VII SA/Wa 1161/15
WyrokWSA w Warszawie2016-09-15
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Bogusław Cieśla, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego ogrodzenia, mimo że strona skarżąca podjęła działania zmierzające do jego legalizacji, a brak wymaganych dokumentów wynikał z przedłużającego się postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nadzoru budowlanego nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy i naruszył przepisy postępowania administracyjnego. Strona skarżąca podjęła aktywne działania w celu legalizacji samowolnie wybudowanego ogrodzenia, a brak wymaganych dokumentów wynikał z przyczyn od niej niezależnych, związanych z przedłużającym się postępowaniem o ustalenie warunków zabudowy. Organ powinien był rozważyć zawieszenie postępowania legalizacyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki murowanego ogrodzenia wybudowanego samowolnie w 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazał rozbiórkę, ponieważ inwestorzy nie dokonali zgłoszenia budowy, a wysokość ogrodzenia przekraczała 2,20 m. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymał decyzję PINB w mocy. Strona skarżąca (N. B. i K. B.) zarzuciła organom naruszenie przepisów, w tym żądanie dokumentów, których nie przewiduje Prawo budowlane, oraz odmowę przedłużenia terminu na ich złożenie, co uniemożliwiło legalizację.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2016 r. sprawy ze skargi N. B. i K. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy).
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr [...], na podstawie art. 49b ust. 1, w związku z art. 49b ust. 3, art. 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) - nakazał A. B., M. B., K. B. rozbiórkę samowolnie zrealizowanego murowanego ogrodzenia położonego na niezabudowanej działce nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...].
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu [...].08.2013 r. na działkach nr ew. [...],[...] i [...] położonych w miejscowości [...], gm. [...] przeprowadzono kontrolę legalności ogrodzenia. W trakcie kontroli stwierdzono, że na ww. działkach istnieje ogrodzenie murowane pełne, przęsła wykonane są z pustaka gazobetonowego o grubości 25 cm, słupki murowane z pustaka betonowego o przekroju 40 x 40 cm, wysokość ogrodzenia wynosi około 2.80 m. Stan techniczny kontrolujący ocenili jako dobry, brak było widocznych spękań i ubytków. Zgodnie z oświadczeniem inwestorki – N. B. ogrodzenie zostało zrealizowane w 2001 r. przez N. i W. B.
W dniu [...].10.2013 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości oraz legalności ogrodzenia na niezabudowanych działkach nr ew. [...] i [...] w miejscowości [...], gm. [...]. PINB w [...] uznał, iż rozpatrzenie sprawy wymagać będzie rozstrzygnięcia skierowanego do różnych stron, w związku z czym na mocy postanowienia nr [...] z dnia [...].10.2013 r., wyłączył do odrębnego rozpoznania sprawę ogrodzenia położonego na działce niezabudowanej nr ew. [...] w miejscowości [...], gm. [...].
W kontroli, która odbyła się w dniu [...].08.2013 r. nie uczestniczyli wszyscy współwłaściciele nieruchomości i nie mogli odnieść się do kwestii legalności ogrodzenia. W piśmie z dnia [...].11.2013 r. wezwano A. B., M. B., małoletnią K. B. - reprezentowaną przez przedstawiciela ustawowego - matkę N. B. do przedłożenia dokumentów tj. decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru budowy ogrodzenia położonego na niezabudowanej działce nr ew. [...] w miejscowości [...], czego wezwani nie uczynili z powodu braku takich dokumentów.
Z uwagi na datę realizacji przedmiotowego ogrodzenia - rok 2001, zastosowano przepisy obowiązującej ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18.10.2006 r. sygn. P 27/05, jeżeli od zakończenia budowy zrealizowanego samowolnie obiektu do dnia 10.07.2003 r. upłynął pięcioletni termin to konieczne jest badanie, czy podmiot, który dopuścił się samowoli spełnił przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, o jakich mowa w art. 49 ust. 1 ustawy Prawo Budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 10.07.2003 r.
W przypadku samowolnie zrealizowanego ogrodzenia niezabudowanej działki nr ew. [...], pięcioletni termin od zakończenia budowy minął w roku 2006, a więc po 10.07.2003 r. stąd inwestor nie nabył prawa do skorzystania z przepisów ustawy Prawo Budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 10.07.2003 r.
Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt. 13 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania) budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2.20 m wymagała zgłoszenia właściwemu organowi. Inwestorzy nie dokonali zgłoszenia zamiaru budowy przedmiotowego ogrodzenia, co stanowiło samowolę budowlaną objętą hipotezą art. 49b ustawy Prawo budowlane.
W związku z powyższymi ustaleniami PINB w [...] na mocy postanowienia nr [...] z dnia [...].12.2013 r. nałożył na współwłaścicieli nieruchomości obowiązek przedłożenia następujących dokumentów:
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działki nr ew. [...], złożonego przez wszystkich współwłaścicieli działki;
- szkiców lub rysunków ogrodzenia wraz z określeniem zakresu i sposób wykonywania robót budowlanych, w tym szkicu sytuacyjnego sporządzonego na mapie zasadniczej z uwzględnieniem usytuowania ogrodzenia względem granic działki oraz innych obiektów;
- zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Postanowienie PINB w [...] nr [...] z dnia [...].12.2013 r., było dwukrotnie zmieniane w części dotyczącej terminu złożenia wymaganych dokumentów. Ostateczny termin ich złożenia upłynął w dniu [...].09.2014 r. Współwłaściciele nieruchomości do dnia [...].12.2014 r. nie przedłożyli dokumentów niezbędnych do legalizacji, co skutkowało wydaniem nakazu rozbiórki.
N. B. w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik K. B. wniosła odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., nakazującej rozbiórkę ogrodzenia na działce [...] w miejscowości [...].
W jego uzasadnieniu wskazała, że nakazanie rozbiórki w przypadku wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, wymagało wykluczenia możliwości jego legalizacji.
W toku czynności kontrolnych organ I instancji ustalił, iż przedmiotowe ogrodzenie murowane jest w dobrym stanie technicznym i nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. Zaistniała zatem jedna z przesłanek umożliwiających legalizację ogrodzenia.
Organ I instancji powołując się na przepisy art. 49 Prawa budowlanego nie mógł domagać się od stron złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, gdyż wskazany przepis takiego obowiązku nie przewiduje.
Nakładając na strony obowiązek dostarczenia ww. dokumentów organ postąpił wbrew przepisom Prawa budowlanego, dopuścił się także naruszenia art. 6 k.p.a.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego z niezrozumiałych przyczyn odmówił zawieszenia lub przedłużenia terminu dostarczenia wymaganych dokumentów, uniemożliwiając tym samym wywiązanie się z nałożonego obowiązku. Wniosek strony o przedłużenie terminu na dostarczenie dowodów został zgłoszony w toku postępowania (przed dniem [...].09.2014 r.).
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2015r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołań N. B. (występującej w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik K. B.) i A. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].12.2014r., Nr [...], w przedmiocie rozbiórki ogrodzenia na działce nr ew. [...] w miejscowości [...] gm. [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że bezspornym był fakt samowolnego wybudowania ogrodzenia. Stosownie do treści art. 30 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy - budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymagała dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Przedmiotowe ogrodzenie zlokalizowane jest na działce niezabudowanej, a zatem jest obiektem budowlanym którego samowolna realizacja podlega przepisowi art. 49b ustawy Prawo budowlane z 1994r.
Wobec powyższego, PINB w [...] prawidłowo, na podstawie art. 49b ustawy Prawo budowlane, wdrożył procedurę zmierzającą do legalizacji.
Legalizacja samowoli budowlanej możliwa jest po zaistnieniu wskazanych w tym przepisie przesłanek. Jedną z nich jest przedstawienie przez inwestora dokumentów o których mowa w art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r.
Współwłaścicielki nie przedstawiły tych dokumentów. Termin na ich przedłożenie, organ I instancji przedłużał i był on zdaniem organu II instancji wystarczający.
Odnosząc się do kwestionowanego przez N. B. obowiązku przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane organ II instancji wskazał, iż wynika on bezpośrednio z art. 49b ust. 2 pkt 1 w związku ze wskazanymi w treści tego artykułu przepisami ustawy Prawo budowlane z 1994r.
N. B. w imieniu własnym i jako pełnomocnik K. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z [...] marca 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nakazującą rozbiórkę ogrodzenia na działce nr ew. [...] w miejscowości [...].
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż organ powołując się na przepisy art. 49 Prawa budowlanego nie mógł domagać się od stron złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, ponieważ przepis ten obowiązku takiego nie przewiduje. Nakładając na strony obowiązek dostarczenia ww. dokumentów postąpił wbrew przepisom Prawa budowlanego, dopuścił się także naruszenia art. 6 k.p.a.
Realizując postanowienie PINB skarżąca niezwłocznie wystąpiła do Wójta Gminy [...] z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Jednak z przyczyn od niej niezależnych Wójt Gminy nie wydał prawomocnej decyzji.
Ponieważ nie była w stanie określić terminu zakończenia postępowania przed organem samorządowym to wystąpiła o zawieszenie postępowania do czasu wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jednak PINB postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2014 r. odmówił zawieszenia lub przedłużenia terminu do dostarczenia dokumentów, uniemożliwiając wywiązanie się z nałożonego obowiązku.
Wniosek o przedłużenie terminu na dostarczenie dowodów (żądanych przez PINB) został zgłoszony w toku postępowania (tj. przed dniem [...].09.2014 r.)
Wskazała, że organ II instancji ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, że termin na przedłożenie dokumentów był wystarczający do ich skompletowania. Jednocześnie sam przedłużył termin na rozpatrzenie odwołania.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest zasadna.
W niniejszej sprawie niekwestionowany był fakt samowolnego wybudowania ogrodzenia tj. bez wcześniejszego dokonania zgłoszenia zamiaru jego realizacji. Stosownie do treści art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji) budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, w kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymagała dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej.
Przedmiotowe ogrodzenie zlokalizowane jest na działce niezabudowanej, zatem w świetle orzecznictwa jest obiektem budowlanym którego samowolna realizacja podlega przepisowi art. 49b ustawy Prawo budowlane z 1994r. Jak ustalił organ I instancji (w oparci o oświadczenie inwestorki) budowa ogrodzenia została zakończona w 2001 r.
Prawidłowo zatem PINB w [...] wdrożył procedurę zmierzającą do legalizacji tego ogrodzenia w oparciu o przepis art. 49b ustawy Prawo budowlane. Legalizacja samowoli budowlanej możliwa jest po zaistnieniu wskazanych w tym przepisie przesłanek. Jedną z nich jest przedstawienie przez inwestora dokumentów o których mowa w art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Na mocy postanowienia organu I instancji z dnia [...] grudnia 2013r., Nr [...], do przedłożenia stosownych dokumentów umożliwiających przeprowadzenie procedury legalizacyjnej zobowiązane zostały współwłaścicielki nieruchomości. Jednak do dnia wydania decyzji nie przedstawiły żądanych dokumentów. Przy czym termin wyznaczony na ich przedłożenie, który organ I instancji kilkukrotnie przedłużał - był zdaniem organu II instancji wystarczający.
W odniesieniu do takich ustaleń organu wskazać należy, że z materiału dowodnego wynika, iż działka nr [...] stanowi aktualnie współwłasność kilku osób.
Zobowiązanymi do rozbiórki zostali współwłaściciele – A. B., M. B. i K. B.
Przystępując do analizy podstaw prawnych zaskarżonej decyzji, wskazać trzeba, że z art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy Prawo budowlane wynika, iż budowa ogrodzeń - co do zasady - została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a w ograniczonym zakresie została poddana reżimowi zgłoszenia.
W art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane ustawodawca nałożył bowiem na inwestora obowiązek dokonania zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzeń usytuowanych od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m.
Przedmiotowe ogrodzenie posiada wysokość wyższą niż 2,20 m (jak organ ustalił, wynosi 2,8 m). W związku z tym jego budowa powinna być zgłoszona do Starosty w [...].
Niedokonanie zgłoszenia w przypadkach wymienionych w art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane - jeżeli zrealizowane ogrodzenie stanowi obiekt budowlany - skutkuje obowiązkiem wszczęcia przez właściwy organ procedury legalizacyjnej, o której mowa w art. 49 b cyt. ustawy.
Ogrodzenie działki zabudowanej nie jest tożsame z wykonaniem ogrodzenia na działce niezabudowanej. W tej ostatniej sytuacji powstaje bowiem obiekt budowlany (budowla), o jakim mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, natomiast ogrodzenie działki już zabudowanej stanowi urządzenie techniczne, związane z istniejącymi na działce zabudowaniami, do którego zastosowanie znajduje odrębny tryb legalizacyjny wymieniony w art. 50 i 51 cyt. ustawy (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1781/07, wyrok NSA z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1709/08).
Trafnie zatem organy nadzoru budowlanego obu instancji uznały, iż w sprawie zastosowanie miał tryb określony w art. 49b ustawy Prawo budowlane, który dotyczy budowy obiektu budowlanego bez stosownego zgłoszenia.
Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji postanowieniem wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane zobowiązał współwłaścicieli do przedłożenia w terminie 30 dni dokumentów, o których mowa w art. 49b ust 2 pkt 1-3 ustawy Prawo budowlanego.
Odnosząc się do kwestionowanego w skardze obowiązku przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane to wynika on bezpośrednio z art. 49b ust. 2 pkt 1 w związku ze wskazanymi w treści tego artykułu przepisami ustawy Prawo budowlane z 1994r.
Mimo upływu terminu zobowiązane nie przedłożyły wymienionych w postanowieniu dokumentów, co w świetle art. 49b ust 3 ustawy Prawo budowlane nakładało na organ obowiązek wydania decyzji o której mowa w art. 49b ust. 1 ww. ustawy tj. o rozbiórce przedmiotowego ogrodzenia. Obowiązek rozbiórki został nałożony na współwłaścicieli.
Jednak takiego rozstrzygnięcia nie można uznać za prawidłowe, w sytuacji gdy brak możliwości przedstawienia dokumentów był od strony niezależny, albowiem wynikał z przedłużającego się postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania warunków zabudowy.
Termin do wykonania obowiązków ciążących na inwestorze jest terminem procesowym, instrukcyjnym, a nie terminem prawa materialnego. Może być przedłużany, skracany i zawieszany przez organ, w zależności od potrzeb konkretnej sprawy. Jego niedotrzymanie może skutkować wydaniem nakazu rozbiórki, jednak nic nie stoi na przeszkodzie, aby organ administracji, po zbadaniu wniosku inwestora, przedłużył ten termin (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2008 r. sygn. II OSK 308/07, Lex 468750, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. II SA/Go 122/09, Lex 491848, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28 listopada 2007 r. sygn. II SA/Ol 952/07, Lex 490182, wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2011 r., sygn. VII SA/Wa 2186/10, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia. nsa.gov.pl).
W przedmiotowej sprawie organ II instancji zbyt pochopnie uznał, że niezłożenie dokumentów w terminie, zakreślonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., musi skutkować wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę. Jeszcze bowiem przed upływem zakreślonego terminu, skarżąca złożyła w PINB pismo w którym wnioskowała o zawieszenie postępowania bądź przedłużenie terminu do czasu uzyskania warunków zabudowy.
Organ I instancji mógł zawiesić postępowanie legalizacyjne właśnie ze względu na wystąpienie przez inwestora o ustalenie warunków zabudowy dla wskazanego ogrodzenia, docelowo do czasu merytorycznego rozstrzygnięcia tej sprawy. Skoro bowiem wolą skarżącej było zalegalizowanie samowoli budowlanej, to zasadne mogło być oczekiwanie na decyzję w przedmiocie warunków zabudowy. Strona podejmowała aktywne działania zmierzające do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.
Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne przed organem II instancji zostało przeprowadzone nie dość wnikliwie, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie został oceniony właściwie. Organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych i przyczyn dla których zobowiązane do przedłożenia dokumentacji zmierzającej do zalegalizowania nie wywiązały się z tego obowiązku
W zaskarżonej decyzji organ II instancji stwierdził jedynie, iż odwołująca się miała wystarczający czas na przedłożenie nakazanej dokumentacji.
Należy podkreślić, iż osoby zobowiązane do wykonania rozbiórki mają różny stosunek do tej decyzji, albowiem ich interesy faktyczne są rozbieżne. Część ze zobowiązanych współwłaścicielek nie jest zainteresowana zalegalizowaniem ogrodzenia (pisma będące odpowiedzią na żądanie przedłożenia dokumentów), natomiast skarżąca N. B. jako inwestorka (nie wymieniona jako zobowiązana w decyzji) oraz jej córka K. B. (jako współwłaścicielka) są żywotnie zainteresowane legalizacją.
Nie jest wiadomo do którego obowiązku odnosi się ocena organu, o braku woli przedłożenia stosownych dokumentów. Inny jest bowiem stan sprawy w zakresie żądania oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działki nr ew. [...], a odmienny w zakresie żądania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wobec braku obowiązującego na tym terenie planu zagospodarowania przestrzennego.
Akta sprawy dowodzą, że niemożność przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy spowodowana była czynnikami niezależnymi od woli skarżących.
Jak wynika z przedłożonej w toku postępowania sądowoadministracyjnego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2015r. znak [...] (uchylającej zaskarżoną decyzję Wójta Gminy [...] o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie ogrodzenia o wysokości 2,85cm, niezbudowanych działek nr [...] i [...] w [...]), postępowanie w tym przedmiocie toczy się od [...] grudnia 2013r. Jednak ostatnim rozstrzygnięciem w tym zakresie, jest pozytywna dla skarżących decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2016r. ustalająca warunki zabudowy dla ww. inwestycji. Przy czym również ta decyzja została zaskarżona do organu II instancji.
Zatem niezasadne byłoby stwierdzenie, iż w odniesieniu do braku decyzji o warunkach zabudowy, niezbędnej do zalegalizowania samowolnie wybudowanego ogrodzenia, nastąpiła zawiniona przez stronę zwłoka w przedłożeniu tego dokumentu.
Nie można podzielić stanowiska organów nadzoru budowlanego, że należało nakazać rozbiórkę samowoli budowlanej, gdy strona nawet bez swej winy w zakreślonym terminie nie złożyła żądanej decyzji.
Gdyby była to jedyna przeszkoda do zalegalizowania przedmiotowego ogrodzenia, to organ powinien skorzystać z instytucji określonej w art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. - zawieszenia postępowania, dotyczącego likwidacji samowoli budowlanej, do czasu zakończenia prejudycjalnej sprawy, której przedmiotem jest ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej samowoli budowlanej.
Jednak organ II instancji, nie odnosił się i nie ocenił kwestii braku innych dokumentów, a zwłaszcza oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przy czym zagadnienie to jest o tyle istotne, że nieruchomość należy do kilku współwłaścicieli o sprzecznych interesach.
W tym kontekście Sąd stwierdził naruszenia przepisów prawa procesowego -art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., które miały wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkowały koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Przy ponownym rozpatrzeniu odwołań organ II instancji uwzględni powyższe uwagi i oceni możliwość dalszego kontynuowania postępowania legalizacyjnego w odniesieniu do braku poszczególnych dokumentów, koniecznych do zalegalizowania przedmiotowego ogrodzenia.
Biorąc pod uwagę, iż zarzuty skargi okazały się częściowo zasadne oraz uwzględniając powyższą ocenę - Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło