. Nie wynikało to jednak z opieszałości organu czy bezczynności lecz było wynikiem ogromnej liczby wniosków do rozpatrzenia. Skarżący miał wiedzę, iż termin, o którym mowa w art. 35 kpa nie zostanie dochowany i nie wynika to z braku woli załatwienia sprawy lecz jedynie z braku obiektywnych możliwości bezzwłocznego rozpatrzenia wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "P.p.s.a."). W razie uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a.:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności,
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa,
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę (w tym także skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.).
Nie budzi wątpliwości Sądu, że w okolicznościach badanej sprawy stosowny tryb został wyczerpany – Skarżący zwracał się do Organu o udzielenie informacji w zakresie rozpatrzenia wniosku. W dniu [...] lutego 2024 r. Skarżący wniósł ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W..
Skarga skarżącego była więc dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.
Przechodząc do oceny zasadności skargi kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze bezczynność Prezydenta rzeczywiście istniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący.
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej "k.p.a.") bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (a więc w terminie dodatkowym wyznaczonym przez organ).
Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności wówczas, gdy mimo istnienia ustawowego obowiązku, w prawnie ustalonym terminie, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosowanej czynności. Z bezczynnością mamy więc do czynienia w sytuacji, gdy brak jest aktywności organu w danej sprawie, w tym również nie wywiązuje się on z obowiązku zawiadomienia strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenia nowego terminu jej rozpatrzenia. W konsekwencji przedmiotem skargi na bezczynność jest brak wydania określonego aktu w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga taka stanowi środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego likwidację stanu opieszałości występującą po stronie organu. Sąd kontroluje, czy organ administracji w terminie zakreślonym przepisami prawa procesowego załatwił sprawę, czy też nie. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia to, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznania sprawy (czy też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, mają jedynie znaczenie dla oceny, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca.
W myśl art. 35 § 1-3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Nie można jednak z góry zakładać, że organ ma do czynienia ze sprawą szczególnie skomplikowaną i uznać, że termin na załatwienie jej wynosi dwa miesiące. Organ administracji publicznej powinien niezwłocznie przystąpić do działań zmierzających do załatwienia sprawy. Dopiero, gdyby niemożliwe okazało się dotrzymania terminu miesięcznego, wówczas organ powinien o tym fakcie powiadomić strony postępowania, wskazując jednocześnie nowy termin. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Jak wynika z akt administracyjnych, w dniu [...] grudnia 2023 r. do Prezydenta wpłynął wniosek Skarżącego o wydanie wypisy z licencji nr [...]na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym - dla pojazdu o nr rej. [...]. Wniosek był kompletny, Organ nie wzywał Strony do jego uzupełnienia. Skarżący nie był również informowany o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie oraz nie uzyskał informacji o nowym terminie załatwienia sprawy. Takiej informacji nie uzyskał również podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem urzędu w dniu [...] stycznia 2024 r.
W dniu [...] lutego 2024 r. Skarżący, w placówce Poczty Polskiej złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. ponaglenie na bezczynność Prezydenta.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2024 r. SKO stwierdziło bezczynność Prezydenta, które nie nosiło znamion rażącego naruszenia prawa i zobowiązało do załatwienia żądania w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia. Realizując wytyczne SKO, Organ w dniu [...] marca 2024 r. załatwił wniosek Skarżącego i na jego podstawie wydał wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym na pojazd o numerze rejestracyjnym [...]. Przedmiotowy wypis osobiście został odebrany przez Skarżącego w dniu [...] marca 2024 r.
Oceniając całokształt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdza, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przekroczeniem terminów określonych w art. 35 k.p.a., co niewątpliwie świadczy o bezczynności Prezydenta. Załatwienie wniosku Strony nastąpiło w dniu [...] marca 2024 r.
Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podkreśla, że w toku procedowania wniosku Strony z dnia [...] grudnia 2023 r. Prezydent nie zastosował ani razu przepisu art. 36 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest zobowiązany do każdorazowego zawiadomienia strony o fakcie niezałatwienia sprawy administracyjnej zawisłej przed nim, podania przyczyny zwłoki i określenia nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia.
Z akt sprawy wynika bezspornie, że Organ nie informował Strony o przyczynie zwłoki oraz nie wskazał kolejnego terminu załatwienia sprawy. Przeciwnie, to Skarżący próbował ustalić termin rozpoznania jego wniosku, niemniej jednak bezskutecznie. Niewątpliwie zatem Prezydent dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Skarżącego.
Jednocześnie należy wskazać, że przed rozpoznaniem przez Sąd niniejszej sprawy postępowanie wywołane wnioskiem Skarżącego zostało zrealizowane. Oznacza to, że postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Prezydenta do niezwłocznego wydania (nie później jednak niż w ciągu 7 dni) wypisu z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym – dla pojazdu o nr rej. [...] należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Dalszych rozważań wymaga podjęcie oceny, czy w sprawie doszło ze strony Prezydenta do rażącego naruszenia prawa. W tym miejscu należy wyjaśnić, że dla stwierdzenia, że bezczynność organu miała charakter kwalifikowany nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy, co niewątpliwie miało miejsce w niniejszej sprawie. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny (dalej "NSA") w postanowieniu z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13 "długość trwania przewlekłości postępowania nie jest prymarną przesłanką przemawiającą za uznaniem, że rażąco narusza ono prawo". Kwalifikacja naruszenia jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dlatego też wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, nadto oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). W konsekwencji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa, czy inaczej, że każda bezczynność jest naruszeniem prawa, ale już nie każde postępowanie dotknięte bezczynnością nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Przedstawiciele judykatury także podnoszą, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (zob. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13).
