VII SA/Wa 1196/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2009 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M. C. w kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - zwanej dalej k.p.a., w związku z art. 127 § 2 , art. 17 pkt 1 k.p.a. i art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r, Nr 79, poz. 856), po rozpoznaniu odwołania M. C. od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. orzekającej o zatrzymaniu wydanego przez Burmistrza [...] dla M. C. prawa jazdy kat. B nr [...] seria [...] do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji, - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie, miało następujący przebieg. Prezydent W. decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 108 z 2005 r., poz. 908 z p.zm.) - zwanej dalej ustawa o Ruchu drogowym - orzekł o zatrzymaniu wydanego przez Burmistrza [...] dla M. C. prawa jazdy kat. B nr [...] seria [...] do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji wskazując, że powyższe prawo jazdy zatrzymane zostało podczas rutynowej kontroli drogowej przeprowadzonej przez funkcjonariusza Policji w dniu 10 października 2008 r., a następnie zdeponowane w aktach sprawy. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ I instancji bardzo szczegółowo przedstawił tok postępowania w sprawie. Omówił dowody uzyskane w sprawie oraz przyczyny odmowy uwzględnienia wniosków dowodowych, jakie wpłynęły do organu dnia 10 lutego 2009 r. w sprawie toczącego się postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, a także wskazał faktyczne i prawne przesłanki wydania decyzji. Po rozpoznaniu odwołania M. C. od w/w decyzji organu I instancji, zapadła zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2009 r. W jej uzasadnieniu organ wskazał, że posiadane przez M. C. uprawnienie do kierowania pojazdami silnikowymi, stwierdzone prawem jazdy kat. B nr [...] seria [...] wydanym przez Burmistrza [...], zatrzymane zostało w dniu 10 października 2008 r. podczas rutynowej kontroli drogowej przeprowadzonej przez funkcjonariusza Policji w N., woj. [...] w wyniku ustalenia, że posiadacz w/w prawa jazdy w okresie krótszym niż 1 rok, tj. od dnia 6 lutego 2005 r. do dnia 20 stycznia 2006 r. przekroczył limit 24 punktów za naruszenie zasad i przepisów ruchu drogowego. Organ przywołał art. 135 ust. 1 pkt 1 lit g ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym policjant zatrzymuje prawo jazdy za pokwitowaniem w razie przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, a także art. 138 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadkach określonych w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy, wydaje starosta. Starosta zobowiązany jest do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Ponadto odnosząc się do zarzutów odwołania organ zauważył, że nie znajdują one potwierdzenia w nadesłanym do organu odwoławczego materiale dowodowym i podniósł, iż organ administracji nie ma kompetencji do weryfikowania zasadności ukarania za poszczególne wykroczenia drogowe, czy też gromadzenia dokumentów potwierdzających popełnienie tych wykroczeń, jako że podejmowanie takich działań przez organ administracji prowadziłoby do naruszenia kompetencji organu ewidencji Policji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w sytuacji, gdy wnoszący odwołanie kwestionował prawidłowość wyliczenia sumy punktów karnych, to uprawniony był do wystąpienia do Komendanta [...] Policji z żądaniem zweryfikowania zasadności przyznania punktów. Natomiast organ administracji prowadzący postępowanie nie jest uprawniony do podejmowania tego rodzaju działań. Argumentując swe rozstrzygnięcie z dnia [...] maja 2009 r. organ odwoławczy podniósł, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na posiedzeniu w dniu [...] maja 2009 r., po rozpoznaniu odwołania M. C., od decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. wydanej przez Prezydenta W. w przedmiocie skierowania M. C. a na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B prawa jazdy w formie teoretycznego i praktycznego egzaminu państwowego, decyzją nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym orzekło o utrzymaniu w mocy wymienionej decyzji ze wskazaniem w jej uzasadnieniu, że "Skoro skarżący kwestionował prawidłowość wyliczenia sumy punktów karnych (...) winien zwrócić się do Komendanta [...] Policji z żądaniem zweryfikowania zasadności przyznania punktów za to wykroczenie oraz poinformować organ administracji, iż podjął takie działanie i jednocześnie wnieść o wstrzymanie się z wydaniem decyzji do czasu rozpatrzenia jego wniosku przez komendanta jednostki Policji. Gromadzenie przez organ administracji dokumentów potwierdzających popełnienie poszczególnych wykroczeń było zbędne. Organ ten kilkakrotnie (...) zwracał się do Komendanta [...] Policji z zapytaniem, czy wniosek o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji pozostaje aktualny i otrzymywał potwierdzenie zasadności wniosku". Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 138 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który uprawnia starostę do podjęcia decyzji w kwestii zatrzymania prawa jazdy w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego za prawidłową i zasadną uznało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożył M. C. Zaskarżonej decyzji zarzucił: rażące naruszenie art. 27 § 1 w zw. z art. 24 § 1 pkt 7 k.p.a., polegające na tym, że w składzie orzekającym w sprawie zasiadał jako [...] [...],który podlegał wyłączeniu z mocy prawa. W przedmiotowej sprawie strona tj. prof. dr hab. M. C. pełniący funkcję Kierownika Katedry Prawa Konstytucyjnego i Historii Doktryn Politycznych i Prawnych na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w [...], pozostawał wobec [...] w stosunku nadrzędności służbowej, ponieważ [...] był zatrudniony w w/w Katedrze Prawa Konstytucyjnego i Historii Doktryn Politycznych i Prawnych, na podstawie umowy o pracę, na stanowisku asystenta; rażące naruszenie art. 27 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 § 3 k.p.a., polegające na nie wydaniu przez Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z urzędu lub na wniosek [...], postanowienia o wyłączeniu ze składu orzekającego w niniejszej sprawie [...] [...]. W niniejszej sprawie wystąpiły bowiem okoliczności, które mogły wywołać wątpliwość co do bezstronności [...], którego postępy w pracy naukowej, jako asystenta w Katedrze Prawa Konstytucyjnego i Historii Doktryn Politycznych i Prawnych na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w [...], były oceniane przez ówczesnego Kierownika w/w Katedry prof. dr hab. M. C. Dodatkową okolicznością jest fakt, że po dokonaniu tej oceny władze Uniwersytetu [...] w [...] rozwiązały z [...] stosunek pracy z uwagi na brak postępów w pracy naukowej; rażące naruszenie art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym, polegające na niezasadnym przyjęciu, iż organ I instancji prawidłowo uznał, że odwołujący przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego; rażące naruszenie art. 138 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, polegające na niezasadnym przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie Prezydent W. był zobligowany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy; rażące naruszenie art. 9 k.p.a., polegające na nieudzieleniu przez organ I instancji skarżącemu należytej informacji o możliwości wystąpienia do Komendanta [...] Policji z wnioskiem o udzielenie informacji w kwestii mającej istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, tj. ustalenia rzeczywistej ilości punktów karnych. Organ II instancji niezasadnie bowiem uznał, że organ I instancji prawidłowo postąpił stwierdzając, że w związku z treścią § 10 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998), uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie w zakresie ustalenia rzeczywistej ilości punktów karnych jakie miałby zgromadzić M. C., jest sam zainteresowany, i nie udzielił skarżącemu należytej informacji w tym przedmiocie, pozbawiając go tym samym możliwości prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, przyjętego za podstawę wydania zaskarżonej decyzji; nierozpoznanie przez organ II instancji wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji Prezydenta W., w szczególności zarzutu zastosowania niewłaściwego trybu postępowania przez organ I instancji i wydania decyzji w oparciu o art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym, podczas gdy właściwą podstawę do wydania takiej decyzji (zakładając, że istniałyby ku temu przesłanki faktyczne -czemu odwołujący zaprzecza), winien stanowić art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b; rażące naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta W., pomimo nieustalenia przez organ I instancji prawidłowego stanu faktycznego, w szczególności nie ustaleniu bezspornie kwestii czy skarżący przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uwzględnienie skargi, uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości, oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosząc o jej oddalenie podtrzymało argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 §1 pkt 1 ppsa). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga została uwzględniona. Uwzględnienie podstawowego zarzutu skargi o charakterze formalnym legło u podstaw uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie ulega wątpliwości, iż artykuł 24 § 3 kpa w związku z art. 27 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego Przepis art. 24 § 3kpa jako znamię przyczyn wyłączenia innych niż wymienione w § 1 podaje tylko ich cechę ogólną: "mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika". "Przede wszystkim stwierdzić trzeba, że kwestionować na podstawie tak sformułowanego przepisu można bezstronność tylko imiennie wskazanej osoby, będącej pracownikiem organu. Treść tego przepisu wskazuje zarówno na okoliczności faktyczne lub prawne, na pojedyncze fakty lub zdarzenia czy sytuacje istniejące dłużej, jak również tylko na pogląd osoby, która ocenia "według własnej miary bezstronność pracownika, wyciągając wnioski z pewnych okoliczności. Dowolność tej oceny jest ograniczona potrzebą wykazania, że mogą istnieć wątpliwości co do bezstronności pracownika, natomiast nie ma potrzeby wykazywania, że pracownik rzeczywiście jest stronniczy w sprawie zawisłej przed organem administracyjnym. Okoliczności powodujące wątpliwości co do bezstronności pracownika mogą dotyczyć życia prywatnego, pracy zawodowej, zajęcia ubocznego, działalności politycznej lub społecznej, wyrażanych lub demonstrowanych publicznie poglądów i przekonań."( B.Adamiak/J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz. 8.wydanie , Wydawnictwo C.H.Beck , s.185). Skarżący podnosi zastrzeżenia co do bezstronności [...] składu orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], które w dniu [...] maj 2009r. po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, wydało niekorzystną dla niego decyzję. Zdaniem skarżącego, istniały wątpliwości co do bezstronności [...] którego postępy w pracy naukowej, jako asystenta w Katedrze Prawa Konstytucyjnego i Historii Doktryn Politycznych i Prawnych na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w [...], były oceniane przez ówczesnego Kierownika w/w Katedry prof. dr hab. M. C. Jak podaje skarżący dodatkową okolicznością jest fakt, że po dokonaniu tej oceny władze Uniwersytetu [...] w [...] rozwiązały z [...] stosunek pracy z uwagi na brak postępów w pracy naukowej. Jest w sprawie bezspornym, iż skarżący nie złożył wniosku o wyłączenie członka składu Kolegium od orzekania w jego sprawie, bowiem informację o personaliach składu powziął dopiero z chwilą otrzymania zaskarżonej decyzji. Ustawodawca jednak celem zapewnienia prawidłowości postępowania administracyjnego przewidział, iż wyłączenie pracownika od udziału w sprawie może być wydane z urzędu, na żądanie pracownika lub na żądanie strony. Istotą tego unormowania, podobnie zresztą jak odpowiadających mu przesłanek wyłączenia sędziego w procedurze cywilnej (art. 48 § 1 pkt 5 K.p.c.) i karnej (art. 40 § 1 pkt 6 K.p.k.), jest wyeliminowanie wszelkich zastrzeżeń co do bezstronności i obiektywizmu przy rozpoznawaniu określonej sprawy, na co w swoim orzecznictwie zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny (np. wyroki z dnia 20 lipca 2004 r. sygn. akt SK 19/02, OTK ZU 2004, nr 7A, poz. 67 i z dnia 13 grudnia 2005 r. sygn. akt SK 53/04, OTK ZU 2005, nr 11, poz. 134). Orzekając o zgodności art. 24 w związku z art. 141 § 1 K.p.a. z art. 2 i 45 ust. 1 Konstytucji, w wyroku z dnia 7 marca 2005 r. sygn. akt P 8/03 (OTK ZU 2005, nr 3A, poz. 20) Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że instytucja wyłączenia pracownika ma charakter procesowy, gwarantujący stronie obiektywne rozstrzygnięcie sprawy przez jej poddanie instancyjnej kontroli w postępowaniu administracyjnym, a następnie kontroli sądowej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy wskazane w skardze okoliczności zostaną poddane wyjaśnieniom, bowiem inną kwestią będzie to czy okażą się skuteczną przyczyną wyłączenia, co wiąże się z oceną wiarygodności zgłoszonych wątpliwości. Skoro zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności, które mogą wywoływać wątpliwości co do bezstronności, to przepis art. 24 § 3 k.p.a. stanowi w takiej sytuacji podstawę wyłączenia od udziału w postępowaniu.( vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2007r., II OSK 879/06). Mając na uwadze powyższe rozważania oraz uwzględniając zarzut formalny skutkujący uchyleniem zaskarżonej decyzji, przedwczesnym jest w ocenie Sądu ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów skargi zwłaszcza odnoszących się do naruszenia przepisów prawa materialnego. Mając na względzie powyższe, uznając ,iż organ odwoławczy naruszył art. 24 § 3 kpa w związku z art. 27 § 1kpa, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) należało orzec jak w pkt I sentencji wyroku. Na mocy art. 152 w/w ustawy orzeczono jak w pkt II wyroku. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi