VI SO/Wa 9/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego postanawia: odmówić przyznania D. G. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. D. G. (dalej też jako wnioskodawczyni) wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z informacji podanych przez wnioskodawczynię w formularzu wynika, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem. Wnioskodawczyni uzyskuje miesięczny dochód netto z tytułu pobierania emerytury w kwocie 2 119 złotych (na dowód czego załączyła decyzję właściwego oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych). W formularzu wnioskodawczyni podała, że jej syn jest osobą bezrobotną i nie uzyskuje dochodu. Przedłożyła nadto umowę pożyczki bankowej gotówkowej na kwotę 68 016 złotych, której spłata rozłożona została na okres od czerwca 2013 roku do kwietnia 2020 roku, przy czym miesięczna rata sięga kwoty 1 193 złotych. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano ją do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez przedłożenie: a. wyciągów z posiadanych przez D. G. i jej syna rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie, b. dokumentu potwierdzającego, że syn wnioskodawczyni posiada status osoby bezrobotnej - zaświadczenie z właściwego Powiatowego Urzędu Pracy o zarejestrowaniu w ewidencji osób bezrobotnych. Wezwanie zostało doręczone wnioskodawczyni w dniu 21 października 2013 roku, przy czym do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawiła, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej tez jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie natomiast do treści art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie wnioskodawczyni została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła. Nie przedłożyła między innymi wyciągów z rachunków bankowych. Nie jest więc wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, czy ona lub jej syn posiadają na rachunkach bankowych środki finansowe, ani jakie operacje były wykonywane na tych rachunkach oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym, skoro wnioskodawczyni nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii posiadanych przez nią i jej syna rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia natomiast oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Jeszcze raz podkreślić należy, iż zawarte w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). W przypadku niniejszego wniosku kwestia stanu rachunku bankowego wnioskodawczyni jest tym bardziej istotna, iż wyjaśniałaby kwestię dysponowania przez nią środkami uzyskanymi z tytułu pożyczki gotówkowej zawartej w dniu [...] kwietnia bieżącego roku, na podstawie której wypłacono wnioskodawczyni kwotę 54 429 złotych. Jednocześnie sam fakt spłaty pożyczki gotówkowej nie może wpłynąć na przyznanie prawa pomocy, ponieważ kwestia spłacania zaciągniętych kredytów czy pożyczek jest indywidualną sprawą wnioskodawczyni i nie może skutkować przeniesieniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia kosztów powstałych z tytułu prowadzonego postępowania sądowego (p. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2013 r. sygn. akt II FZ 281/13). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.