VI SAB/Wa 6/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Rady Izby Komorniczej w W. w przedmiocie wpisu na listę aplikantów komorniczych postanawia 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; 2. zasądzić od Rady Izby Komorniczej w W. na rzecz skarżącego M. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. M. S. (skarżący) wniósł skargę na bezczynność Rady Izby Komorniczej w W. domagając się niezwłocznego podjęcia uchwały w przedmiocie wpisu na listę aplikantów komorniczych. Do wniesienia tej skargi doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Uchwałą Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] września 2011 r. skarżący uzyskał pozytywny wynik z egzaminu konkursowego na aplikację komorniczą. Na podstawie art. 29 ust 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 231, poz. 1376 – dalej u.k.s.e.) w dniu [...] października 2011 r. skarżący złożył do Rady Izby Komorniczej wniosek o wpis na listę aplikantów komorniczych. Pismem z dnia [...] listopada 2011 r. Przewodniczący Rady Izby Komorniczej w W. poinformował skarżącego, iż brak wskazania miejsca odbywania aplikacji uniemożliwia podjęcie przez Radę Izby Komorniczej uchwały w przedmiocie wpisu na listę aplikantów, oraz zwrócił się o wskazanie w terminie 14 dni kancelarii, w której zamierza on odbywać aplikację komorniczą. Jednocześnie wyjaśniono, iż rozpatrzenie sprawy wymaga dalszego postępowania wyjaśniającego i powinno nastąpić nie później niż w terminie miesiąca. W odpowiedzi na powyższe skarżący pismem z dnia [...] listopada 2011 r. (data wpływu do Rady - [...] grudnia 2011 r.) wniósł o wskazanie kancelarii komorniczej, w której mógłby odbyć aplikację komorniczą na podstawie art. 29 ust. 2 i 5 w zw. z art. 29 ust. 8 u.k.s.e., oraz ponowił swój wniosek o wpis na listę aplikantów komorniczych. W odpowiedzi na to pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. Przewodniczący Rady Izby Komorniczej w W. ponownie poinformował skarżącego, iż wobec braku wskazania przez niego komornika, w kancelarii którego zostałby on zatrudniony celem odbywania aplikacji - Rada Izby Komorniczej nie posiada możliwości podjęcia uchwały w przedmiocie wpisu na listę aplikantów. Ponadto w piśmie tym wskazano, iż Rada Izby Komorniczej podjęła wszelkie niezbędne działania, w celu ustalenia miejsca zatrudnienia dla osoby oczekującej na wpis lecz z przyczyn niezależnych od Rady działania te nie odniosły pozytywnych rezultatów. Wszyscy komornicy sądowi należący do Izby Komorniczej w W. wypełnili bowiem obowiązek, o którym jest mowa w art. 29 ust. 3 u.k.s.e., i obecnie nie ma ani jednego komornika, którego można by zobowiązać w trybie art. 29 ust. 5 u.k.s.e. do zatrudnienia wskazanego przez Radę aplikanta. W związku z powyższym organ stwierdził, że uchwała w sprawie wpisu zostanie podjęta niezwłocznie po ustaniu przyczyn zwłoki, co w ocenie Rady powinno nastąpić po dniu [...] marca 2012 r. W uzasadnieniu skargi na bezczynność skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wskazał, że uchwałą Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] Września 2011 r. uzyskał pozytywny wynik egzaminu konkursowego na aplikację komorniczą. W treści skargi skarżący zarzucił naruszenie przez Radę Izby Komorniczej w W. przepisu art. 29j ust. 1 u.k.s.e. Zdaniem skarżącego organ nie podjął uchwały w przedmiocie wpisu na listę aplikantów komorniczych pomimo, iż skarżący spełnia wszystkie ustawowe wymagania od których ustawa uzależnia taki wpis na listę. Ponadto skarżący podniósł, iż zgodnie z art. 29 ust. 8 u.k.s.e osobie spełniającej warunki wymienione w art. 29 ust. 1 u.k.s.e. nie można odmówić wpisu na listę aplikantów komorniczych. W odpowiedzi na skargę Rada Izby Komorniczej w W. wniosła o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przez Radę Izby Komorniczej przepisu art. 29j ust. 1 u.k.s.e. organ wskazał, że zgodnie z art. 29j ust. 1 u.k.s.e. Rada Izby Komorniczej obowiązana jest podjąć uchwałę w przedmiocie wpisu na listę aplikantów komorniczych w terminie 30 dni od dnia złożenia przez zainteresowanego wniosku o dokonanie wpisu. Stosownie do dyspozycji art. 29 ust. 6 zdanie drugie u.k.s.e. Rada Izby Komorniczej obowiązana jest wskazać w takiej uchwale "komornika, w którego kancelarii aplikant komorniczy jest albo zostanie zatrudniony". W myśl § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2007 r. w sprawie organizacji i przebiegu aplikacji komorniczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 244, poz. 1804 z p. zm.), u komornika wskazanego w ww. uchwale przez Radę Izby Komorniczej aplikant komorniczy odbywa praktykę, przy czym warunki odbywania praktyki przez aplikanta określa umowa o pracę zawarta z komornikiem. Z powyższego wynika zatem, iż wskazanie przez radę izby komorniczej konkretnego komornika, o którym jest mowa w art. 29 ust. 6 u.k.s.e., służy określeniu miejsca odbywania przez aplikanta praktyki, przy czym ustawodawca powiązał odbywanie praktyki u komornika z wynikającym z art. 29 ust. 2 u.k.s.e. obowiązkiem zatrudnienia danego aplikanta przez komornika. Zdaniem organu z powołanych wyżej przepisów, a w szczególności art. 29 ust. 6 zdanie drugie u.k.s.e., jednoznacznie wynika, że Rada Izby Komorniczej nie ma prawnej możliwości podjęcia uchwały w przedmiocie wpisu na listę aplikantów komorniczych bez jednoczesnego wskazania komornika, w którego kancelarii aplikant komorniczy jest albo zostanie zatrudniony. Gdyby Rada Izby Komorniczej podjęła taką uchwałę bez wskazania w jej treści komornika, w którego kancelarii skarżący