Zdaniem Sądu, w sprawie taka sytuacja jednak nie miała miejsca. Wprawdzie Prezydent przekroczył termin do załatwienia sprawy wynikający z powyżej omówionych przepisów k.p.a. Niemniej jednak, sam czas rozpatrywania wniosku Strony – jak wynika z powyższych rozważań – nie prowadzi w sposób automatyczny do wystąpienia także rażącego naruszenia prawa. Zatem, o ile przekroczenie terminu zaistniało, o tyle stan bezczynności w związku z działaniami podejmowanymi w tym czasie przez Organ wskazanymi w odpowiedzi na skargę, nie uzasadnia przyjęcia, że zwłoka miała charakter kwalifikowany, tzn. bezczynność miała cechy rażącego naruszenia prawa. Wspomnieć w tym miejscu należy, iż co jest poza sporem, że w momencie składania wniosku Skarżący został poinformowany, iż wydanie wypisy nastąpi w terminie do 2 miesięcy. Bezpośrednią przyczyna takiego stanu rzeczy była duża ilość spraw. W odpowiedzi na skargę Prezydent poinformował, iż w miesiącu grudni 2023 r., tylko z zakresu transportu drogowego taxi wpłynęło do urzędu 10 000 spraw. W związku z czym nie można stwierdzić, iż bezczynność Prezydenta spowodowana wyłącznie lekceważącym wobec Strony zachowaniem, polegającym na braku terminowego rozpoznania wniosku – bez wyraźnej przyczyny. Ów przyczyną była bardzo duża ilość spraw i konieczność analizy każdego wniosku, co wyklucza załatwienie sprawy "przy okienku".
Strona wniosła również o wymierzenie Organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
Zgodnie z treścią art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Oznacza to, że takie uprawnienie orzecznicze przysługuje sądowi administracyjnemu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania niezależnie od tego, w jakim stopniu organ administracji naruszył prawo. Użycie zaś w tym przepisie spójnika "lub" dowodzi, że sąd może wymierzyć organowi grzywę i jednocześnie przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1905/16).
Nałożenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. jest dodatkowym środkiem dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (vide wyrok NSA dnia 7 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 1810/16). Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej powyższe okoliczności nie wystąpiły. Grzywna – jako środek dyscyplinujący o fiskalnym charakterze – powinna być wymierzana wówczas, gdy sąd dochodzi do przekonania, że bezczynność organu (lub przewlekłe prowadzenie postępowania) nie jest w żaden sposób przez organ uzasadniana. Sąd nie znalazł wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego o wymierzenie organowi z tytułu zaistniałej zwłoki sankcji w postaci zasądzenia na jego rzecz od organu na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. sumy pieniężnej. Ta bowiem sankcja (podobnie jak przewidziana przepisem grzywna) jest dodatkowym środkiem o podwójnym charakterze: dyscyplinująco-represyjnym, który w ocenie Sądu powinien być stosowanym w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji (lub dwóch) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego i uchylał się od rozstrzygnięcia sprawy. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Z jednej bowiem strony materiał dowodowy zgromadzony w aktach nie pozwala na wyprowadzenie wniosku o celowym uchylaniu się Organu od podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, z drugiej zaś – wobec wydania wypisu z licencji – funkcja dyscyplinująca omawianej sankcji straciła na znaczeniu.
Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności, Sąd uznał, że w sprawie miała miejsce bezczynność Prezydenta oraz że bezczynność ta nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa, o czym orzekł w punktach 2) i 3) sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. Sąd oddalił wniosek Skarżącego o wymierzeniu Organowi grzywny, uznając go w okolicznościach niniejszej sprawy za niezasadny, o czym sąd orzekł w punkcie 4) sentencji wyroku. Sąd jednocześnie umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Prezydenta do niezwłocznego wydania (nie później jednak niż w ciągu 7 dni) wypisu z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym - pojazd o nr rej. [...], na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku), albowiem z akt sprawy wynika, że po wniesieniu skargi Prezydent w dniu [...] marca 2024 r. wydał wnioskowany wypis z licencji. Oznacza to, że orzeczenie w tej kwestii byłoby bezprzedmiotowe. W punkcie 5) sentencji wyroku Sąd, zgodnie z art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądził od Prezydenta na rzecz Skarżącego koszty postępowania. Koszty te obejmują wpis uiszczony w kwocie 100 zł.
Podstawą rozpoznania skargi na posiedzeniu niejawnym był art. 119 pkt 4 P.p.s.a., który umożliwia zastosowanie tego trybu szczególnego w sprawie ze skargi na bezczynność organu lub przewlekłość postępowania.
Wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło