VII SA/Wa 119/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Tarnowska po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. P. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 6 czerwca 2017 r. o odmowie zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 9 listopada 2016 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi R. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2573/12 postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. R. P. ("wnioskodawca"), pismem z dnia [...] marca 2017 r., złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, stanowiący wniosek o zmianę postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 9 listopada 2016 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zarządzeniem z dnia 20 marca 2017 r. wnioskodawca został wezwany do wypełnienia przesłanego mu w wykonaniu tego zarządzenia formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF – w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania oraz został pouczony, że: a. zgodnie z art. 252 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez osobę fizyczną powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym, b. formularz należy wypełnić czytelnie, każdą rubrykę niezacieniowaną należy wypełnić albo przekreślić, c. jeśli wnioskodawca posiada jakiekolwiek nieruchomości (dom, mieszkanie, nieruchomość rolną, inne nieruchomości) należy w odpowiednich rubrykach wskazać ich powierzchnię, tytuł prawny (własność, współwłasność, użytkowanie wieczyste) i szacunkową wartość, d. jeśli wnioskodawca posiada oszczędności w jakiejkolwiek walucie, papiery wartościowe i inne prawa majątkowe albo wierzytelności, należy wskazać w rubrykach 7.2.1. – 7.2.3. ich wartość, e. w rubryce nr 8 należy przedstawić stan majątkowy osób, z którymi wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, poprzez wskazanie posiadanych przez te osoby nieruchomości z podaniem ich powierzchni i szacunkowej wartości, oszczędności, wierzytelności itp., f. w rubryce nr 10 należy wskazać wysokość dochodów wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, uzyskiwanych z jakiegokolwiek tytułu np. dochody z pracy, z działalności gospodarczej, z tytułu umowy zlecenia, umowy o dzieło, z prac dorywczych, renty, emerytury, stypendium, diety, dochody z tytułu udziałów w spółkach prawa handlowego, z tytułu najmu, dzierżawy, dochody z działalności wykonywanej osobiście, dochody z gospodarstwa rolnego, dopłaty z funduszy Unii Europejskiej – rodzaje i z jakiego tytułu, zasiłki, alimenty, świadczenie wychowawcze na dzieci ("500 plus") itp., g. w celu uprawdopodobnienia trudnej sytuacji materialno-bytowej można nadesłać kopie dokumentów źródłowych potwierdzających fakty opisane w formularzu PPF (np. kopie zaświadczeń o stanie zdrowia, o orzeczeniu grup inwalidzkich, kopie dokumentów PIT za ostatni rok, kopie decyzji przyznających świadczenia z pomocy społecznej, kopie wyciągów ze stanu konta za ostatnie 3 miesiące, kopie przekazów świadczeń emerytalno-rentowych). W odpowiedzi na wezwanie, wnioskodawca nadesłał wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF z dnia [...] kwietnia 2017 r., w którym wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z synem i utrzymuje się z dochodów w wysokości [...] zł miesięcznie. Na tę kwotę składa się dochód z tytułu stypendium w wysokości [...] zł oraz dochód z prac dorywczych w wysokości [...] zł. Wnioskodawca podał także, że posiada działkę rolną o pow. [...] m2. Do stałych wydatków wnioskodawca zaliczył: opłatę za szkołę w wysokości [...] zł, alimenty w wysokości [...] zł, ubranie [...] zł, zakup wyżywienia [...] zł. Oświadczył, że poza ww. działką nie posiada żadnych nieruchomości, przedmiotów wartościowych, o wartości powyżej [...] euro, oraz oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych. Wnioskodawca dodał, że obecnie zamknął prowadzenie działalności ze względu na wysokie składki ZUS. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia z dnia 9 listopada 2016 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy, wskazując w uzasadnieniu, że wnioskodawca w ponownie złożonym wniosku nie wykazał, że jego sytuacja materialna uległa istotnemu pogorszeniu w stosunku do tej, która podlegała ocenie w związku ze wcześniejszym wnioskiem. Pismem z dnia 28 czerwca 2017 r. wnioskodawca wniósł sprzeciw od tego postanowienia, wskazując ponownie na swoją sytuację majątkową i osobistą,. Wnioskodawca stwierdził w nim, m.in., że w jego ocenie stypendium nie jest dochodem, więc nie powinno być do niego doliczane. Skarżący dodał, że obecnie stypendium nie zostało mu przyznane, oraz że zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej. Na powyższe okoliczności wnioskodawca nie przedstawił stosownych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2012 r. na podstawie art. 2 w związku z art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6–8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1 przywołanego przepisu, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Z kolei na podstawie art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zmiana okoliczności sprawy to zarówno zmiana okoliczności faktycznych, które stanowiły przesłankę rozstrzygnięcia, jak również zmiana okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które wcześniej zapadło (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FZ 106/08, LEX nr 471 131). Ponadto, okoliczności te muszą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, a więc dotyczyć okoliczności istotnych dla kwestii, która stała się podstawą orzeczenia sądu mającego podlegać zmianie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 117/09, LEX nr 546 389). W niniejszej sprawie wnioskodawca wystąpił o zmianę postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 6 czerwca 2016 r., którym odmówiono wnioskodawcy zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 9 listopada 2016 r., odmawiającego przyznania mu prawa pomocy. Na podstawie przywołanego wcześniej art. 165 P.p.s.a., uwzględnienie takiego wniosku jest możliwe tylko wtedy, gdy doszło do zmiany okoliczności sprawy. Biorąc pod uwagę wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2017 r., należy stwierdzić, że sytuacja skarżącego nie uległa zmianie od czasu rozpoznania przez referendarza sądowego wniosku o zmianę postanowienia z dnia 9 listopada 2016 r., w wyniku którego zapadło postanowienie z dnia 6 czerwca 2017 r. We wniosku skarżący nie przywołał żadnych okoliczności, które pozwalałyby stwierdzić, że jego sytuacja materialna uległa zmianie w sposób wskazujący na to, że poprzednio dokonana ocena jego możliwości w partycypowaniu w kosztach postępowania w zakresie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych czy też powołania pełnomocnika z wyboru stała się nieaktualna. W związku z tym należało przyjąć, że wykazywana przez skarżącego sytuacja majątkowa nie uległa pogorszeniu. W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 165 i 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji postanowienia.