VII SA/Wa 1163/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2009 r. sprawy ze skargi J. D. i J. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2009 r. znak (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydenta K. z dnia z [...] udzielającej K. P. pozwolenia na użytkowanie obiektu handlowego wraz z przyłączem elektrycznym, położonego w K., przy ul. [...] na działce nr [...]. Zdaniem organu, ww. decyzję wydano z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 4 kpa, gdyż skierowano ją do osoby nie będącej stroną w sprawie. W dacie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie K. P. nie była bowiem właścicielem, ani nawet dzierżawcą ww. działki, nie posiadała zatem legitymacji do wystąpienia o pozwolenie na użytkowanie ww. obiektu na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, gdyż własność obiektu budowlanego wiąże się z własnością gruntu, na którym usytuowany jest obiekt. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] po rozpatrzeniu odwołania K. P., uchylił ww. decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji wskazując, że organ wojewódzki błędnie wszczął postępowanie na wniosek J. i J. D., gdyż nie służy im przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Wyrokiem z dnia 11 października 2007r. (VII SA/Wa 1248/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - uchylił decyzję z dnia 31 maja 2007r, stwierdzając, że w ww. postępowaniu stroną nie jest wyłącznie inwestor. W związku z powyższym, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję z dnia [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta K. z dnia z [...]. Organ powołał się na pismo Wydziału Skarbu m. K. z dnia [...] wyjaśniając, że K. P. z działki o nr ew. [...] korzystała bezumownie od 19.10.1999r. do 31.01.2000r. oraz wskazał, że kwestie własnościowe nie mają znaczenia w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 59 Prawa budowlanego z 1994r. Skoro K. P., jako inwestor i właściciel ww. obiektu dołączyła do wniosku o pozwolenie na użytkowanie wymienione w art. 57 Prawa budowlanego z 1994r. dokumenty, to organ zobligowany był do udzielenia jej pozwolenia na użytkowanie ww. obiektu budowlanego. Zaskarżona decyzja z dnia [...], jako wadliwa podlegała zatem uchyleniu w całości. Jednocześnie należało odmówić stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta K. z dnia [...], gdyż nie jest ona obarczona żadną z wad prawnych enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Skargę na powyższą decyzję złożyli J. i J. D., wnosząc o jej uchylenie, jako naruszającej prawo lub uchylenie i orzeczenie o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] i zarzucili naruszenie: 1) art. 153 ppsa poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań wyrażonych ww. wyroku; 2) art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 49 ust. 1 w zw. z art. 48 ustawy Prawo budowlane (obowiązującej 18 sierpnia 2000r.) poprzez przyjęcie, że decyzja Prezydenta m. K. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na pozbawienie skarżących oraz Gminy K. w postępowaniu o wydanie pozwolenia na użytkowanie statusu strony; 3) art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez przyjęcie, że decyzja z [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 7, 28, 77 kpa oraz art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego; 4) art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 59 Prawa budowlanego z 1994r. poprzez przyjęcie, że decyzja z dnia [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na przyznanie K. P. statusu strony; 5) art. 7 i 8 kpa w zw. z art. 156 § 1 kpa poprzez naruszenie zasady praworządności i pozostawienie w mocy decyzji na korzyść osoby naruszającej prawo, wbrew interesowi społecznemu oraz słusznemu interesowi skarżących jako obywateli; 7) art. 7 i art. 80 kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że K.P. dołączyła do wniosku o pozwolenie na użytkowanie inwentaryzację geodezyjną powykonawczą wraz z opinią techniczną oraz pominięcie, że przedmiotem pozwolenia na użytkowanie był obiekt handlowy wraz z przyłączem elektrycznym. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], którą organ ten uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] i odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta m. K. z dnia z [...] udzielającej K.P. pozwolenia na użytkowanie ww. obiektu budowlanego. Przede wszystkim wskazać trzeba, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi o naruszeniu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) w związku z nieuwzględnieniem przez organ odwoławczy oceny prawnej i wskazań co dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2007r. Ocena Sądu sprowadzała się bowiem do wskazania, że organ odwoławczy, w postępowaniu nieważnościowym, winien rozważyć szeroko rozumiany interes strony w oparciu o art. 28 kpa, a nie w oparciu o art. 59 Prawa budowlanego. Wprawdzie przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy nie przedstawił rozważań w tym zakresie, co niewątpliwie narusza art. 107 § 3 kpa, to jednak uchybienie to pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, skoro organ wydał decyzję co do meritum, uznając skarżących za strony w niniejszej sprawie. Podkreślenia również wymaga, że kwestionowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Prezydenta m. [...] została wydana pod rządami ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994r. (Dz.U Nr 89 poz. 414), zw. dalej Prawem budowlanym, na podstawie art. 59 w zw. z art. 55 ust. 2 pkt 1 i była wynikiem legalizacji samowoli budowlanej dotyczącej ww. obiektu budowlanego, którego inwestorem i właścicielem jest K. P.. Fakt ten wynika z akt sprawy, w szczególności z pisma Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...] ([...]), co niezasadnym czyni również zarzut skargi o skierowaniu ww. decyzji do osoby nie będącej stroną, w związku z brakiem legitymacji K. P. do wszczęcia postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. W tym miejscu dodać należy - co słusznie wskazał organ odwoławczy - że kwestie dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie mają znaczenia w postępowaniu o dopuszczenie obiektu budowlanego do użytkowania. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem kwestia własności nieruchomości ma istotne znaczenie w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę, nie ma natomiast prawnego znaczenia przy dopuszczeniu obiektu do użytkowania, a zatem wtedy, gdy obiekt już jest wzniesiony i do rozstrzygnięcia pozostaje jedynie kwestia możliwości jego użytkowania. Wykorzystanie dla celów budowlanych cudzej nieruchomości może rodzić tylko roszczenia właściciela do inwestora o charakterze cywilnoprawnym, które mogą być dochodzone w postępowaniu przed sądami powszechnymi, nie może natomiast negatywnie przesądzać o dopuszczeniu budynku do użytkowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 1999r., IV SA 90/97, LEX nr 46652). Zgodnie z obowiązującym w dacie wydania weryfikowanej decyzji art. 55 ust. 2 pkt 1 uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wymagane było, jeżeli zachodziły okoliczności wymienione w art. 49 ust. 1 ww. ustawy. W art. 49 ust. 1 wskazano natomiast, że nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Z akt sprawy wynika, że z takim wnioskiem wystąpiła K. P., załączając stosowne dokumenty wymienione w 58 ww. ustawy, w tym - wbrew twierdzeniom skarżących - również inwentaryzację geodezyjną powykonawczą. Wobec spełnienia przez wnioskodawczynię ww. warunków Prezydent m. K. zobligowany był do wydania decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego. W związku z powyższym, jako prawidłową należało ocenić zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uchylającą decyzję organu I instancji i odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...]. Natomiast brak udziału skarżących w postępowaniu zakończonym ww. decyzją udzielającą pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu może stanowić przesłankę do ewentualnego wznowienia postępowania i pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcia wydane w postępowaniu nieważnosciowym. W związku z powyższym, skarga nie mogła być uwzględniona i ulegała oddaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).