VII SA/Wa 1044/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżący – A. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku. Skarga zawierała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek o wstrzymanie wykonania nie został poparty jednak żadnym uzasadnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2016 r. odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, skarżący zawarł w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który nie został poparty żadnym uzasadnieniem. Analizując art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – zwanej dalej p.p.s.a.), Sąd podkreślił, że to na stronie ciąży obowiązek uzasadnienia wniosku, w tym wskazania okoliczności uzasadniających jego uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt II OZ 1070/16, po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 3 sierpnia 2016 r. W uzasadnieniu Sąd kasacyjny wskazał, że o ile przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody musi być każdorazowo doprecyzowana przez wnioskodawcę i w tym zakresie wniosek wymaga uzasadnienia przez jego autora, to w sytuacji, gdy wnioskiem o wstrzymanie wykonania objęta jest decyzja nakazująca dokonanie rozbiórki, niejako z jej przedmiotu wynikać będzie wystąpienie drugiej przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. "trudnych do odwrócenia skutków", niezależnie od wielkości i wartości materialnej obiektu budowlanego. Jak wielokrotnie bowiem wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozbiórka obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a to z tego powodu, że nakaz rozbiórki może okazać się wadliwy. W sprawach budowlanych, w których zazwyczaj chodzi o budowę lub rozbiórkę obiektu, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w istocie nieuniknione. Tym samym stwierdzenie Sądu pierwszej instancji o niemożności udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej z uwagi jedynie na brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania kontrolowanej w sprawie decyzji należało uznać za niewystarczające dla wydania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd dokonuje więc oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964). Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż rozbiórka obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, z samej istoty tej czynności powoduje trudne do odwrócenia skutki (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 276/05, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd też Sąd, przy ocenie przesłanek uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji z urzędu wziął pod uwagę charakter obowiązku nią nałożonego. Zatem uznać należy, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności, które przemawiają za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji. Dokonanie nakazu rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalnego, tj. fundamentu i podmurówki o wymiarach ok. 3,05 x 3,55 m i szerokości 24 cm wraz z wylewką betonową doprowadzi z pewnością do zniszczenia co najmniej części użytych do jego budowy materiałów budowlanych oraz będzie wiązało się z poniesieniem znacznych nakładów finansowych. Nadto ewentualny powrót do stanu poprzedniego po wykonaniu takiego obowiązku również będzie wymagał poniesienia dodatkowych kosztów oraz nakładu pracy. W tym miejscu wskazać należy, że Sąd, rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, nie dokonuje oceny zawartości skargi, jednak rozbiórka rozbudowanej części budynku przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez Sąd może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Wskazane wyżej okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Zatem spełniona i uprawdopodobniona została ustawowa przesłanka do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, jak w sentencji.