VII SA/Wa 1127/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie: sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2025 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Ministra Finansów z dnia 6 marca 2025 r. znak: PR9.8011.1.2.2025.DUR w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej oddala skargę Wojewoda Wielkopolski decyzją z 25 listopada 2024 r., na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w związku z art. 49c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu wniosku R.K. z dnia 11 czerwca 2024 r. o umorzenie opłaty legalizacyjnej w części, tj. w kwocie [...] zł objętej decyzją ratalną Wojewody Wielkopolskiego z 17 listopada 2020 r. oraz o umorzenie opłaty prolongacyjnej w całości, tj. w kwocie [...] zł: 1. odmówił umorzenia kwoty [...] zł wynikającej z opłaty legalizacyjnej ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z [...] maja 2015 r. w wysokości [...] zł - rozłożonej na raty decyzją Wojewody Wielkopolskiego z 17 listopada 2020 r., 2. odmówił umorzenia kwoty [...] zł wynikającej z opłaty prolongacyjnej ustalonej decyzją Wojewody Wielkopolskiego z 7 listopada 2020 r., 3. umorzył kwotę [...] zł obejmującą raty od 1 do 48 (należność główna w łącznej kwocie [...] zł oraz opłata prolongacyjna w łącznej kwocie [...] zł) ustalone decyzją Wojewody Wielkopolskiego z 17 listopada 2020 r. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. prawomocnym postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] ustalił R.K. opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł z tytułu rozbudowy budynku mieszkalnego - powiększenia istniejącego balkonu, jego oszklenia i zadaszenia, na działce nr [...] w miejscowości S.. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia 17 listopada 2020 r. udzielił R.K. ulgi umarzając kwotę [...] zł i rozkładając na raty pozostałą kwotę [...] zł opłaty legalizacyjnej. Do poszczególnych rat doliczona została opłata prolongacyjna w łącznej kwocie [...] zł. Minister Finansów Funduszy i Polityki Regionalnej decyzją z 12 marca 2021 r., utrzymał ww. decyzję w mocy. R.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2021 r. ,sygn. akt VII SA/Wa 981/21) oddalił ją, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt III FSK 104/22 oddalił skargę kasacyjną. R.K. nie dokonał wpłaty żadnej z należnych rat. W dniu 13 czerwca 2024 r. R.K. złożył wniosek o umorzenie części opłaty legalizacyjnej, tj. w zakresie kwoty [...] zł, a także o umorzenie w całości opłaty prolongacyjnej ustalonej decyzją Wojewody Wielkopolskiego z dnia 17 listopada 2020 r. Wnioskodawca wskazał, że jego sytuacja życiowa uległa znacznemu pogorszeniu, jednak udało mu się zgromadzić na poczet opłaty legalizacyjnej kwotę [...] zł, którą zadeklarował zapłacić. Kwestionował zakwalifikowanie przez organ nadzoru budowlanego wykonanych prac jako rozbudowy budynku mieszkalnego i tym samym ustalenie opłaty legalizacyjnej. Wskazał, że postępowanie w sprawie legalizacji samowoli budowlanej ma ujemy wpływ na stan jego zdrowia i doprowadziło do hospitalizacji. Ponadto podniósł, że córka i zięć również przewlekle chorują i wymagają leczenia. Zadeklarował zapłatę kwoty [...] zł, a w pozostałej części, tj. co do kwoty [...] zł oraz naliczonej mu opłaty prolongacyjnej oczekiwał umorzenia tych należności. W dniu 23 lipca 2024 r. R.K. poinformował, że w jego małżeństwie obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. Organ podjął czynności w celu wyjaśnienia sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i majątkowej R.K.. Skarżący wyjaśnił, że nie posiada samochodu, a w dojazdach na wizyty lekarskie i badania korzysta z samochodu zięcia. Wskazał, że nie zawsze może samodzielnie prowadzić samochód i korzysta też z odpłatnych usług kierowcy, ponosi wydatki związane z opłatami za postój w strefie płatnego parkowania. Zmuszony jest do kupienia dodatkowego sprzętu medycznego. Wojewoda stwierdził, że zgodnie z art. 49c ust. 1 ustawy Prawo budowlane do opłat legalizacyjnych w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie. W myśl art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej - organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych "ważnym interesem podatnika" lub "interesem publicznym", może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty, 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Nawet w przypadku wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia. Odpowiednie stosowanie Ordynacji podatkowej wymaga uwzględnienia, że opłata legalizacyjna ma charakter dobrowolny i stanowi alternatywę dla poddania się sankcji rozbiórki samowoli budowlanej. R.K. ma [...] lat i pozostaje w związku małżeńskim z I.K.. W małżeństwie panuje ustrój rozdzielności majątkowej. Wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w miejscowości S. przy ul. [...]. Z treści księgi wieczystej nr [...]wynika, że właścicielami nieruchomości są D. i M. W.- córka R.K. z mężem. W dziale III ww. księgi wpisano prawo bezpłatnego i dożywotnego użytkowania nieruchomości przez wnioskodawcę (umowa o dożywocie z 15 marca 2023 r.). Wnioskodawca choruje przewlekle na choroby diabetologiczne, układu oddechowego, układu krążenia i kręgosłupa. Jak pod stałą opieką: kardiologa, pulmonologa, gastroenterologa, diabetologa, reumatologa, ortopedy. W okresie od 26.02.2024 r. do 08.03.2024 r. był poddany zabiegom fizjoterapii. Korzystała z wizyt i diagnostyki poza system NFZ (wizyta u kardiologa, badania laboratoryjne). Przedstawił wyliczenia kosztów związanych z dojazdami na wizyty do lekarzy specjalistów, na zabiegi fizjoterapii oraz badania laboratoryjne i pobyty w szpitalu. Dochód R.K. stanowi emerytura w wysokości [...]zł (netto) oraz roczne dodatkowe świadczenie "tzw. 13 emerytura" w wysokości [...] zł (netto). Średnio miesięczny dochód netto wynosi [...] zł. Zgodnie z oświadczeniem średnie miesięcznie wydatki kształtują się na poziomie około [...] zł., co oznacza, że po odjęciu wydatków od dochodu, pozostaje kwota[...] gr. Wykazanie przez R.K. po stronie dochodu i wydatków równoważących się kwot jest zdaniem organu mało prawdopodobne. Dochód i wydatki są na podobnym poziomie, w sytuacji, gdy koszty związane z leczeniem czy rachunki za wodę, energię elektryczną oraz gaz mogą się różnić w poszczególnych miesiącach i porach roku. Przedłożone obliczenia dotyczące dojazdów na wizyty lekarskie, szpitali czy rehabilitację nie mogą być uznane za wiarygodne, o czym zawiadomiono stronę pismem z dnia 10 września 2024 r. R.K. w odpowiedzi na wezwanie organu poinformował, że korzysta z samochodu zięcia, M.W. i według niego koszty dojazdu do placówek medycznych należy policzyć w następujący sposób: 2060 km x 7 litrów paliwa = 144 x 6,40 zł = 922,00 zł. Ponadto podniósł, że ponosi koszty związane z zapłatą wynagrodzenia kierowcy oraz opłaty za postój w płatnej strefie parkowania. Organ uznał za niewiarygodne, wskazane wydatki na zakup żywności [...] zł, odzież [...] zł, czy środki czystości [...] zł. Organ, powołując się na doświadczenie w rozpoznawaniu podobnych spraw stwierdził, że wydatki te w jednoosobowym gospodarstwie domowym są znacznie zawyżone. Zdaniem Wojewody R.K. zestawił wydatki z dochodami w taki sposób, żeby nie pozostawały żadne wolne środki, które ewentualnie mogłyby być przeznaczone na spłatę opłaty legalizacyjnej w ratach. Pomimo równoważącego się bilansu dochodów i wydatków gospodarstwa domowego, R.K. oświadczył, że zgromadził oszczędności na kwotę [...] zł, które chce przeznaczyć na zapłatę opłaty legalizacyjnej. Wojewoda podkreślił, że gdyby uwzględnił wniosek, to wówczas zostałaby umorzona łącznie kwota [...] zł, czyli 88% wartości należności głównej. Skarżący od ponad 9 lat ma świadomość, że zalegalizowanie samowoli budowlanej wymaga uiszczenia opłaty legalizacyjnej. W tym okresie zainicjował dwa postępowania w sprawie udzielenia mu ulgi. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia 17 listopada 2020 r. umorzył w części należność, tj. w zakresie [...] zł, a pozostałą część, tj. [...] zł rozłożył na 68 rat. W ocenie organu sytuacja finansowa i majątkowa R.K., nie przemawia za udzieleniem mu ulgi we wnioskowanym zakresie. Brak jest przesłanek "ważnego interesu podatnika". Otrzymywane świadczenie emerytalne pozwala na terminowe regulowanie rachunków związanych z prowadzonym gospodarstwem domowym, czy ponoszeniem wydatków związanych z leczeniem. Również zabezpieczone dożywotnio prawo korzystania z nieruchomości należącej do córki i zięcia daje stabilizację. Natomiast biorąc pod uwagę wiek i stan zdrowia R.K., w tym istnienie wielu chorób przewlekłych, organ uznał, że w sprawie wstąpiła przesłanka "ważnego interesu podatnika" umożliwiająca umorzenie należności w części. Na datę orzekania nie zostały uregulowane raty od 1 do 48 z terminem płatności do 15-tego listopada 2024 r. Organ podjął decyzję, aby raty te umorzyć w całości, w tym należność główną w wysokości [...] zł i opłatę prolongacyjną w wysokości [...] zł. Zastosowanie ulgi w przedstawionym zakresie winno pozwolić R.K.na wywiązanie się z terminów płatności pozostałych rat. Dla zalegalizowania samowoli budowlanej pozostanie do zapłaty kwota 11.544 zł, w tym z tytułu opłaty legalizacyjnej [...] zł i [...] zł z tytułu opłaty prolongacyjnej. Kwota ta w ocenie organu nie powinna stanowić nadmiernej dolegliwości finansowej, tym bardziej, że deklarował wpłatę w wysokości [...] zł. Za udzieleniem ulgi we wskazanym zakresie przemawia "interes publiczny". Uzyskanie ulgi jest odstępstwem od zasady równości, gdyż na mocy indywidualnej decyzji zobowiązany do zapłaty należności zostaje zwolniony z obowiązku uregulowania jej w pełniej wysokości i jednorazowo. Opłata legalizacyjna ma charakter dobrowolny i stanowi alternatywę dla poddania się sankcji rozbiórki samowoli budowlanej. Obecnie w celu zalegalizowania stwierdzonej w 2015 r. samowoli budowlanej R.K. musi uiścić 18,73% ustalonej pierwotnie kwoty opłaty legalizacyjnej wraz z ustaloną opłatą prolongacyjną. Minister Finansów decyzją z dnia 6 marca 2025 r., na podstawie art 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej k.p.a.), oraz art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111), po rozpatrzeniu odwołania R.K. od decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 25 listopada 2024 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że R.K. w dniu 13 czerwca 2024 r. złożył wniosek o umorzenie części opłaty legalizacyjnej w zakresie kwoty [...] zł, a także o umorzenie całości opłaty prolongacyjnej ustalonej decyzją Wojewody Wielkopolskiego z 17 listopada 2020 r. Wnioskodawca wskazał, że jego sytuacja życiowa uległa znacznemu pogorszeniu, jednak udało mu się zgromadzić na poczet opłaty legalizacyjnej kwotę [...] zł, którą zadeklarował zapłacić. W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji R.K. poinformował, że w jego małżeństwie obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej i złożył następujące dokumenty: • oświadczenie o stanie finansowym i majątkowym, • kopię decyzji o waloryzacji emerytury, • kopię decyzji o wypłacie dodatkowego rocznego świadczenia, • zaświadczenie o wysokości osiągniętego dochodu za rok 2023, • kopie faktur związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego (za wodę, ścieki, zakup oleju grzewczego, energii elektrycznej, telefonii komórkowej), • oświadczenie