VI SAB/Wa 74/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. B. na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji umarzającej postępowanie w sprawie leczenia interferonem postanawia: 1. zwolnić skarżącego – L. B. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego – L. B. adwokata. Pismem z dnia [...] września 2014 r. L. B. – skarżący w niniejszej sprawie, wniósł za pośrednictwem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność tego organu w zakresie rozpoznania odwołania od decyzji umarzającej postępowanie w sprawie leczenia interferonem. Sąd postanowieniem z dnia 19 listopada 2014 r. odrzucił wniesioną przez skarżącego skargę, stwierdzając w uzasadnieniu, że skarżący przed złożeniem skargi nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa i tym samy nie wyczerpał przysługującego mu trybu zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego, warunkującego skuteczne wniesienie skargi. Skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Referendarz sądowy postanowieniem z 23 lutego 2015 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazano na fakt, że skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową i w związku z tym brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia on przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący wskazał na osiągany dochód w postaci emerytury w kwocie netto 757 i stwierdził w związku z tym, że nie może ponieść kosztów sądowych. Wymienił stałe miesięczne wydatki, na które składają się opłaty za czynsz w kwocie 150 złotych, z tytułu kredytów w dwóch bankach na łączną kwotę 90 złotych, za prąd w kwocie 30 złotych, za gaz w kwocie 30 złotych, lekarstwa w kwocie 50 złotych oraz związane z zakupem żywności w kwocie 400 złotych, w łącznej kwocie 750 złotych. Dodał, że jest osobą samotną, samodzielnie prowadzącą gospodarstwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., cytowanej dalej jako "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z powyższym, stwierdzić należy, że uprawnienie do skorzystania z prawa pomocy przysługuje osobom, które z uwagi na swoją trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Sytuacja majątkowa wnioskodawcy jest jedynym kryterium branym pod uwagę przy ocenie, czy stronie można przyznać prawo pomocy. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek czy choćby pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2011 r. sygn. akt II OZ 904/11). W ocenie Sądu, przedstawione przez skarżącego okoliczności uzasadniają przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Sąd uznał, że uzyskiwany przez skarżącego dochód, przy uwzględnieniu koniecznych dla utrzymania wydatków, nie pozwala na poczynienie oszczędności w bieżących wydatkach, celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. Z przedstawionej przez skarżącego decyzji o waloryzacji emerytury wynika, że wysokość jego świadczenia emerytalnego od dnia 1 marca 2015 r. wynosi 757,21 złotych netto miesięcznie. Z kolei wydatki związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych, z tytułu opłat za lokal mieszkalny, za energię elektryczną, z opłatami za gaz oraz związane ze spłatą zaciągniętych kredytów i zakupem leków wynoszą miesięcznie 350 złotych. Po odliczeniu tych wydatków od dochodu jednoosobowego gospodarstwa domowego, do dyspozycji skarżącego pozostaje około 400 zł miesięcznie. Mając na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniu z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt II OZ 902/10 należy stwierdzić, że osoba utrzymująca się z emerytury w wysokości 757,21 złotych netto (880,45 złotych brutto) i ponosząca standardowe koszty utrzymania na aktualnym poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, jak wyżywienie i ubranie, czy też zakup leków, nie jest w stanie przy posiadanych środkach we wskazanej wyżej wysokości poczynić niezbędnych oszczędności. Nie posiadając przy tym ani zasobów pieniężnych (oszczędności), ani wartościowych przedmiotów, skarżący nie jest zatem zdolny ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd oceniając zasadność ustanowienia dla skarżącego profesjonalnego pełnomocnika przyjął, że jego możliwości płatnicze uniemożliwiają mu samodzielne ustanowienie zastępcy procesowego. Z tej przyczyny, zdaniem Sądu, zasadne jest ustanowienie dla skarżącego pełnomocnika z urzędu - adwokata - w celu stworzenia możliwości odpowiedniej obrony przed Sądem jego interesów. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.