VII SA/Wa 1126/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2010 r. sprawy ze skargi Zakładów Przemysłu Jedwabniczego " M." S.A. w likwidacji w T. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. decyzją z dnia [...] znak [...] w związku ze wznowieniem na wniosek Zakładu Przemysłu Jedwabniczego M. S.A. w likwidacji postępowania w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej u M. K. działając na podstawie art. 151 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) odmówił uchylenia decyzji ostatecznej tego organu z dnia [...] znak [...]. Zakład Przemysłu Jedwabniczego M. S.A. w likwidacji uzasadniając przedmiotowy wniosek z dnia 21 lipca 2009r. powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008r. sygn. akt P 23/07 (Dz.U. z 2008r. Nr 116 poz. 740), który stwierdził, że art. 237§1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998r. Nr 21 poz. 94 ze zm.) w zakresie, w jakim przepisy te nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia, a także wydane na ich podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. z 2002r. nr 132 poz. 1115) są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i tracą moc z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Urzędowym tj. od dnia 2 lipca 2009r. Jednocześnie wnioskujący zwrócił uwagę, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej dokonały stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu w M. K. na podstawie niekonstytucyjnych przepisów prawa. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. postanowieniem z dnia [...] znak [...] wznowił postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej M. K. W wyniku wznowionego postępowania organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w ramach którego pismem z dnia 16 września 2009r. znak [...] zwrócił się do [...] Centrum Medycyny Pracy w P. Ośrodek w K. celem zajęcia stanowiska w sprawie, w szczególności zaś uzyskania odpowiedzi na pytanie, czy biorąc pod uwagę zapisy nowego rozporządzenia regulującego kwestie chorób zawodowych, zachodzą przesłanki do zmiany orzeczenia lekarskiego z dnia [...] nr [...] o rozpoznaniu u M. K. choroby zawodowej narządu słuchu. Rada Ministrów w dniu 30 czerwca 2009r. wydała rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2009r. nr 105 poz. 869), które wprowadziło nową procedurę ustalenia istnienia choroby zawodowej. [...] Centrum Medycyny Pracy w P. pismem z dnia 8 października 2009r. nie znalazło podstaw do zmiany dotychczasowego orzeczenia lekarskiego z dnia [...], bowiem stwierdzony u M. K. ubytek słuchu jest chorobą zawodową narządu słuchu zawartą w wykazie chorób zawodowych poz. 21 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych. Z ustaleń dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej wynika ponadto, że w okresie zatrudnienia w Zakładach Przemysłu Jedwabniczego M. S.A. w Likwidacji M. K. był narażony na hałas przekraczający normatywy higieniczne. Wobec powyższych ustaleń po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w trybie art. 149§2 kpa decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej. Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji z dnia [...] Główny Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] na podstawie art. 13§1 pkt 2 w związku z art. 145a, 147 i art. 149§3 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145a kpa (wznowienie postępowania w razie niezgodności przepisów z Konstytucją RP) zgodnie z art. 147 kpa może nastąpić tylko na wniosek strony. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 grudnia 2008r. (sygn. II OSK 1457/08) jednoznacznie orzekł, że były pracodawca nie jest stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stwierdzenia choroby zawodowej swojego byłego pracownika. Nie można też uznać, by miał interes we wznowieniu tego postępowania. W tej sytuacji należało stwierdzić, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. nie miał podstaw prawnych do wznawiania postępowania. W odpowiedzi na złożony wniosek z dnia 21 lipca 2009r. organ I instancji powinien odmówić wznowienia postępowania w oparciu o art. 149§3 w zw. z art. 145a i art. 147 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro jednak postępowanie zostało wznowione i została wydana decyzja w pierwszej instancji należało w postępowaniu odwoławczym ją uchylić i umorzyć postępowanie pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Zakłady Przemysłu Jedwabniczego w likwidacji wnosiły o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpoznanie sprawy. Skarżąca zarzucała naruszenie przez organ odwoławczy art. 28 kpa i 147 kpa. Skarżąca podnosiła, że od 1 czerwca 2003r. M. K. nie pracował w warunkach narażenia zawodowego związanego z hałasem, co potwierdził wcześniej Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T., a tym samym nie wykonywał pracy rozumianej jako praca w narażeniu zawodowym. Skarżąca podniosła, że zgodnie z aktualnie obowiązującym wykazem chorób zawodowych stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych, dla choroby stwierdzonej w pkt 21 tego wykazu okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego wynosi 2 lata. Objawy choroby zawodowej ujawniono dopiero w 2007r. Brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających wystąpienie u M. K. objawów stwierdzonej choroby w okresie pracy w narażeniu zawodowym czy też w okresie 2 lat po zaprzestaniu przez niego pracy w warunkach narażenia zawodowego. Z tego względu podnosił skarżący, że skoro udokumentowane objawy choroby wystąpiły dopiero po 4 latach zakończenia pracy w warunkach narażenia zawodowego to choroba ta nie może, zgodnie z obowiązującymi przepisami zostać uznana za chorobę zawodową w rozumieniu art. 235 (1) Kodeksu pracy. Skarżący wskazał, że jego interes prawny jest niewątpliwy skoro poszkodowany pracownik może na podstawie art. 444§1 kc dochodzić od pracodawcy jednorazowego odszkodowania w razie uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia jeśli w wyniku schorzenia, którego się nabawił stał się inwalidą. Gdy pracownik utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeśli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki na przyszłość pracownikowi przysługuje renta. Na rzecz poszkodowanego pracownika może też zgodnie z art. 445§1 kc być zarządzone od pracodawcy zadośćuczynienie. W ocenie skarżącego przywołany przez organ odwoławczy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008r. II OSK 1457/2008 był wydawany na gruncie innego stanu prawnego i wyrażone w nim stanowisko nie jest obecnie aktualne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. (art. 145§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 200r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 152 poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145a kpa (wznowienie postępowania w razie niezgodności przepisów z Konstytucją) może nastąpić tylko na wniosek strony. Wznowienie postępowania jest bowiem instytucją procesową stwierdzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeśli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte choćby jedną z wad kwalifikowanych wyliczonych w art. 145 §1 kpa, oraz w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, normą międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W przypadku, gdy wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od strony organ działając na podstawie art. 149§3 kpa winien wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych. Bowiem jedynie podmiot legitymujący się interesem prawnym może domagać się wznowienia postępowania, w którym zapadła decyzja. W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu. Przywołany przez organ odwoławczy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008r. w sprawie II OSKL 1457/08 wbrew stanowisku skarżącego zachował aktualność w obecnym stanie prawnym. W uzasadnieniu tego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że przywołany przez skarżącego art. 444kc nie może być uważany za materialno-prawną podstawę do udziału byłego pracodawcy w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie choroby zawodowej. Z przepisu tego bowiem wynika ewentualna odpowiedzialność cywilnoprawna pracodawcy, z którą nie ma bezpośredniego związku interes prawny wymagany do udziału w sprawie administracyjnej której przedmiotem jest stwierdzenie choroby zawodowej. W postępowaniu przed sądem powszechnym sąd ten nie jest związany decyzją stwierdzającą chorobę zawodową jak i wydanym w tej sprawie wyrokiem sądu administracyjnego. Skoro zatem decyzja inspektora sanitarnego, która z perspektywy odpowiedzialności cywilnej pracodawcy ma jedynie charakter deklaratywny a nie tworzy nowego stanu prawnego to jest jedynie dowodem zaistnienia określonego stanu faktycznego. Decyzja administracyjna nie wpływa w żaden sposób na ewentualną odpowiedzialność cywilną byłego pracodawcy. W postępowaniu administracyjnym skarżący, jako były pracodawca nie może też wywodzić swego interesu prawnego z art. 444 kc (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2008r. II OSK 1457/08) sprecyzowanie zaś interesu prawnego dla wykazania legitymacji strony skarżącej jest koniecznym warunkiem dla udziału skarżącego w postępowaniu. Organ pierwszej instancji wszczął postępowanie nie badając czy wniosek o wznowienie postępowania pochodził od strony. W sytuacji zaś, gdy organ wszczął postępowanie pomimo zaistnienia przesłanki podmiotowej do odmowy wznowienia postępowania zasadnie organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji jako bezprzedmiotowe. Skoro więc zaskarżona decyzja prawa nie narusza, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271) skargę jako bezzasadną należało oddalić.