dotyczące struktury wydatków na ochronę zdrowia, • kopię faktury za zakup leków i suplementów, • kopię kart informacyjnych leczenia szpitalnego oraz wyniki badań rezonansu magnetycznego kręgosłupa, • dowód zapłaty opłaty skarbowej. W celu wyjaśnienia sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i majątkowej wnioskodawcy organ zgromadził stosowny materiał dowodowy. W dniu 22 grudnia 2024 r. D.W. (córka R.K.) dokonała na rachunek bankowy Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w P.dwóch wpłat: - w kwocie [...]zł, która została rozliczona na poczet raty nr 49 (należność główna [...] zł, opłata prolongacyjna [...] zł), - w kwocie [...] zł, która została rozliczona na poczet raty nr 50 (należność główna [...] zł, opłata prolongacyjna [...] zł). Skarżący przysłał do Ministra Finansów pismo z 22 lutego 2025 r., w którym zawarł prośbę o umorzenie pozostałej kwoty, tj. [...]zł, po zapłacie [...] zł, którą zadeklarował do zapłaty do dnia 15.09.2025 r. Wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe w miejscowości S. przy ul. [...]. Obecnie właścicielami nieruchomości są D. i M.W., czyli córka R.K. z mężem. Dział III księgi zawiera wpis prawa bezpłatnego i dożywotnego użytkowania nieruchomości przez wnioskodawcę (umowa o dożywocie z 15 marca 2023 r.). Dochód R.K. stanowi emerytura w wysokości [...] zł (netto) oraz roczne dodatkowe świadczenie "tzw. 13 emerytura" w wysokości [...] zł (netto). Średnio miesięczny dochód netto wynosi [...] zł. Wydatki wg oświadczenia wnioskodawcy kształtują się na poziomie około [...] zł. Skarżący choruje przewlekle na choroby diabetologiczne, układu oddechowego, układu krążenia i kręgosłupa. Jest pod stałą opieką lekarzy specjalistów: kardiologa, pulmonologa, gastroenterologa, diabetologa, reumatologa, ortopedy. W okresie od 26.02.2024 r. do 8.03.2024 r. korzystał z zabiegów fizjoterapii. Ma zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego, ze względu na obciążenia internistyczne i wiek nie został zakwalifikowany do leczenia neurochirurgicznego. Wykazał, że korzystała z wizyt i diagnostyki poza system NFZ, (kardiologa, badania laboratoryjne). Przedstawił wyliczenia poniesionych kosztów związanych z dojazdami na wizyty do lekarzy specjalistów, na zabiegi fizjoterapii oraz badania laboratoryjne i pobyty w szpitalu. Minister Finansów dokonał analizy sytuacji majątkowej, finansowej i zdrowotnej R.K.. Z przedłożonych dokumentów wynikało, że uzyskiwane dochody w średniej miesięcznej wysokości ok. [...] zł są wystarczające dla zabezpieczenia wydatków gospodarstwa domowego i funkcjonowania R.K., w tym kosztów leczenia i diagnostyki poza systemem NFZ. Nie miał trudności z realizacją stałych i zmiennych wydatków. Zasadne było stwierdzenie Wojewody, że R.K. w taki sposób zestawił wydatki z dochodami, żeby nie pozostawały żadne wolne środki, które mogłyby ewentualnie być przeznaczone na spłatę opłaty legalizacyjnej. Zdaniem organu odwoławczego, również niektóre wykazane wydatki w jednoosobowym gospodarstwie domowym, np. na zakup żywności ([...] zł), odzież ([...] zł) czy środki czystości ([...] zł) zostały określone na wysokim poziomie. Toczące się od 2015 r. postępowanie o zalegalizowanie samowoli budowlanej może wymagać zmiany w strukturze wydatków, aby zakończyć proces legalizacji. R.K. nie uregulował żadnej raty, natomiast wniósł o udzielenie kolejnej ulgi, tj. umorzenie należności głównej w zakresie [...] zł i opłaty prolongacyjnej w całości, tj. w kwocie 5 224 zł. W dniu 22 grudnia 2024 r., została dokonana pierwsza wpłata dwóch rat opłaty legalizacyjnej w kwocie [...] zł - na poczet raty nr 49 i w kwocie [...] zł - na poczet raty nr 50. Z przedłożonych dokumentów i oświadczeń wynika, że strona nie ma problemów finansowych, utrudniających normalne funkcjonowanie. Otrzymywane świadczenie emerytalne pozwala na terminowe regulowanie rachunków związanych z prowadzonym gospodarstwem domowym oraz ponoszeniem wydatków na leczenie. Uwzględniając wiek i sytuację zdrowotną R.K., w tym wiele chorób przewlekłych, tj. cukrzycy, stanu po zawale serca, choroby wieńcowej, nadciśnienia, dny moczanowej, zespołu obturacyjnego bezdechu, uznano, że wstąpiła przesłanka "ważnego interesu podatnika" umożliwiająca umorzenie opłaty legalizacyjnej w części. Odwołujący się ma stałe źródło dochodów w postaci emerytury, nie ma problemów z terminowym regulowaniem bieżących opłat, nie jest obciążony długami, a zapłacenie pozostałych rat, nie będzie stanowiło zagrożenia dla jego sytuacji bytowej. R.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Finansów z dnia 6 marca 2025 r. w zakresie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej w części, to jest co do utrzymania w mocy pkt 1 i 2 decyzji Wojewody. Domagał się uchylenia decyzji w zaskarżonej części. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego - art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, iż nie zaistniały przesłanki do umorzenia opłaty legalizacyjnej w części powyżej [...] zł; 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie - art. 7, 8, 9, 77 § 1 oraz 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez wydanie rozstrzygnięcia z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji uznanie, iż strona nie spełnia warunków do umorzenia opłaty legalizacyjnej w części powyżej [...] zł. Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że jest schorowanym emerytem, ma [...] lat, jest po zawale serca. Nie ma możliwości zarobkowych. Nie jest w stanie ponieść opłaty legalizacyjnej w żadnej wysokości. Zadeklarował, iż dzięki pomocy córki (która wraz z mężem również poważnie choruje) wpłaci kwotę [...] zł i przystąpił do realizacji harmonogramu wpłat. Tylko dzięki najbliższej rodzinie jest w stanie dokonywać tych wpłat. Nie ma perspektyw na poprawę sytuacji. Organ błędnie wskazał, że "celowo" zestawił dochody i wydatki, tak żeby się równoważyły, kwestionując wydatki na żywność, odzież i środki czystości. Otrzymał od lekarzy zalecenie zakupu aparatu do leczenia zespołu obturacyjnego bezdechu, który kosztuje ok. [...] zł. Nie ma środków na jego zakup. Jego stan zdrowia pogarsza się, a wydatki na leczenie wzrastają. Organ stwierdził, że nie ma problemów finansowych, utrudniających normalne funkcjonowanie, ale nie zauważył, że uiszczenie opłaty legalizacyjnej spowoduje te problemy. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Skarga była bezzasadna. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. prawomocnym postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. ustalił R.K. opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł z tytułu rozbudowy budynku mieszkalnego - powiększenie istniejącego balkonu, jego oszklenie i zadaszenie, na działce nr [...] w miejscowości S.. Wojewoda Wielkopolski decyzją z 17 listopada 2020 r. umorzył kwotę –[...] zł oraz rozłożył na raty pozostałą kwotę – [...] zł tytułem należnej opłaty legalizacyjnej. Do poszczególnych rat doliczona została opłata prolongacyjna w łącznej kwocie [...] zł. Minister Finansów Funduszy i Polityki Regionalnej decyzją z 12 marca 2021 r., utrzymał ww. decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 6 sierpnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 981/21 oddalił skargę R.K., a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2024 r. sygn. akt III FSK 104/22 oddalił skargę kasacyjną. R.K. nie dokonał wpłaty żadnej z rat, natomiast zwrócił się do Wojewody Wielkopolskiego o umorzenie części opłaty legalizacyjnej, tj. co do kwoty [...] zł, a także o umorzenie w całości opłaty prolongacyjnej ustalonej decyzją Wojewody Wielkopolskiego z 17 listopada 2020 r. Wnioskodawca wskazał, że jego sytuacja życiowa uległa znacznemu pogorszeniu, jednak zadeklarował wpłacić kwotę [...] zł na poczet opłaty legalizacyjnej. Minister Finansów zasadnie uznał, że zebrany materiał dowodowy daje podstawę do zastosowania ulgi w postaci umorzenia w części opłaty legalizacyjnej - w wysokości orzeczonej przez organ I instancji. W ten sposób pozostanie do zapłaty kwota [...] zł, w tym z tytułu opłaty legalizacyjnej [...] zł i [...] zł z tytułu opłaty prolongacyjnej. Kwota ta w prawidłowej ocenie organu nie powinna stanowić nadmiernej dolegliwości finansowej. W świetle gruntownie zbadanej i prawidłowo ocenionej sytuacji materialnej, finansowej i rodzinnej R.K. brak jest uzasadnienia dla orzeczenia dalej idącej ulgi. Okoliczności faktyczne zostały ustalone na podstawie oświadczeń i dowodów przedstawionych przez stronę oraz dokumentów uzyskanych przez organ. Wzięto pod uwagę wiek i sytuację zdrowotną R.K., tj. występowanie u niego wielu chorób: cukrzycy, stanu po zawale serca, choroby wieńcowej, nadciśnienia, dny moczanowej, zespołu obturacyjnego bezdechu. Z danych Ministerstwa Finansów wynika, że wysokość tzw. minimum socjalnego w czwartym kwartale 2024 r. dla jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego wynosiła [...] zł, natomiast miesięczne dochody skarżącego wynoszą około [...] zł, ale są równe deklarowanym wydatkom. Przy czym proces legalizacji w tej sprawie toczy się od 10 lat, skarżący do czasu wydania decyzji organu I instancji nie dokonał żadnej wpłaty na rzecz opłaty legalizacyjnej, pomimo przyznawanej już ulgi. Stosownie do art. 49c ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r. poz. 418) do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111), z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie. Natomiast stosownie do ust. 2 tego artykułu złożenie wniosku, o którym mowa w art. 67a § 1, powoduje zawieszenie postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 48, art. 49 i art. 49b do dnia rozstrzygnięcia wniosku. Zgodnie z art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjna. Treść powyższego przepisu wskazuje, iż należało ocenić czy w stanie faktycznym tej sprawy istnieje waży interes podatnika lub interes publiczny. Ustawodawca wskazał dwie przesłanki, przy zaistnieniu których organ podatkowy może w drodze decyzji zastosować ulgę podatkową. Użycie przez ustawodawcę sformułowania "może umorzyć" wskazuje na uznaniowy charakter tej instytucji. Jak podkreśla się w orzecznictwie (wyroki NSA: z 2 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 2474/15; z 11 lipca 2018 r., sygn. akt II FSK 1993/16 i II FSK 1917/16), treść przywołanego przepisu wyznacza niejako dwie fazy postępowania podatkowego; pierwszą, w którym organ podatkowy obowiązany jest ustalić, czy zachodzi przynajmniej jedna z wymienionych przesłanek zastosowania ulgi, co wymaga zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego oraz przeprowadzenia jego oceny. W przypadku uznania, że spełniona została jedna bądź obie z przesłanek, postępowanie wkracza w kolejną fazę, w której organ dokonuje wyboru opcji decyzyjnej: zastosuje ulgę albo odmówi jej udzielenia. Podkreślenia wymaga, że decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego jak każde inne, ale zakres ich kontroli jest inaczej ukształtowany. Kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. np.: J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego-Komentarz, C. H. Beck, Warszawa 2004, s. 494-495, wraz z powoływanym tam orzecznictwem NSA). Za "ważny interes podatnika" należy uznać zarówno taką sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych zdarzeń losowych podatnik nie jest w stanie spłacić należności