VII SA/Wa 1159/14

WyrokWSA w Warszawie2016-04-05

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu w budynku wielorodzinnym, który nie brał udziału w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę dotyczącym części wspólnych nieruchomości, posiada legitymację czynną do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji, wywodząc swój interes prawny z przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących prawa własności i korzystania z nieruchomości wspólnej?
Ratio decidendi
Organy administracyjne prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ skarżąca, będąca właścicielką lokalu, nie wykazała swojego indywidualnego interesu prawnego. Interes prawny musi wynikać z przepisu prawa powszechnie obowiązującego, a powoływane przez skarżącą przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące prawa własności i korzystania z nieruchomości wspólnej nie uzasadniają jej legitymacji czynnej w postępowaniu dotyczącym robót budowlanych w częściach wspólnych, zwłaszcza gdy inwestycja nie narusza jej praw podmiotowych, a konieczność usunięcia krat wynika z interesu faktycznego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na remont elewacji i ocieplenie stropu nad ostatnią kondygnacją budynku wielorodzinnego. Skarżąca, właścicielka lokalu, wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji, twierdząc, że inwestycja narusza jej prawa własności i prawo do korzystania z nieruchomości wspólnej, w tym konieczność demontażu krat w oknach. Organy uznały, że skarżąca nie posiada legitymacji czynnej, gdyż nie wykazała indywidualnego interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Maria Tarnowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Wojewoda [...] postanowieniem nr [...]z dnia [...] lutego 2014 r. po rozpatrzeniu wniosku [...]o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...]nr [...]z dnia [...] lipca 2013 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie elewacji wraz z pracami towarzyszącymi oraz ociepleniem stropu nad ostatnią kondygnacją wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. [...]odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267). W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że wnioskodawczyni [...]nie posiada indywidualnego interesu prawnego w postępowaniu, a tym samym legitymacji czynnej do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Organ ustalił, że wnioskodawczyni nie brała udziału w postępowaniu w którym została wydana decyzja Prezydenta [...]nr [...]z dnia [...] lipca 2013 r. Organ podkreślił, że ustalenie kręgu stron niniejszego postępowania powinno nastąpić na podstawie art. 28 kpa w związku z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wzajemna relacja między obiema regulacjami polega na tym, że pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym, o którym mowa w art. 28 kpa zostało zawężone przez przepis art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jedynie do wymienionych tam podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości. Postępowanie nadzwyczajne w sprawie nieważności pozwolenia na budowę stanowi jedynie odrębną sprawę procesową w stosunku do postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, brak jest zatem racjonalnych przesłanek do rozszerzenia kręgu stron postępowania nadzwyczajnego w stosunku do postępowania zwykłego. W obu tych postępowaniach normą materialnoprawną określającą krąg stron postępowania jest art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Organ podkreślił, że zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie wyłącza regulacji, zawartej w art. 21 ust. 1 ustawy z 1994 r. – o własności lokali, przez co stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, czy rozbudowę nieruchomości jest wspólnota mieszkaniowa, którą w postępowaniu reprezentuje zarząd. Właściciel lokalu nie ma zatem co do zasady przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, mimo że przysługuje mu współwłasność nieruchomości. W odpowiedzi na wezwanie Wojewody [...] [...]przedłużyła dokumenty, z których wynikało że jest właścicielem lokalu wyodrębnionego nr [...] w budynku przy ul. [...]z czym wiąże się także udział w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu, na której budynek mieszkalny obejmujący dany lokal wzniesiono. Organ wskazał, iż w ocenie Wojewody [...], w zgłaszanych zarzutach oraz przedkładanej dokumentacji wnioskodawczyni, nie wskazała wynikającego z przepisów prawa materialnego, naruszenia prawa, skutkującego ograniczeniem korzystania z jej lokalu. Wszelkie zarzuty podnoszone przez skarżącą, odnoszą się jednoznacznie do wpływu projektowanej inwestycji w odniesieniu do całego budynku objętego inwestycją przy ul. [...]