VII SA/Wa 1053/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę skargę oddala Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2006r. Prezydent W., na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz art. 104 Kpa, oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 C2 erwca 1998r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku o pozwolenie na budowę z dnia [...] stycznia 2006r. ostatecznie uzupełnionego w dniu [...] czerwca 2006r. - zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na roboty budowlane J. S., polegające na zabudowie dwóch tarasów wraz z przeszklonym zadaszeniem w lokalu nr [...] budynku przy ul. [...] w W. (działka nr ew. [...] i [...] z obrębu [...]), według projektu budowlanego autorstwa mgr inż. arch. J. H. oraz inż. D. C. Dodatkowo zastrzegł, że inwestycję należy prowadzić z zachowaniem określonych warunków - zgodnie z postanowieniami art. 36 ust. 1 i art. 42 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007r. Nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. - uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w przedmiocie udzielonego pozwolenia na budowę w/w inwestycji. W uzasadnieniu wskazał, iż jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, inwestor przystąpił do robót budowlanych, polegających na zabudowie dwóch tarasów, przed uprawomocnieniem się decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem organu II instancji w/w okoliczność powoduje, iż inwestor w sposób istotny odstąpił od warunków określonych w przepisach prawa budowlanego, tj. samowolnie przystąpił do realizacji przedmiotowej inwestycji. W związku z powyższym zaskarżona decyzja organu I instancji stała się bezprzedmiotowa (w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa) i nie może pozostać w obrocie prawym - jako nie spełniająca wymogów wynikających z przepisów obowiązującego prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie jego zmianę oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, a w szczególności art. 48 prawa budowlanego i art. 16 w zw. z art. 28 Kpa, a ponadto wskazała, że odwołanie w niniejszej sprawie wniósł podmiot, który nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Kpa. Wspólnota Mieszkaniowa nie jest stroną niniejszego postępowania, ponieważ wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu realizacja zatwierdzonego projektu budowlanego nie polega na montowaniu konstrukcji zadaszenia do żelbetowego gzymsu dachu, który jest częścią wspólną. Prace budowlane na tarasie miały się odbyć i odbyły się w oparciu o projekt, który nie przewidywał mocowania do gzymsu dachu, a zatem nie można uznać, by Wspólnota Mieszkaniowa miała przymiot strony. Wobec braku innych odwołań uprawnionych podmiotów, decyzja wydana w niniejszej sprawie była decyzją ostateczną przed rozpoczęciem robót budowlanych, a zatem nie doszło w niniejszej sprawie do samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuję: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego w/w przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wbrew twierdzeniom skarżącej - Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. ma przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Rzeczywiście taras jest. własnością skarżącej, co wynika bezspornie z aktu notarialnego z dnia [...] maja 2001 r. (Repertorium [...]) i niewątpliwie nie wchodzi w skład nieruchomości wspólnej ale roboty budowlane objęte pozwoleniem na budowę z dnia [...] lipca 2006r, polegające na zadaszeniu tarasu, ingerują w części wspólne budynku. Fakt ten wynika z zatwierdzonego pozwoleniem na budowę projektu budowlanego wykonanego przez mgr inż. arch. J. H., w którym stwierdza się, że "krokwie o przekroju 5x12 cm, stanowiące konstrukcję dachu, będą mocowane do żelbetonowego gzymsu". Ingerencja robót budowlanych w części wspólne budynku celem zamocowania zadaszenia to zrobienie dziur w elewacji, w ścianie poddasza, ale również fakt, że przez zadaszenie tarasu nastąpi zmiana wyglądu zewnętrznego budynku. Zgodnie z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) właściciele poszczególnych wyodrębniony lokali tworzą wspólnotę mieszkaniową, która powołana jest do zarządzania częścią wspólną nieruchomości. Stosownie do treści art. 3 ust. 2 w/w ustawy nieruchomość wspólna obejmuje te fragmenty wspólnego budynku i gruntu, które nie służą wyłącznie do korzystania właścicielowi lokali. Tak więc w skład tej nieruchomości mogą wchodzić elementy o zróżnicowanym stopniu związania z wyodrębnionymi lokalami. W pierwszym rzędzie należą do niej te części budynku i gruntu pod budynkiem, które są niezbędne do korzystania przez wszystkich właścicieli lokali, takie jak wspólna klatka schodowa, ściany zewnętrzne lub dach (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2006r, sygn. akt I ACa 741/2005, publ. LexPolonica nr 1572932, OSA 2007/8 poz. 24 str. 55). Jak wynika z przedstawionego przez stronę skarżącą aktu notarialnego z dnia [...] maja 2001 r. do części składowych odrębnej własności lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku przy ul. [...], nie wchodzą ani ściany zewnętrze, ani dach. Te części budynku przy ul. [...] należą do części wspólnej nieruchomości. Oczywiście udział w nieruchomości wspólnej, jako prawo związane jest z własnością lokalu (patrz: art. 3 ust. 1 ustawy o własności). Jednak to tylko wspólnota mieszkaniowa jako ogół właścicieli poszczególnych lokali jest dysponentem części wspólnych nieruchomości. W przedmiotowej sprawie bez wątpienia sporna inwestycja realizowana na tarasse lokalu nr [...] ingeruje w części wspólne nieruchomości, tj. gzyms dachu, w którym zostały wycięte zgodnie z projektem dziury, celem umieszczenia w nich krokwi stanowiących więźbę spornego zadaszenia. Ten fakt bezspornie świadczy, że została wypełniona dyspozycja art. 28 ust. 2 prawa budowanego, ponieważ przedmiotowe zadaszenie dach bezpośrednio oddziałuje na dach, czyli na część wspólną nieruchomości, której dysponentem (zarządcą) jest wspólnota mieszkaniowa. Tak więc z tych względów, w świetle art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, Sąd uznał, że Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. na przymiot strony w niniejszym postępowaniu, a więc jej odwołanie złożone w terminie (tj. czternastego dnia od daty otrzymania decyzji organu I instancji) Wojewoda [...] winien rozpoznać. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa - uchylił decyzję Prezydenta W. i umorzył postępowanie organu I instancji jako spełniające przesłanki z art. 105 § 1 Kpa. Jedną z przesłanek umorzenia postępowania I instancji jest stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania na podstawie art. 105 § 1 Kpa. Zgodnie z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W przedmiotowej sprawie skarżąca bez wątpienia wykonała zabudowę tarasu przed tym zanim decyzja Prezydenta W. o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna. Tym samym został naruszony przepis art. 28 ust. 1 prawa budowlanego, a w świetle przepisów prawa budowlanego i orzecznictwa sądowoadministracyjnego przedmiotowa inwestycja powstała w ramach samowoli budowlanej, jednak nie w rozumieniu art. 48 prawa budowlanego Rozpoczęcie robót budowlanych niezgodnie z art. 28 ust. 1 przerywa postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę, wszczęte z wniosku inwestora (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 1349/05, publ. LEX nr 196268). Organ architektoniczno-budowlany w takim przypadku przestaje być właściwy, ponieważ dalsze postępowanie będzie toczyć się nie w przedmiocie pozwolenia na budowę, a będzie toczyć się z urzędu przed organem nadzoru budowlanego, który po spełnieniu przez inwestora określonych w przepisach obowiązków zezwoli na prowadzenie dalszych robót bądź -jak to może mieć miejsce w niniejszej sprawie - doprowadzi do legalizacji spornego zadaszenia tarasu. W tym sensie w niniejszej sprawie brak jest już przedmiotu postępowania administracyjnego, ponieważ w zaistniałych okolicznościach sprawy organ architektoniczno-budowlany, jakim jest Wojewoda [...], nie jest władny prowadzić postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę. A więc należy uznać, iż postępowanie to stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa. Dodatkowo należy podnieść, że wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy budowa został już zrealizowana w sposób rażący narusza art. 28 ust. 1 prawa budowlanego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 661/05, publ. LEX nr 196344). Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, a przede wszystkim zasadą dwuinstancyjności, organ administracyjny II instancji rozpoznając sprawę bada ją od nowa, tak jakby "nie znał" rozstrzygnięcia organu I instancji. Dlatego to organ odwoławczy przesądza o bycie pozwolenia na budowę. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym należy stwierdzić, że po zrealizowaniu określonej inwestycji zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe, a postępowanie w tym zakresie winno z mocy art. 105 § 1 Kpa ulec umorzeniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005r., sygn. akt II OSK 286/05, publ. LEX 190997). Niedopuszczalne jest bowiem prowadzenie postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli inwestycja została już zrealizowana (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 516/04, publ. LEX nr 173945). W związku z powyższym, organ II instancji podnosząc, iż przedmiotowa inwestycja prowadzona była w oparciu o nieostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę - prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie organu I instancji jako bezprzedmiotowe. Natomiast należy zauważyć, że Wojewoda [...] - jako organ architektoniczno-budowlany, w uzasadnieniu swojej decyzji wkroczył w zupełnie nie w swoje kompetencje, które zastrzeżone są dla organów nadzoru budowlanego przez przepisy ustawy Prawo budowlane (patrz: 83 ust. 1 prawa budowlanego). Organ II instancji bowiem stwierdził, że skarżąca dopuściła się samowoli budowlanej z art. 48 prawa budowlanego. W niniejszej sprawie skarżąca dysponowała nieostatecznym pozwoleniem na zabudowę tarasu i niezgodnie z dyspozycją zawartą w art. 28 ust. 1 w/w ustawy zrealizowała przedmiotową inwestycję. Taka sytuacja nie może być utożsamiana z tym jakby w ogóle w sprawie nie wydano decyzji o pozwoleniu na budowę Inwestor, który rozpoczął budowę na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, niewątpliwie narusza jednoznaczny w swej treści art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Tym samym naraża się on na ryzyko, iż nieostateczną decyzja zezwalająca na budowę zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego i wówczas spełniona zostanie hipoteza normy zawartej w art. 48 prawa budowlanego. Jednak rozpoczęcie budowy na podstawie decyzji nieostatecznej nie może być, w świetle treści art. 48 i art. 28 powołanej wyżej ustawy, uznane za objęte hipotezą art. 48 (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie z dnia 5 września 2001 r., sygn. akt SA/Sz 2652/2000, publ. LexPolonica nr 353962, Glosa 2003/3 str. 46, OSP 2002/12 poz. 155). W związku z powyższym, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.