podatkowych, jak i normalną sytuację ekonomiczną podatnika, z uwzględnieniem wysokości osiąganych dochodów, wydatków, możliwości spłaty innych zobowiązań finansowych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2009r., sygn. akt I FSK 31/08). Za "interes publiczny" należy uznać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. W tak pojmowanym interesie mieści się dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe w całości i terminowo, dbałość o interes Skarbu Państwa, rozumiany jako konieczność zapewnienia stałych dochodów państwa oraz możliwości realizacji zadań ogólnospołecznych. W ocenie Sądu, w kontrolowanym postępowaniu organ odwoławczy nie naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. przeprowadzając postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia, czy zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego uzasadniająca zastosowanie wnioskowanej ulgi. Uwzględniono informacje wskazywane przez skarżącego we wniosku, oświadczeniu o stanie majątkowym oraz twierdzenia zawarte w pismach. Organ prawidłowo ocenił, że w tym przypadku zachodzą okoliczności wypełniające przesłankę ważnego interesu podatnika, pozwalające na udzielenie w części ulgi wymienionej w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Rozważając możliwość prawie całkowitego umorzenia ustalonej opłaty legalizacyjnej, organ prawidłowo wskazał, że zapłata kwoty pozostałej po umorzeniu części opłaty legalizacyjnej, pozostaje w granicach możliwości skarżącego. Należy podkreślić, że uiszczenie opłaty legalizacyjnej jest dobrowolne i zależy wyłącznie od woli skarżącego, wobec czego to do niego należy wybór, czy poniesie tego rodzaju ciężar finansowy, czy też dokona rozbiórki samowoli budowlanej. Sąd podziela argumenty Ministra, że uzyskanie ulgi jest odstępstwem od zasady równości, gdyż na mocy decyzji indywidulanej zobowiązany zostaje zwolniony z obowiązku świadczenia wynikającego z ustawy. Gdy sytuacja finansowa strony jest przeciętna, stabilna, pozwala na poczynienie nawet niewielkich oszczędności, nie powinno się przerzucać ponoszenia odpowiedzialności na budżet państwa. W interesie publicznym leży aby ustalane przez organy administracji publicznej należności były realizowane, a uczestnicy procesu budowlanego nie byli pochopnie zwalniani z obowiązku ich zapłaty. Ulga w postaci umorzenia należności jest najdalej idącą formą pomocy stronie, polegającą na całkowitym bądź częściowym zwolnieniu strony z obowiązku świadczenia, a jako taka powinna być stosowana w ostateczności, jako instytucja nadzwyczajna względem pozostałych form ulg uregulowanych w art. 67a Ordynacji podatkowej. W okolicznościach sprawy organ odwoławczy zasadnie przyjął, że sytuacja skarżącego kwalifikuje się do zastosowania ulgi tylko w określonej w decyzji części. Reasumując, organ II instancji dokonał prawidłowej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, a wydając swoje rozstrzygnięcia nie przekroczył granic uznania administracyjnego i prawidłowo ocenił wystąpienie przesłanek z art. 67a Ordynacji podatkowej. Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i kompletny. Organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności, mogące mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia. Brak było podstaw do dalszego umorzenia opłaty legalizacyjnej. Na zakończenie wyjaśnienia wymaga, że okoliczności związane z powstaniem samowoli budowlanej pozostają bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji, bowiem przesłanki które organ musi analizować w niniejszym postępowaniu wynikają wyłącznie z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Minister Finansów nie był uprawniony do oceny i weryfikacji działań organów nadzoru budowlanego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił.