VII SA/Wa 1159/15

WyrokWSA w Warszawie2016-09-15

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Bogusław Cieśla, Tomasz Stawecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego ogrodzenia, mimo że strona wnioskowała o zawieszenie postępowania legalizacyjnego do czasu uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, a postępowanie w tym przedmiocie było w toku?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nieprawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego ogrodzenia. Sąd uznał, że organy zbyt pochopnie stwierdziły, iż niezłożenie dokumentów w terminie musi skutkować nakazem rozbiórki, ignorując fakt, że strona wnioskowała o zawieszenie postępowania legalizacyjnego z powodu toczącego się postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, które było od niej niezależne. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę samowolnie zrealizowanego ogrodzenia. Strona odwołała się, podnosząc, że organ nie mógł domagać się złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością, a także że wnioskowała o zawieszenie postępowania do czasu uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, które było w toku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Strony wniosły skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2016 r. sprawy ze skargi N. B. i K. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], na podstawie art. 49b ust. 1 w zw. z art. 49b ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) nakazał A. B., M. B., K. B., N. B. - rozbiórkę samowolnie zrealizowanego ogrodzenia na niezabudowanej działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...]. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...].08.2013 r. na działkach nr ew. [...],[...] i [...] położonych w miejscowości [...], gm. [...] przeprowadzono czynności kontrolne w zakresie legalności i prawidłowości ogrodzenia usytuowanego na tych działkach. W trakcie kontroli stwierdzono, że na ww. działkach istnieje ogrodzenie murowane pełne, przęsła wykonano z pustaka gazobetonowego grubości 25 cm, słupki murowane z pustaka betonowego o przekroju 40 x 40 cm, wysokość ogrodzenia około 2,8 m. Stan techniczny ogrodzenia, kontrolujący ocenili jako dobry, brak było widocznych spękań i ubytków. Według oświadczenia inwestorki – N. B., ogrodzenie zostało zrealizowane w 2001 r. przez N. i W. B. W dniu [...].10.2013 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości oraz legalności istniejącego ogrodzenia położonego na działkach niezabudowanych nr ew. [...] i [...] w miejscowości [...], gm. [...]. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego stwierdzono, że rozpatrzenie sprawy wymagać będzie rozstrzygnięcia skierowanego do stron, których prawa i obowiązki nie wynikają z tego samego stanu faktycznego, co jest sprzeczne z art. 62 Kpa. W zaistniałej sytuacji PINB w [...] na mocy postanowienia nr [...] z dnia [...].10.2013 r. wyłączył do odrębnego rozpoznania sprawę prawidłowości oraz legalności ogrodzenia położonego na działce niezabudowanej nr ew. [...] w miejscowości [...]. W czasie kontroli, która odbyła się w dniu [...].08.2013 r. nie uczestniczyli wszyscy współwłaściciele nieruchomości i w związku z tym nie ustosunkowali się do kwestii legalności ogrodzenia. Wezwano A. B., M. B., N. B., małoletnią K. B. - reprezentowaną przez - matkę N. B. do przedłożenia dokumentów, tj. decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru budowy ogrodzenia na działce niezabudowanej nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...], czego wezwani nie uczynili. Z uwagi na datę realizacji ogrodzenia - rok 2001, organ zastosował przepisy obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18.10.2006 r. sygn. P 27/05, jeżeli od zakończenia budowy zrealizowanego samowolnie obiektu do dnia [...].07.2003 r. upłynął pięcioletni termin to konieczne jest badanie, czy podmiot, który dopuścił się samowoli spełnił przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, o jakich mowa w art. 49 ust. 1 ustawy Prawo Budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 10.07.2003 r. W przypadku samowolnie zrealizowanego ogrodzenia położonego na działce nr ew. [...] w miejscowości [...], pięcioletni termin od zakończenia budowy minął w roku 2006, a więc po dacie 10.07.2003 r. Stąd inwestor nie nabył prawa do skorzystania z przepisów ustawy Prawo Budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 10.07.2003 r. i podstawą prawną wydania rozstrzygnięcia były przepisy obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji) budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2.20 m wymagała dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. Inwestorzy nie dokonali zgłoszenia zamiaru budowy przedmiotowego ogrodzenia, co stanowiło samowolę budowlaną objętą hipotezą art. 49b ustawy Prawo budowlane. W związku z powyższymi ustaleniami PINB w [...] na mocy postanowienia nr [...] z dnia [...].12.2013 r. nałożył na współwłaścicieli nieruchomości obowiązek przedłożyła następujących dokumentów: - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działki nr ew. [...] w miejscowości [...], złożonego przez wszystkich współwłaścicieli działki; - szkiców lub rysunków ogrodzenia wraz z określeniem zakresu i sposób wykonywania robót budowlanych, w tym szkicu sytuacyjnego sporządzony na mapie zasadniczej uwzględniającego usytuowanie ogrodzenia względem granic działki oraz innych obiektów; - zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].12.2013, r. było zmieniane w części dotyczącej terminu złożenia ww. dokumentów, a ostateczny termin ich złożenia upłynął w dniu [...].09.2014 r. Współwłaściciele nieruchomości do dnia wydania decyzji nie przedłożyli dokumentów niezbędnych do legalizacji samowoli budowlanej, co skutkowało wydaniem nakazu rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane. N. B. w imieniu własnym i jako pełnomocnik K. B. wniosła odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nakazującej rozbiórkę murowanego ogrodzenia na działce [...] w miejscowości [...]. W uzasadnieniu podniosła, że w toku oględzin dokonanych [...].08.2013 r. organ nadzoru budowlanego ustalił, że przedmiotowe ogrodzenie było w dobrym stanie technicznym i nie naruszało przepisów techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Tym samym spełniona została jedna z dwóch przesłanek umożliwiających legalizację ogrodzenia. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. PINB w [...] nałożył na współwłaścicieli nieruchomości obowiązek przedłożenia dokumentów niezbędnych do legalizacji, w tym oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.  W ocenie strony organ nadzoru budowlanego powołując się na przepisy art. 49 Prawa budowlanego nie mógł domagać się złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, gdyż wskazany przepis takiego obowiązku nie przewiduje. Legalizacja dotyczy obiektu budowlanego, którego budowa została już zakończona, a w związku z tym organ powinien był wezwać do przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 49 ust. 1 ww. ustawy. Nadto wskazała, że PINB w dniu [...] października 2014r. postanowieniem nr [...], odmówił zawieszenia lub przedłużenia terminu (wypadającego w dniu [...].09.2014 r.) na dostarczenie dokumentów wymaganych postanowieniem nr [...], uniemożliwiając tym samym stronie wywiązanie się z nałożonego obowiązku. Wprawdzie termin złożenia dokumentów był dwukrotnie zmieniany przez organ, ale za każdym razem z przyczyn obiektywnych niezależnych od strony. Wobec niemożliwości dostarczenia żądanych dokumentów do dnia [...].09.2014 r. strona poinformowała PINB o obiektywnych przyczynach, braku żądanych dokumentów. Z przyczyn od strony niezależnych, Wójt Gminy prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy nie wydał. Nie można było określić terminu zakończenia postępowania przez organ samorządowy i strona wnioskowała o zawieszenie postępowania do czasu wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ I instancji odmawiając prawa do kontynuowania procesu legalizacji, naruszył zasady w Kodeksie postępowania administracyjnego Wniosek strony o przedłużenie terminu na dostarczenie dowodów (żądanych przez PINB) został zgłoszony w toku postępowania (tj. przed dniem [...].09.2014 r.) był zasadny i dotyczył kluczowej dla sprawy kwestii tj. stwierdzenia zgodności obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2015r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo, budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołań N. B. (występującej w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik K. B.) oraz A. B. - od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2014r., Nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że stosownie do treści art. 49b ustawy Prawo budowlane z 1994r. właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno- budowlanych , właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni: - dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; - projektu zagospodarowania działki lub terenu; - zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1. Bezspornym był fakt samowolnego wykonania ogrodzenia tj. bez wcześniejszego dokonania zgłoszenia zamiaru jego realizacji. Stosownie do treści art. 30 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Przedmiotowe ogrodzenie zlokalizowane jest na działce niezabudowanej - jest zatem obiektem budowlanym którego samowolna realizacja podlega przepisowi art. 49b ustawy Prawo budowlane z 1994r. W ocenie [...] WINB prowadzenie legalizacji przedmiotowej inwestycji w oparciu o przepis art. 49b ustawy Prawo budowlane było prawidłowe. Jedną z przesłanek legalizacji jest konieczność przedstawienia przez inwestora dokumentów o których mowa w art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. Słuszne było zobowiązanie na mocy postanowienia organu I instancji z dnia [...] grudnia 2013r., Nr [...], do przedłożenia dokumentów umożliwiających przeprowadzenie procedury legalizacyjnej. Termin do przedłożenia powyższych dokumentów, organ I instancji kilkukrotnie przedłużał, co było zdaniem [...] WINB wystarczające do ich skompletowania. Odnosząc się do kwestionowanego przez N. B. obowiązku przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, organ II instancji wskazał, iż obowiązek taki wynika bezpośrednio z treści art. 49b ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1994r. N. B. oraz K. B. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie rozbiórki ogrodzenia na działce nr ew. [...] w miejscowości [...]. Domagały się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi podniosły, że organ I instancji nie mógł domagać się od stron złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością. Nakładając na strony taki obowiązek dopuścił się naruszenia art. 6 k.p.a. Nadto wskazały, że realizując postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013r., N. B. wystąpiła o decyzję o warunkach zabudowy. Postępowanie jest w toku, a termin jego zakończenia nie jest wiadomy. Wystąpiła zatem o zawieszenie postępowania do czasu wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednak PINB postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2014 r. odmówił zawieszenia lub przedłużenia terminu do dostarczenia dokumentów wymaganych postanowieniem nr [...], uniemożliwiając tym samym wywiązanie się z nałożonego obowiązku. Organ II instancji bezpodstawnie uznał, iż był dostateczny czas do skompletowania żądanych dokumentów. Jednocześnie sam przedłużył termin na rozpatrzenie odwołania. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w skarżonej decyzji, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (tu decyzji) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga jest zasadna. W niniejszej sprawie niesporny był fakt samowolnego wybudowania ogrodzenia tj. bez wcześniejszego dokonania zgłoszenia zamiaru jego realizacji Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji) budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, w kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymagała dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Przedmiotowe ogrodzenie zlokalizowane jest na działce niezabudowanej, zatem w świetle orzecznictwa jest obiektem budowlanym którego samowolna realizacja podlega przepisowi art. 49b ustawy Prawo budowlane z 1994r. Jak ustalił organ I instancji (w oparci o oświadczenie inwestorki) budowa tego ogrodzenia została zakończona w 2001 r. Prawidłowo zatem PINB w [...] wdrożył procedurę zmierzającą do legalizacji ogrodzenia w oparciu o przepis art. 49b ustawy Prawo budowlane. Legalizacja samowoli budowlanej możliwa jest po zaistnieniu wskazanych w tym przepisie przesłanek. Jedną z nich jest przedstawienie przez inwestora dokumentów o których mowa w art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Na mocy postanowienia organu I instancji z dnia [...] grudnia2013r., Nr [...], do przedłożenia stosownych dokumentów umożliwiających przeprowadzenie procedury legalizacyjnej zobowiązane zostały współwłaścicielki nieruchomości. Jednak do dnia wydania decyzji nie przedstawiły żądanych dokumentów. Przy czym termin wyznaczony na ich przedłożenie, który organ I instancji kilkukrotnie przedłużał - był zdaniem organu II instancji wystarczający. W odniesieniu do takich ustaleń organu wskazać należy, że z materiału dowodnego wynika, iż działka nr [...] stanowi aktualnie współwłasność kilku osób. Zobowiązanymi do rozbiórki zostali A. B., M. B., N. B. i K. B. Przystępując do analizy podstawy prawnej działania organu, wskazać trzeba, że z art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy Prawo budowlane wynika, iż budowa ogrodzeń - co do zasady - została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a w ograniczonym zakresie została poddana reżimowi zgłoszenia. W art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu z obowiązującym w dacie wydania decyzji) ustawodawca nałożył na inwestora obowiązek dokonania zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzeń usytuowanych od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Przedmiotowe ogrodzenie posiada wysokość wyższą niż 2,20 m (jak organ ustalił wynosi 2,8 m). W związku z tym jego budowa powinna być zgłoszona do Starosty w [...]. Niedokonanie zgłoszenia w przypadkach wymienionych w art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane - jeżeli zrealizowane ogrodzenie lub jego część stanowi obiekt budowlany - skutkuje obowiązkiem wszczęcia przez właściwy organ procedury legalizacyjnej, o której mowa w art. 49 b cyt. ustawy. Ogrodzenie działki zabudowanej nie jest tożsame z wykonaniem ogrodzenia na działce niezabudowanej. W tej ostatniej sytuacji powstaje bowiem obiekt budowlany (budowla), o jakim mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, natomiast ogrodzenie działki już zabudowanej stanowi urządzenie techniczne, związane z istniejącymi na tej działce zabudowaniami, do którego zastosowanie znajduje odrębny tryb legalizacyjny wymieniony w art. 50 i 51 cyt. ustawy (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1781/07, wyrok NSA z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1709/08). Trafnie zatem organy nadzoru budowlanego obu instancji uznały, iż w sprawie zastosowanie miał tryb określony w art. 49b ustawy Prawo budowlane, który dotyczy budowy obiektu budowlanego bez stosownego zgłoszenia. Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji postanowieniem wydanym na podstawie art. 49b ust 2 ustawy Prawo budowlane zobowiązał współwłaścicieli do przedłożenia w terminie 30 dni dokumentów, o których mowa w art. 49b ust 2 pkt 1-3 ustawy Prawo budowlanego. Odnosząc się do kwestionowanego w skardze obowiązku przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane to wynika on bezpośrednio z art. 49b ust. 2 pkt 1 w związku ze wskazanymi w treści tego artykułu przepisami ustawy Prawo budowlane z 1994r. Mimo upływu terminu zobowiązani nie przedłożyli wymienionych w postanowieniu dokumentów, co w świetle art. 49b ust 3 ustawy Prawo budowlane nakładało na organ obowiązek wydania decyzji o której mowa w art. 49b ust. 1 ww. ustawy tj. o rozbiórce przedmiotowego ogrodzenia. Obowiązek rozbiórki został nałożony na współwłaścicieli. Jednak takiego rozstrzygnięcia nie można uznać za prawidłowe, w sytuacji gdy brak możliwości przedstawienia dokumentów był od strony niezależny, albowiem wynikał z przedłużającego się postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania warunków zabudowy. Termin do wykonania obowiązków ciążących na inwestorze jest terminem procesowym, instrukcyjnym, a nie terminem prawa materialnego. Może być przedłużany, skracany i zawieszany przez organ, w zależności od potrzeb konkretnej sprawy. Jego niedotrzymanie może skutkować wydaniem nakazu rozbiórki, jednak nic nie stoi na przeszkodzie, aby organ administracji, po zbadaniu wniosku inwestora, przedłużył ten termin (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2008 r. sygn. II OSK 308/07, Lex 468750, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. II SA/Go 122/09, Lex 491848, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28 listopada 2007 r. sygn. II SA/Ol 952/07, Lex 490182, wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2011 r., sygn. VII SA/Wa 2186/10, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia. nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie organy orzekające zbyt pochopnie uznały, że niezłożenie dokumentów w terminie, zakreślonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., musi skutkować wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę. Jeszcze bowiem przed upływem zakreślonego terminu, skarżąca złożyła w PINB pismo w którym wnioskowała o zawieszenie postępowania bądź przedłużenie terminu do czasu uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Organ I instancji mógł zawiesić postępowanie legalizacyjne właśnie ze względu na wystąpienie przez inwestora o ustalenie warunków zabudowy dla wskazanego ogrodzenia, docelowo do czasu merytorycznego rozstrzygnięcia tej sprawy. Skoro bowiem wolą skarżącej było zalegalizowanie samowoli budowlanej, to słuszne mogło być oczekiwanie na decyzję w przedmiocie warunków zabudowy. Akta sprawy dowodzą, że strona podejmowała cały czas działania zmierzające do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne przed organem II instancji zostało przeprowadzone nie dość wnikliwie, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie został oceniony właściwie. Organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych i przyczyn dla których zobowiązane do przedłożenia dokumentacji zmierzającej do zalegalizowania nie wywiązały się z tego obowiązku. W zaskarżonej decyzji organ II instancji stwierdził jedynie, iż odwołująca się miała wystarczający czas na przedłożenie nakazanej dokumentacji. Należy podkreślić, iż osoby zobowiązane w tej sprawie do wykonania rozbiórki mają różny stosunek do tej decyzji, albowiem ich interesy faktyczne są rozbieżne. Część ze zobowiązanych współwłaścicielek nie jest zainteresowana zalegalizowaniem ogrodzenia (pisma będące odpowiedzią na żądanie przedłożenia dokumentów), natomiast skarżąca N. B. i jej córka K. B. są żywotnie zainteresowane legalizacją. Nie jest wiadomo do którego obowiązku odnosi się ocena organu, o braku woli przedłożenia stosownych dokumentów. Inny jest bowiem stan w zakresie żądania oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działki nr ew. [...], a odmienny w zakresie żądania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wobec braku obowiązującego na tym terenie planu zagospodarowania przestrzennego. Akta sprawy pokazują bowiem, że niemożność przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy spowodowana była czynnikami niezależnymi od woli skarżących. Jak wynika z przedłożonej w toku postępowania sądowoadministracyjnego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015r. znak [...] (uchylającej zaskarżoną decyzję Wójta Gminy [...] o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie ogrodzenia o wysokości 2,85cm niezbudowanych działek nr [...] i [...] w [...]), postępowanie w tym przedmiocie toczy się od [...] grudnia 2013r. Jednak ostatnim rozstrzygnięciem w tym zakresie jest pozytywna dla skarżących decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2016r. ustalająca warunki zabudowy dla ww. inwestycji. Przy czym również ta decyzja została zaskarżona do organu II instancji. Zatem niezasadne byłoby stwierdzenie, iż w odniesieniu do braku decyzji o warunkach zabudowy, niezbędnej do zalegalizowania samowolnie wybudowanego ogrodzenia, nastąpiła zawiniona przez stronę zwłoka w przedłożeniu tego dokumentu. Nie można podzielić stanowiska organów nadzoru budowlanego, że należało nakazać rozbiórkę samowoli budowlanej, gdy strona nawet bez swej winy w zakreślonym terminie nie złożyła żądanej decyzji. Gdyby była to jedyna przeszkoda do zalegalizowania przedmiotowego ogrodzenia, to organ powinien skorzystać z instytucji określonej w art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. - zawieszenia postępowania, dotyczącego likwidacji samowoli budowlanej, do czasu zakończenia prejudycjalnej sprawy, której przedmiotem jest ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej samowoli budowlanej. Jednak organ II instancji, nie odnosił się i nie ocenił kwestii braku innych dokumentów, a zwłaszcza oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przy czym zagadnienie to jest o tyle istotne, że nieruchomość należy do kilku współwłaścicieli o sprzecznych interesach. W tym kontekście Sąd stwierdził naruszenia przepisów prawa procesowego art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a., które miały wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpatrzeniu odwołań, organ II instancji uwzględni powyższe uwagi i oceni możliwość dalszego kontynuowania postępowania legalizacyjnego w odniesieniu do braku poszczególnych dokumentów, koniecznych do zalegalizowania przedmiotowego ogrodzenia. Biorąc pod uwagę, iż zarzuty skargi okazały się częściowo zasadne oraz uwzględniając powyższą ocenę - Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło