VI SO/Wa 15/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. w G. w przedmiocie wymierzenia Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia wniosek oddalić. W dniu 18 października 2011 r. S. w G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) dalej p.p.s.a. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że za pośrednictwem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę datowaną na dzień 25 lipca 2011 r. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r. uchylającą decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r. uwzględniającą odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, której organ do dnia złożenia wniosku - nie przekazał do Sądu. Wnioskodawca podkreślił, że niedopełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. ogranicza jego prawo do sądu. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie organowi grzywny – Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zaprzeczył twierdzeniom wnioskodawcy o nieprzekazaniu do Sądu skargi na decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. Wskazał, że skargę tę, która wpłynęła do organu w dniu 28 lipca 2011 r., przekazał do Sądu 5 września 2011 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Podkreślił, że 30 - dniowy termin do przekazania skargi sądowi wraz z pozostałymi dokumentami jest terminem instrukcyjno – porządkowym, a jego przekroczenie nie powoduje bezskuteczności tej czynności. W konkluzji organ wniósł o umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego. Powołana skarga z dnia 25 lipca 2011 r. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2011 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę przekazana została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 6 września 2011 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) i została zarejestrowana pod sygnaturą akt VI SA/Wa 1815/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a., organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 55 p.p.s.a.). Przepisy te przewidują zatem dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, tj. stwierdzenie uchybienia przez organ trzydziestodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Jak zwrócono uwagę w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I GPS 3/09 (opubl. w ONSAiWSA 2010/1/2), grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., ma charakter dyscyplinująco-represyjny. Funkcja dyscyplinująca polega na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na nią oraz akt sprawy. Aktualizuje się ona wtedy, gdy organ nie dopełnił tej czynności, a sąd chce na nim wymóc jej dokonanie. Wprawdzie oczywiste w tym wypadku jest także uchybienie terminowi przewidzianemu w art. 54 § 2 p.p.s.a., ale funkcja dyscyplinująca kwestii przekroczenia terminu nie dotyczy. Przekroczenie terminu wiąże się z funkcją represyjną, niezależnie od tego, czy organ przesłał skargę, odpowiedź na skargę i akta przed powiadomieniem sądu, czy też nie. Różnica sprowadza się do tego, że w pierwszym przypadku funkcja represyjna występuje obok funkcji dyscyplinującej, w drugim zaś już nie. Funkcja represyjna z art. 55 § 1 p.p.s.a. znajduje uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji), w sytuacji, gdy sąd rozpoznaje wniosek o wymierzenie grzywny mimo dopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed powiadomieniem sądu, ale z uchybieniem terminu. W związku z powyższym zauważyć należy, że orzeczenie sądu w sprawie wymierzenia organowi grzywny ma charakter uznaniowy. Użyte w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "może" oznacza, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę zasadności wymierzenia grzywny. Oznacza to, że sąd może, ale nie musi wymierzać grzywny. Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny sąd winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy. Sąd może np. oddalić wniosek, gdy niezachowanie terminu było usprawiedliwione okolicznościami konkretnej sprawy (np. post. NSA z dnia 17 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 652/07). Jak podkreślono w uzasadnieniu powołanej uchwały NSA z dnia 3 listopada 2009 r., konstrukcja ustawowa w kwestii wymierzenia organowi grzywny w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a., jest w tej mierze elastyczna i dopasowana do zmiennych realiów praktyki i zawsze należy mieć na względzie okoliczności konkretnej sprawy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że z treści wniosku o wymierzenie organowi grzywny z dnia 18 października 2011 r. wynika, że intencją wnioskodawcy było przymuszenie organu do przekazania do Sądu skargi, odpowiedzi na nią oraz akt sprawy. Wnioskodawca wskazał bowiem, że wbrew informacjom pozyskanym z organu o przekazaniu skargi do Sądu, według jego wiedzy, organ na dzień złożenia wniosku o ukaranie grzywną, nadal nie dopełnił tego obowiązku. Podkreślenia jednak wymaga, że powołana skarga wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w rzeczywistości przekazana została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 6 września 2011 r. Okoliczność ta oznacza, że brak jest podstaw do wymierzenia organowi grzywny w celu zdyscyplinowania organu do przekazania do Sądu wskazanych dokumentów. Odnośnie zaś przekroczenia trzydziestodniowego terminu do przesłania do Sądu skargi, odpowiedzi na skargę i akt zważyć należy, że skarga na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wpłynęła do organu 28 lipca 2011 r. (data prezentaty – k. 3 akt sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 1815/11). Ostatnim dniem na przekazanie do Sądu skargi, odpowiedzi i akt był dzień 29 sierpnia 2011 r. Skarga przekazana została przez organ do Sądu w dniu 6 września 2011 r., a zatem z ponad tygodniowym opóźnieniem. Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszy wniosek – w realiach niniejszej sprawy nie jest zasadnym wymierzenie organowi grzywny jako sankcji za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki, albowiem prawo to w sytuacji kilkudniowego uchybienia terminu przekazania skargi i pozostałych dokumentów do Sądu w ocenie Sądu nie doznało uszczerbku. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie przepisu art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.