VII SA/Wa 1180/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły Sędzia WSA Grzegorz Antas Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.W. z dnia [...] czerwca 2020 r. o wyłączenie starszego referendarza sądowego Katarzyny Pakuła-Getki od orzekania w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi K.W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: oddalić wniosek. W dniu [..] czerwca 2020 r. K.W. zgłosiła wniosek o wyłączenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Katarzyny Pakuła-Getki w sprawie ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...]w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 ww. ustawy i stanowią katalog zamknięty. Tym samym nie jest możliwym orzeczenie o wyłączeniu sędziego od orzekania w sprawie z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Przesłanką wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. jest natomiast istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego, zgodnie z art. 24 § 1 tej ustawy. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie określone. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego (referendarza) zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (referendarza). Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z art. 20 § 1 p.p.s.a. strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Instytucja wyłączenia sędziego (referendarza) stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, zatem rozpatrując wniosek sąd obowiązany jest nie tylko zbadać, czy ów szczególny stosunek osobisty rzeczywiście istnieje i czy występują podstawy wyłączenia, ale także czy przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego (referendarza) i uzasadniać jego wyłączenie. Istotnym jest, że nie wszystkie stosunki osobiste ze stroną mogą uzasadniać wyłączenie sędziego (referendarza) od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które na podstawie obiektywnych okoliczności mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Zaznaczyć również należy, że w celu wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 p.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego (referendarza), którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Zdaniem Sądu, podnoszone przez skarżącą zarzuty nie wywołują uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności starszego referendarza sądowego i w konsekwencji nie uzasadniają jego wyłączenia. We wniosku skarżąca podniosła, że występuje o wyłączenie Katarzyny Pakuła-Getki w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz ze względu na stronniczość, brak odpowiedzi na pismo procesowe dotyczące linii energetycznej oraz że referendarz sądowy w sposób stroniczy odmówił skarżącej zwolnienia z kosztów sądowych mimo, że skarżąca jest poszkodowania od pięciu lat. W ocenie Sądu, powyższe okoliczność nie mogą stanowić podstawy wyłączenia wskazanej w art. 19 p.p.s.a. Instytucja wyłączenia sędziego, zwłaszcza na podstawie przesłanki o której mowa w art. 19 p.p.s.a., ma służyć zapewnieniu obiektywizmu sądu, a nie może być ona traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów (referendarzy), których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. powinno odwoływać się bowiem do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego (referendarza) mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u skarżącej podejrzenia, co do braku bezstronności sędziów (referendarzy), czy subiektywne przekonanie strony, co do negatywnego nastawienia sędziego (referendarza) do strony. Dodatkowo wskazać trzeba, że z treści oświadczenia złożonego przez starszego referendarza sądowego Katarzyny Pakuła-Getki wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., które dawałyby podstawy do wyłączenia od rozpoznania sprawy. W ocenie Sądu, prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, zatem wniosek o wyłączenie wskazanego starszego referendarza nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że skoro sędzia (referendarz), którego przedmiotowy wniosek dotyczy, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego (referendarza) nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienia NSA: z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 441/08; z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10, z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 89/13; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, jak w sentencji.