będzie zatrudniony w okresie odbywania aplikacji, to wówczas naruszyłaby w sposób rażący przepis art. 29 ust. 6 zdanie drugie u.k.s.e. Z przedłożonych przez organ akt sprawy wynika, że sprawa wpisu na listę aplikantów komorniczych m.in. M. S. była przedmiotem posiedzeń Rady Izby Komorniczej w W. w dniach [...] listopada 2011 r. i [...] grudnia 2011 r. oraz [...] grudnia 2011 r. Według zapisów znajdujących się w protokołach w stosunku do osób, które nie posiadają zatrudnienia nie jest możliwe podjęcie uchwały w przedmiocie wpisu ze względu na treść art. 29 ust. 1 pkt 6 u.ks.e. (protokół z [...] listopada 2011 r.), zaś wszyscy komornicy należący do izby komorniczej w W. wypełnili obowiązek z art. 29 ust. 3 u.k.s.e. (protokół z [...] grudnia 2011 r.). Ponadto w dniu [...] styczna 2012 r. Rada Izby Komorniczej w L. podjęła uchwałę nr [...] o wpisaniu M. S., który zostanie zatrudniony przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Następnie w dniu [...] stycznia 2012 r. powyższa umowa o pracę została wypowiedziana przez skarżącego ze skutkiem na dzień [...] lutego 2012 r. W dniu [...] maja 2012 r. organ nadesłał odpis uchwały Rady Izby Komorniczej w W. Nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. o odmowie wpisu skarżącego na listę aplikantów komorniczych Izby Komorniczej w W. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 18 maja 2012 r. zostały złożone następujące dokumenty; – uchwała Krajowej Rady Komorniczej z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] o uchyleniu uchwały (decyzji) Rady Izby Komorniczej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] o odmowie wpisu skarżącego na listę aplikantów komorniczych i umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, – uchwała Krajowej Rady Komorniczej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] o uchyleniu uchwały (decyzji) Rady Izby Komorniczej w L. z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] o skreśleniu skarżącego z listy aplikantów komorniczych prowadzonej przez Izbę Komorniczą w L. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. W ostatecznie sprecyzowanym stanowisku Rada Izby Komorniczej wniosła o umorzenie postępowania sądowego w związku z umorzeniem postępowania przez Krajową Radę Komorniczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę m.in. decyzji administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi stosując przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.p.s.a.,- Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1270 z późn. zm.). Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 10 stycznia 2011 r. nr 6, poz. 18), które weszły w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r. obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl art. 54 § 3. p.p.s.a organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie skarżący M. S. domagał się zobowiązania Rady Izby Komorniczej niezwłocznego podjęcia uchwały w przedmiocie wpisu na listę aplikantów komorniczych. W sprawach ze skargi na bezczynność organów administracji publicznej sąd administracyjny orzeka według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie orzekania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2005 r., sygn. akt IV SAB/Wa 64/05). Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych oraz ze złożonych przez organ ww. odpisów uchwał organów samorządu komorniczego wynika, że w przedmiocie wpisu skarżącego na listę aplikantów komorniczych były podejmowane przez organ stosowne działania według stanu na dzień 18 maja 2012 r. W szczególności podjęto uchwałę Krajowej Rady Komorniczej z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] o uchyleniu uchwały (decyzji) Rady Izby Komorniczej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] o odmowie wpisu skarżącego na listę aplikantów komorniczych i umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego oraz uchwałę Krajowej Rady Komorniczej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] o uchyleniu uchwały (decyzji) Rady Izby Komorniczej w L. z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] o skreśleniu skarżącego z listy aplikantów komorniczych prowadzonej przez Izbę Komorniczą w L. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. W ocenie Sądu powyżej opisany stan rzeczy oznacza, iż zaistniały warunki do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Według uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (uchwała 7 sędziów NSA W-wa z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08). Należy podkreślić, iż w konsekwencji Sąd nie może uwzględnić skargi na bezczynność organu w sytuacji, gdy organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, a zatem załatwił sprawę w rozumieniu art. 35 k.p.a., choćby z przekroczeniem ustawowych terminów. Nie można bowiem zobowiązywać organu do wydania określonego aktu lub decyzji skoro rozstrzygnięcie sprawy zapadło przed dniem orzekania przez sąd. W przypadku umorzenia postępowania z powodu uwzględnienia przez organ administracji publicznej skargi na decyzję i wydania w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. rozstrzygnięcia stronie należy się od organu zwrot kosztów sądowych z tytułu uiszczonego wpisu sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt I GZ 279/10). W związku z umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego wypowiadanie się Sądu w kwestiach merytorycznych co do istoty sprawy czyli w przedmiocie wpisu na listę aplikantów komorniczych byłoby przedwczesne. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.