VII SA/Wa 1184/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant specjalista Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala Kierownik Delegatury w [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011r., l.dz. [...],[...], na podstawie art. 147, art. 148 § 1 w związku z art. 149 § 3 k.p.a. – ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz na podstawie art. 89 pkt 2 i art. 1 ust 4 pkt. 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. - o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku cyt. "Kancelarii Adwokackiej" adw. K. K. - pełnomocnika J. K. z dnia [...] kwietnia 2011r. w sprawie wznowienia postępowania w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi wydanymi z up. [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] przez Kierownika Delegatury w [...] znak: [...] z dnia [...] czerwca 2009r. (dot. budowy budynku mieszkalnego) oraz znak: [...] z dnia [...] czerwca 2009r. (dot. wycinki zieleni) na działce nr [...] przy ul. [...] w [...] – odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wydaną z up. [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] przez Kierownika Delegatury w [...] znak: [...] z dnia [...] czerwca 2009r. na wycinkę zieleni na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu 28 lutego 2010r. wpłynął wniosek J. K., D. W., A. K. o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji znak: [...] z dnia [...] czerwca 2009r. pozwolenia na wycinkę zieleni na działce nr [...] przy ul. [...] w [...], w związku z planowaną budową budynku mieszkalnego na tej działce. W odpowiedzi organ I instancji postanowieniem znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2010r. wznowił postępowanie w sprawie. Wynik przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz, co do rozstrzygnięcia sprawy po wznowieniu postępowania nie zmienił w istocie decyzji dotychczasowej i w konsekwencji w sprawie organ I instancji wydał decyzję znak: [...] z dnia [...] października 2010r. odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej znak: [...] z dnia [...] czerwca 2009r. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydał w dniu [...] marca 2011r. decyzję znak: [...] uchylającą decyzję organu l instancji znak: [...] z dnia [...] października 2010r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania organ I instancji, ustalił, na podstawie dowodu z akt Starostwa Powiatowego w [...] (dot. pozwolenia na budowę obiektu na działce nr [...] w [...]), że J. K., D. W., A. K. aktywnie uczestniczyły, jako strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]. Przedmiotowa decyzja zezwalająca na wycinkę zieleni była częścią składową, niezbędnych dokumentów do uzyskania pozwolenia na budowę budynku j.w. Decyzję Starosty [...] nr [...] J. K., D. W., A. K. otrzymały w dniu 28 sierpnia 2009r. zgodnie z informacją uzyskaną w Starostwie [...] (notatka spisana z dnia 9 czerwca 2011r. z pozyskanych w Starostwie [...] informacji, udzielonych na podstawie zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji przez strony postępowania). Następnie w dniu 9 września 2009r. wszystkie skarżące złożyły odwołanie od decyzji Starosty [...] do Wojewody [...]. Wojewoda [...] w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2009r. uchylającej decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009r. wskazał, że w dniu 17 sierpnia 2009r. J. K. zapoznała się z całością akt sprawy, a w dniu 20 sierpnia 2009r. wszystkie skarżące złożyły pismo o wyjaśnienie. Z wyżej wymienionych dokumentów i akt wynika, że termin miesięczny nie został zachowany, ponieważ od przywołanych wyżej dat: 28 sierpnia 2009r. i 17 sierpnia 2009r. do złożenia wniosku o uchylenie przedmiotowych decyzji do dnia 28 kwietnia 2010r. upłynęło ponad pół roku. Tym samym uchybiony został przez strony termin określony w przepisie art. 148 § 1 k.p.a., stanowiący, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydal w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] marca 2013r., znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia z dnia [...] czerwca 2011 r., wniesionego przez J. K., A. K. oraz D. W., reprezentowane przez pełnomocnika, M. S., na opisane wyżej postanowienie uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przedstawił, w ślad za organem pierwszej instancji, przebieg postępowania administracyjnego, a następnie wyjaśnił, że postępowanie administracyjne, prowadzone przez Kierownika Delegatury w [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...], zakończone wydaniem zaskarżonego postanowienia z dnia [...] czerwca 2011r., wszczęte zostało na wniosek J. K., A. K. oraz D. W., złożony w siedzibie organu konserwatorskiego w dniu 28 kwietnia 2010r. W aktach sprawy znajduje się pismo z J. K., reprezentowanego przez K. K., z dnia 12 kwietnia 2011 r., w którym wyrażono stanowisko strony w tej sprawie. Organ wyjaśnił, iż pismo to nie stanowi wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją z dnia [...] czerwca 2009r. Zdaniem organu fakt zamieszczenia stwierdzenia, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte wnioskiem J. K., nie ma jednak znaczenia dla podjętego przez organ konserwatorski rozstrzygnięcia. Treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie pozostawia żadnych wątpliwości co do stron, na wniosek których prowadzone było przedmiotowe postępowanie. Okoliczność tą wyjaśnił również Kierownik Delegatury w [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] w piśmie, przekazującym zażalenie wraz z aktami sprawy do rozpoznania. Organ wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 cyt. przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie w przypadku, w którym strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W myśl art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na wniosek strony. Natomiast art. 148 § 1 k.p.a. stanowi, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności, stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, zaś w myśl przepisu § 2 tego artykułu, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ przywołał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zgodnie z którym wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a więc od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, wobec tego, że wnioskodawczynie aktywnie uczestniczyły, jako strony, w postępowaniu administracyjnym dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]. Orzekając o uchyleniu postanowienia organu pierwszej instancji, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie podzielił stanowiska, wyrażonego przez ten organ. Wskazał, iż w treści decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009r., jak również w uchylającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2009r., brak jest informacji o wydaniu przez Kierownika Delegatury w [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] decyzji z dnia [...] czerwca 2009r. Niewątpliwie, prawidłowa wykładnia przepisu art. 148 § 2 k.p.a. nie prowadzi do wniosku, co zauważył również i Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w tezie, zawartej w wyroku z dnia 8 czerwca 2011r., sygn. akt II OSK 991/10, że dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. konieczne jest zapoznanie się z całością decyzji, w szczególności z jej uzasadnieniem. Niemniej jednak nie jest dopuszczalne uznanie, że z uwagi na okoliczność, iż J. K., A. K. i D. W. doręczono decyzję, wydaną w oparciu m.in. o decyzję z dnia [...] czerwca 2009r. zaś J. K. zapoznała się z aktami sprawy w dniu 17 sierpnia 2009 r. osoby te uzyskały informację o decyzji objętej wnioskiem o wznowienie już w sierpniu 2009 r. W zgromadzonym materiale dowodowym brak jest dowodu, który jednoznacznie wskazywałby, że taka sytuacja istotnie miała miejsce, a więc, że ww. miały świadomość, że decyzja Starosty [...], udzielająca pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, została wydana m. in. w oparciu o decyzję Kierownika Delegatury w [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., l.dz. [...], udzielającą pozwolenia na wycinkę zieleni, a także, że podczas przeglądania akt sprawy w dniu 17 sierpnia 2009r. J. K. okazano tę decyzję, tym bardziej, że wnioskodawczynie kwestionują, że taka sytuacja miała miejsce. Przyjęcie stanowiska Kierownika Delegatury w [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...], wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu jest sprzeczne z oświadczeniem J. K., A. K. i D. W., zawartym we wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] kwietnia 2010r., w którym strony wyjaśniły, że o decyzji Kierownika Delegatury w [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków [...] z dnia [...] czerwca 2009r., l.dz. [...], dowiedziały się w dniu 9 kwietnia 2010 r., przy okazji przeglądania akt postępowania w sprawie pozwolenia na budowę nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w [...]. Wówczas, zdaniem zażalających się, okazana została dodatkowa teczka, zawierająca plik dokumentów, w którym znajdowała się m.in. ww. decyzja. Kierownik Delegatury w [...] Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] nie przedstawił przekonywujących dowodów, które mogłyby podważyć wiarygodność tego oświadczenia. Organ drugiej instancji wskazał, że stosownie do przepisu art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 77 k.p.a. nakłada natomiast na organ administracji publicznej obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. W ocenie organu wyższego stopnia, organem pierwszej instancji naruszył powyższe przepisy w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy nie sposób jest bezspornie stwierdzić, jak to uczynił organ pierwszej instancji, że J. K., A. K. oraz D. W. informację o decyzji z dnia [...] czerwca 2009r., l.dz. [...] powzięły w sierpniu 2009r., a więc, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł J. K.. Skarżący zarzucił naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż uczestniczki: A. K., J. K. i D. W. są stronami postępowania zakończonego decyzją ostateczną wydaną z up. [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] przez Kierownika Delegatury w [...], znak: [...] z dnia [...] czerwca 2009 roku udzielającą pozwolenia na wycinkę zieleni na działce nr [...] przy ulicy [...] w [...], w przypadku gdy decyzja na usunięcie zieleni z działek sąsiednich nie wymaga informowania o tym fakcie właścicieli działek sąsiednich, gdyby Sąd nie podzielił powyższego poglądu wskazał naruszenie art. 105 par. 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, albowiem w przypadku gdy drzewa zostały już wycięte zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, a organ administracji winien je umorzyć. Wreszcie, gdyby Sąd nie podzielił tego poglądu wskazał naruszenie art. 148 par. 1 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie, iż organ I instancji nie wykazał swoim postępowaniem dowodowym, iż uczestniczki A. K., J. K. i D. W. powzięły informację o decyzji z dnia [...] czerwca 2009 roku, [...], już w sierpniu 2009 roku. Skarżący domagał się uchylenia postanowienia organu pierwszej i drugiej instancji, względnie uchylenie postanowienia drugiej instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa. Sąd w pełni podziela argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji nie doszło do zebrania materiału dowodowego, który jednoznacznie wykazałby, że wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją w sprawie wycinki drzew został złożony w ustawowym terminie, o jakim mowa w art. 148 § 2 k.p.a. W szczególności, w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, która została wnioskującym o wznowienie postępowania doręczona, nie ma informacji o decyzji w sprawie wycinki drzew. Dokonana, przez organ pierwszej instancji, weryfikacja okoliczności, w których ww. dowiedziały się o decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania, nie doprowadziła do jednoznacznych ustaleń. Dodatkowo i w nawiązaniu do zarzutu skargi Sąd stwierdza, że organ pierwszej instancji rozpoznając sprawę ponownie i badając przesłanki formalne, od zaistnienie których uzależnione jest wznowienie postępowania, zobowiązany będzie nawet przy uznaniu, że doszło do zachowania ww. terminu rozważyć przymiot stron wnoszących o wznowienie postępowania. Okoliczność ta jest o tyle istotna, że w postępowaniu objętym wnioskiem o jego wznowienie zapadła decyzja ostateczna wydana na podstawie art. 36 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 sierpnia 2013r., w sprawie o sygnaturze akt II OSK 772/12 wykładnia art. 36 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami prowadzi do wniosku, że w postępowaniu prowadzonym w trybie tego przepisu organ ochrony konserwatorskiej bada jedynie, czy projektowane prace wpłyną na zabytek. Organy ochrony konserwatorskiej, wyposażone w odpowiednie kompetencje i specjalistyczną wiedzę, wydają decyzję m.in. w trybie art. 36 ustawy, mając na względzie wyłącznie ochronę dziedzictwa narodowego, dokonują oceny projektowanych robót z uwagi na zachowanie zabytku, czy objętego ochroną układu przestrzennego. W konsekwencji właściciel np. kamienicy sąsiedniej, co do zasady, nie posiadają indywidualnego interesu prawnego, w takim postępowaniu przed organem konserwatorskim. Przy czym, nie można wykluczyć, że w wyjątkowych okolicznościach np. oddziaływania robót na inny obiekt budowlany, taki interes jego właściciel może mieć. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012r., poz. 270 ze zm.).