VII SA/Wa 1115/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2013 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy skargę oddala Decyzją z dnia [...] grudnia 2012r. Prezydent [...]znak: [...]na podstawie art. 104 Kpa (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 138 ust. 1 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 20 czerwca 1997r., "Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012r., poz. 1137) po rozpatrzeniu wniosku Komendanta [...]Policji orzekł o zatrzymaniu M. C. prawa jazdy kategorii B. W uzasadnieniu organ wskazał, ze z wniosku Komendanta [...]Policji wynika, iż w okresie od [...]marca 2012r. do [...]października 2012r. M. C. kierując pojazdem mechanicznym dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego, za które otrzymał łącznie 28 punktów. Zgodnie z obowiązującymi przepisami już przekroczenie 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego obliguje do zatrzymania prawa jazdy. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. C. po rozpatrzeniu, którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzję z dnia [...]lutego 2013r. znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy kierowcy, który przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego nie należy do kategorii decyzji uznaniowych. Stanowiący podstawę prawną art. 138 ust 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, przyjmuje konstrukcję tzw. decyzji związanej, co oznacza, że starosta ma obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w sytuacji powzięcia wiadomości o przekroczeniu przez kierowcę 24 punktów w ciągu roku. Z wniosku Komendanta [...]Policji bezspornie wynika, że skarżący naruszył przepisy ruchu drogowego i otrzymał w związku z tym 28 punktów. Stosownie do art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym właściwy starosta na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji kieruje kierowcę, który przekroczył 24 punkty karne za naruszenie przepisów ruchu drogowego na egzamin sprawdzający i na podstawie art. 138 ust. 1 w/w ustawy orzeka o zatrzymaniu prawa jazdy do czasu zdania egzaminu sprawdzającego kwalifikacje. Jednocześnie organ wyjaśnił, że w dniu 19 stycznia 2013r., weszła w życie ustawa z dnia 5 stycznia 2011r., o kierujących pojazdami (Dz. U. nr 30, poz. 151 ze zm.). Zgodnie z art. 136 ust. 1 wskazanej ustawy w stosunku do osób, które dopuściły się naruszeń przepisów ruchu drogowego przed dniem wejścia w życie ustawy i naruszenia te skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów, tj. w niniejszej sprawie na dzień 17 października 2012r. zgodnie z obowiązującym w tym dniu rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012r., poz. 488), w szczególności § 8 ust. 6, odbycie szkolenia [o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy] nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Skarżący M. C. przedłożył zaświadczenie z dnia [...]listopada 2012r., z którego wynika, że odbył szkolenie w dniu [...]listopada 2012r. a zatem już po przekroczeniu 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Oznacza to brak podstaw do zmniejszenia liczby punktów. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]wniósł M. C.. Decyzji zarzucił naruszenie - art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym przez błędną wykładnię, - § 4 pkt 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, oraz art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ponadto, zdaniem skarżącego, istotny wpływ na wynik sprawy powinna mieć okoliczność uczestniczenia w szkoleniu, o którym mowa w art. 130 ust. 3 cyt. ustawy, co powinno skutkować odliczeniem 6 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Dalej, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, iż sądy wielokrotnie odmawiały stosowania § 8 ust. 6 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012r., uznając, iż rozporządzenie w tym zakresie wykracza poza upoważnienie ustawowe wynikające z art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis upoważniał ministra do określenia w rozporządzeniu liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia. Treść tego upoważnienia nie może być odczytywana jako umocowanie do określenia kategorii kierowców, którym pomimo odbytego szkolenia nie zmniejsza się liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Z art. 130 ust. 3 p.r.d. wynika bowiem, że kierowca wpisany do ewidencji może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Uprawnienie to nie dotyczy jedynie kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Jest to jedyny przewidziany ustawą wyjątek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd kontrolował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]z dnia [...]lutego 2013r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta [...]z dnia [...] grudnia 2012r. orzekającą o zatrzymaniu M. C. prawa jazdy kat. B w związku z przekroczeniem 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W sprawie bezsporne jest, że skarżący w okresie od [...]marca 2012r. do [...]października 2012r. otrzymał łącznie 28 punktów karnych za popełnione wykroczenia przeciwko przepisom ruchu drogowego, a także to, że w dniu [...]listopada 2012r. odbył na własny koszt szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z powyższego wynika, że szkolenie odbył już po otrzymaniu 28 punktów, czyli po przekroczeniu maksymalnie dozwolonej liczby 24 punktów karnych. Stosownie do § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012r. odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Skarżący powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne zarzucił brak zgodności § 8 ust. 6 cyt. rozporządzenia z delegacją ustawową zawartą w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Oceniając tak sformułowany zarzut wskazać przede wszystkim należy, iż orzecznictwo sądów administracyjnych w tym przedmiocie nie jest jednolite. Sąd w składzie orzekającym nie podziela stanowiska przedstawionego w przywołanych w skardze wyrokach. Wyjaśnić należy, że art. 130 ustawy jest ogólnym przepisem stanowiącym o ewidencji kierowców naruszających przepisy drogowe oraz dotyczącym spraw z zakresu punktacji za ich przekroczenie. Ustęp 4 zawiera delegację pozwalającą m.in. określić w drodze rozporządzenia liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia. Zapis upoważnia zatem, w ocenie Sądu, w wystarczającym stopniu ministra do stworzenia regulacji, która zawarta została w § 8 ust. 6 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012r. Podkreślić także należy, celem nadrzędnym działań wszystkich organów funkcjonujących w sferze ruchu drogowego jest poprawienie bezpieczeństwa ruchu drogowego, czemu służy również instytucja zmniejszania liczby punktów za naruszanie przepisów ruchu drogowego w drodze udziału w szkoleniu. Aby przedstawione cele zmniejszania liczby punktów za udział w takim szkoleniu mogły zostać spełnione, koniecznym jest aby kierowcy naruszający przepisy ruchu drogowego świadomie i odpowiedzialnie kontrolowali swoją sytuację i podejmowali zawczasu dopuszczone przez prawo działania prowadzące do poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Udział w szkoleniu nie może być tylko sposobem na uniknięcie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji następującego po przekroczeniu 24 punktów czy zatrzymania prawa jazdy. Z tego względu, niemożliwa jest do zaakceptowania wykładni przepisów Prawa o ruchu drogowym, dopuszczając stosownie art. 130 ust. 3 tej ustawy bez względu na liczbę otrzymanych przez kierowcę punktów (patrz np. wyroki NSA o sygn. OSK 1152/09 z 17 czerwca 2010r. i o sygn. OSK 723/10 z 22 marca 2011r., wyroki WSA w Kielcach o sygn. II SA/Ke 190/11 i II SA/Ke 155/11 z dnia 6 kwietnia 2011r., WSA w Poznaniu o sygn. IV SA/Po 148/11 z 20 kwietnia 2011r.). Jak wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2012r., sygn. VII SA/Wa 2499/12 (nie publ.) "(...) art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b p.r.d. jednoznacznie bezwarunkowo określa kto i kiedy podlega kontrolowanemu sprawdzeniu kwalifikacji, nie pozostawiając żadnych wątpliwości, co do obligatoryjnego charakteru powinności poddania się sprawdzeniu kwalifikacji przez kierowcę, któremu przypisano skutecznie ponad 24 punkty karne z tytułu naruszania zasad obowiązujących w ruchu drogowym. Po drugie, analizowany przepis odsyła wyłącznie do normy zawartej w art. 130 ust. 1 p.r.d., a nie do całego art. 130. Z całą pewnością należy zatem przyjąć, że z chwilą przypisania 25 (lub większej liczby) punktów, starosta jest zobowiązany skierować takiego kierowcę na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Kierowca nie może już wtedy skorzystać z uprawnienia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d. Odbycie szkolenia ma sens w sytuacji, gdy kierowca zbliża się do granicy 24 punktów i nie chcąc przekroczyć tego limitu – na własny koszt – odbywa szkolenie w celu zmniejszenia już naliczonych (posiadanych) punktów. Udział w szkoleniu nie może stanowić mechanizmu umożliwiającego obejście bezwzględnie wiążącego przepisu art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b i uniknięcia w ten sposób przewidzianej tym przepisem sankcji. Odmienna interpretacja czyniłaby zresztą normę art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b bezprzedmiotową skoro po przekroczeniu liczby 24 punktów karnych każdy kierowca miałby możliwość skorzystania z samego tylko szkolenia, do którego ustawodawca nawiązał w art. 130 ust. 3 p.r.d., eliminując w ten sposób dopuszczalność skutecznego uruchomienia bez wątpienia bardziej dolegliwej dla niego konsekwencji, w postaci konieczności obligatoryjnego poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji". Sąd w składzie orzekającym w pełni akceptuje dokonaną w powyższym wyroku wykładnię art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. ustawy Prawo o ruchu drogowym. Identyczny pogląd wyraziły np. składy orzekające Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, w wyrokach: z dnia 25 listopada 2010r. II SA/Ke 691/10 i z dnia 1 czerwca 2011r. II SA/Ke 291/11 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w wyroku z dnia 5 stycznia 2012r. III SA/Wr 498/1. Oznacza to, że z dobrodziejstwa przewidzianego w treści art. 130 ust. 3 p.r.d. mogą korzystać tylko kierowcy, którzy przed przystąpieniem do szkolenia opisanego w ust. 3 tego artykułu, za naruszenie zasad ruchu drogowego otrzymali taką ilość punktów, która nie rodzi po ich stronie obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji (czyli mniej niż 24 punkty). Z tych przyczyn Sąd uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.