. Zarówno we wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji (pismo z dnia 28 listopada 2013 r., uzupełnione pismem z dnia 20 stycznia 2014 r.), jak i w piśmie z dnia 2 października 2013 r., [...]wskazała, iż swój interes prawny w postępowaniu dotyczącym decyzji Nr [...]z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...], wywodzi: – z przekonania, iż ocieplenie stropu nad ostatnią kondygnacją w budynku przy ul. [...]zaburzy w sposób niekontrolowany bilans ciepła w całym budynku i w każdym lokalu, – z konieczności zdemontowania krat w oknach lokalu należącego do skarżącej, – a także, iż projekt nie został sprawdzony przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami (projekt nie posiada uprawnień do kierowania, nadzorowania i kontrolowania budowy ani stosownych uprawnień do projektowania rozwiązań konstrukcyjnych w budynkach wielorodzinnych). Organ podniósł, że w/w okoliczności nie wskazują na interes prawny wnioskodawczyni, a co najwyżej na interes faktyczny w zakresie demontażu krat w oknach jej lokalu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem [...]z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ wskazał, że pozwolenie na budowę Prezydenta [...]z dnia [...] lipca 2013 r. obejmuje swym zakresem remont ścian zewnętrznych budynku, balkonów tj. płyt i balustrad, wymianę okienek strychowych, drzwi do klatek schodowych, ocieplenie stropu nad ostatnią kondygnacją oraz wymianę opaski wokół budynku, a więc części nieruchomości wspólnych. Podmiotem zaś uprawnionym do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym w przypadku gdy postępowanie dotyczy części nieruchomości wspólnej jest wspólnota mieszkaniowa reprezentowana przez zarząd. W tej sytuacji członek wspólnoty mógłby brać udział jako strona w postępowaniu jedynie gdyby wykazał swój interes prawny. Zamierzone roboty zostały zaprojektowane wyłącznie w nieruchomości wspólnej, a więc lokal wnioskodawczyni nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Z dokumentacji projektowanej nie wynikało, aby inwestycja miała obejmować demontaż krat w szczególności w lokalu nr [...] należącym do [...]. Nie mniej jednak zarówno zmiana kubatury budynku jak i ew. demontaż krat nie świadczą o interesie prawnym wnioskodawczyni. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, wskazując na rażące naruszenie przez organ prawa procesowego i materialnego. Skarżąca podniosła, że w omawianym przypadku interes prawny skarżącej jako członka wspólnoty wyraża się w tym, że inwestycja zagraża jej prawom podmiotowym nabytym na długo przed wejściem w życie ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali tj. na zasadach wyrażonych w kodeksie cywilnym, a więc prawu własności lokalu zabezpieczonego kratami i prawu do korzystania z części nieruchomości wspólnej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy pozostałych współwłaścicieli – art. 206 kc. Korzystanie z nieruchomości wspólnej elewacji w zakresie, który daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli elewacji wyznacza jedynie § 300 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 21 rozporządzenia "przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych". Skarżąca podkreśliła, że niesporne jest, iż zgodnie z art. 140 kc określającym treść prawa własności w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. Nie można uznać za dopuszczalne w praworządnym państwie aby kontrolowana decyzja administracyjna naruszała prawa właściciela w celu zabezpieczenia tego lokalu. A w omawianym przypadku, dochodzi do nabycia przez wspólnotę mieszkaniową (mocą decyzji administracyjnej) praw do elewacji bez krat. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy prawidłowo przyjęły, że skarżącej [...]nie przysługuje legitymacja czynna do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] Nr [...]z dnia [...] lipca 2013r., znak [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, polegających na remoncie elewacji wraz z pracami towarzyszącymi oraz ociepleniem stropu nad ostatnią kondygnacją wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. [...] (działka [...]z obrębu [...]) w [...]. Z akta sprawy wynika, że w dacie złożenia wniosku skarżąca była właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się na parterze budynku przy ul. [...]. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości tworzy wspólnotę mieszkaniową. Stosownie zaś do art. 21 ust. 1 w/w ustawy sprawami wspólnoty mieszkaniowej kieruje zarząd i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą, a poszczególnymi właścicielami lokali. Zarządzanie obejmuje czynności prawne (w tym rozporządzanie rzeczą), czynności faktyczne (np. remont, konserwacja) i czynności polegające na załatwianiu spraw urzędowych dotyczących rzeczy wspólnej przed urzędami i sądami. Skarżąca nie wykazała, aby miała zindywidualizowany własny interes prawny wypływający z przepisów prawa materialnego uzasadniający możliwość występowania w charakterze strony i wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności. Mieć interes prawny znaczy, bowiem ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (postanowienie NSA 13. 01. 2009 r. II OZ 1382/08; 14.05.2009 I OZ 505/09). Przepisy na które skarżąca powoływała się w toku postępowania nie mogą być źródłem indywidualnego interesu prawnego skarżącej we wszczęciu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych w częściach wspólnych budynku w którym znajduje się lokal nr [...]. Remont elewacji i ocieplenie stropu w żaden bowiem sposób nie naruszają interesu prawnego skarżącej, a konieczność usunięcia krat w związku z tymi robotami budowlanymi świadczy jedynie o jej interesie faktycznym. Ponadto obecnie skarżąca nie posiada żadnego tytułu prawnorzeczowego do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...]bowiem w dniu [...] grudnia 2014 r. dokonała darowizny na rzecz syna [...] (księga wieczysta [...]). Z tych przyczyn Sąd skargę oddalił na podstawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło