VII SA/Wa 1014/10

WyrokWSA w Warszawie2011-03-01

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Bogusław Cieśla, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności obowiązku administracyjnego, który stanowi podstawę tytułu wykonawczego, w ramach postępowania egzekucyjnego dotyczącego nałożenia grzywny w celu przymuszenia?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W postępowaniu egzekucyjnym mogą być badane wyłącznie kwestie dotyczące przebiegu tego postępowania. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem nacisku mającym na celu skłonienie zobowiązanego do realizacji obowiązku, a nie karą, dlatego nie stosuje się do niej zasady miarkowania znanej z prawa karnego.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na J. K. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1.500 zł z powodu niewykonania obowiązku przywrócenia poprzedniego kierunku otwierania drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując zasadność nałożonej grzywny i podnosząc argumenty dotyczące braku uciążliwości otwierania drzwi na zewnątrz.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska -Śpiewak, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska ( spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P.S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 złotych (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt groszy ), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 złotych (dwieście pięćdziesiąt), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 złotych (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 64, art. 119 § 1, art. 121 § 4 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 roku, Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) zwanej dalej kpa. w sprawie drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ulicy [...] w W., nałożył na J. K. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1.500,00 zł z powodu uchylania się przez zobowiązaną od wykonania obowiązku określonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nr [...] z dnia [...], tj. przywrócenie poprzedniego kierunku otwierania drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ulicy [...] w W. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przeprowadzona w dniu 6 lipca 2009 r. kontrola wykazała, że J. K. nie wykonała obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] polegającego na przywróceniu poprzedniego kierunku otwierania drzwi wejściowych. Wobec powyższego w dniu [...] organ wystosował upomnienie wzywające do wykonania nałożonego obowiązku. Następnie w dniu [...] wystawiony został tytuł wykonawczy obligujący do wykonania obowiązku określonego w ww. decyzji. Organ zaznaczył, że podjęte czynności egzekucyjne nie przyniosły skutku, wobec czego zasadnym było zastosowanie środków o charakterze finansowym. Przywołując treść art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ podniósł, że maksymalna wysokość grzywny w celu przymuszenia nałożona na osobę fizyczną może wynosić 10.000 złotych. Wymierzona natomiast w niniejszej sprawie grzywna nie przekracza powyższej wysokości. W wyniku rozpatrzenia zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy powyższe postanowienie. Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie egzekucyjne zostało przeprowadzone przez organ I instancji zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a wydane postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia jest zasadne. Organ wskazał, iż organ egzekucyjny uzasadnił w sposób nie budzący wątpliwości kwotę, w jakiej ustalił wysokość przedmiotowej grzywny nałożonej na podstawie art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazał, iż pomimo faktu, iż decyzja organu powiatowego Nr [...] stała się ostateczna podmiot zobowiązany nie podjął żadnych działań celem realizacji obowiązku w niej wskazanego. Odnosząc się do argumentów zawartych w zażaleniu organ podkreślił, że w myśl przepisu art. 29 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wyjaśnił, iż z tego względu, nie może na etapie postępowania egzekucyjnego odnieść się do zarzutów merytorycznych dotyczących ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...], gdyż stronie przysługiwało prawo do wniesienia odwołania od tej decyzji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. K. wnosząc o umorzenie przedmiotowej kary za zamontowanie drzwi wejściowych w sposób nie zgodny z przepisami. Dodała, ze mieszka na ostatnim piętrze i fakt otwierania się drzwi na zewnątrz nikomu nie przeszkadza. Dodała, że w trzech blokach Spółdzielni inni lokatorzy też mają zamontowane drzwi, które otwierają się na zewnątrz zamiast do wewnątrz. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje wnioski zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje : Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu bowiem tak zaskarżone postanowienie jak i utrzymane nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nie naruszają przepisów obowiązującego prawa. Zgodnie z przepisem art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Oznacza to, że organ egzekucyjny nie jest władny badać zasadności lub wadliwości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] Nr [...], będącej podstawą egzekucji gdyż nie może ingerować w kwestie merytoryczne rozstrzygnięte wskazaną decyzją. W postępowaniu egzekucyjnym mogą być badane wyłącznie kwestie dotyczące przebiegu tego postępowania. Z tego względu bez znaczenia dla rozpoznania sprawy są przyczyny dla których skarżąca zamontowała drzwi wejściowe oraz okoliczności z tym związane. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał jego prawidłowej oceny. Egzekucja administracyjna w niniejszej sprawie prowadzona jest na podstawie własnego tytułu wykonawczego, który czyni zadość wymaganiom zawartym w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej albowiem w sposób dostatecznie jasny wskazano podstawę prawną obowiązku oraz jego treść. W rozpoznawanej sprawie skarżącej doręczono w dniu 31 lipca 2009 r. upomnienie stanowiące element poprzedzający wszczęcie egzekucji. W upomnieniu tym, skarżąca została poinformowana jaki obowiązek ma wykonać oraz uprzedzona, że w razie niewykonania nałożonego obowiązku zostanie wszczęte przeciwko zobowiązanej postępowanie egzekucyjne. Z uwagi na brak wykonania nałożonego obowiązku organ egzekucyjny wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], którego doręczenie skarżącej w dniu 26 listopada 2009 r. wszczęło postępowanie egzekucyjne. Podjęte czynności egzekucyjne okazały się bezskuteczne wobec czego zasadnym było zastosowanie środków przymuszenia w postaci grzywny do wykonania obowiązku administracyjnego. Prawidłowość zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt. II OSK 767/08 zgodnie z którym " W trakcie egzekucji obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, organ egzekucyjny powinien w razie bezskutecznego upływu terminu określonego w art. 15 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.) w pierwszej kolejności nałożyć grzywnę w celu przymuszenia, na podstawie art. 119 § 1 lub § 2 tej ustawy, uwzględniając dyspozycje przepisów art. 121 § 4 i 5 oraz art. 122 § 2 pkt 2 in fine. Wykonanie zastępcze, unormowane w art. 127, może być orzeczone, gdy mimo wymierzenia grzywny zobowiązany nie wykona obowiązku albo gdy uwzględniając zarzut zobowiązanego, że grzywna jest zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym (art. 33 pkt 8), organ postanowi o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4)". Formułowane w orzecznictwie stanowisko wskazujące na pierwszeństwo zastosowania grzywny w celu przymuszenia, a dopiero w dalszej kolejności wykonania zastępczego wynika również z wyroku NSA z dnia 21 kwietnia 2009 r, II OSK 578/08 i wyroku NSA z dnia 7 grudnia 1998 r, IV S.A. 193/96. Dokonując zatem oceny wyboru środka egzekucyjnego dotyczącego obowiązku o charakterze niepieniężnym, wynikającego z prawa budowlanego Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w powołanych wyżej wyrokach, iż jako pierwszy środek egzekucyjny stosowana jest grzywna, a dopiero w dalszej kolejności wykonanie zastępcze. W rozpoznawanej sprawie w ramach wykonania obowiązku przywrócenia poprzedniego kierunku otwierania drzwi wejściowych tj. do wewnątrz lokalu mieszkalnego grzywna w celu przymuszenia jest środkiem mniej uciążliwym dla skarżącej od wykonania zastępczego. W razie bowiem wykonania obowiązku grzywna nieuiszczona lub nieściągnięta podlega umorzeniu, a na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek grzywna uiszczona lub ściągnięta może być w całości lub w części zwrócona (art. 125 i 126 ). Natomiast w przypadku wykonania zastępczego koszty, które obciążają zobowiązanego, nie podlegają zwrotowi ( art. 127 i następne ). Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego do realizacji ciążącego na nim obowiązku stąd nie ma tutaj zastosowania wyrażona w prawie karnym zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości zobowiązanego ( wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2005 r, OSK 1140/04, LEX nr 186665, wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2006 r, II OSK 49/06, LEX nr 355305, wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r, OSK 1148/94, LEX nr 164945, wyrok NSA z dnia 2 lutego 2010 r, II OSK 235/09, LEX nr 602159 ). Organ wymierzając skarżącej grzywnę w kwocie 1.500 zł nie przekroczył granic wyznaczonych przez art. 121 § 2 i § 4 ustawy oraz zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności przez zasadę racjonalnego działania wyrażoną w art. 7 § 2 ustawy oraz zasadę niezbędności wyrażoną w art. 7 § 3 ustawy z których wynika obowiązek organu zastosowania wobec skarżącej takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na niej obowiązku. W tym stanie rzeczy skoro zaskarżone postanowienie prawa nie narusza Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło