VII SA/Wa 1204/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M S i A S na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M S i A S od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...]z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] nakazującej inwestorom: M S i A S rozbiórkę rozbudowanej części pomieszczenia piwnicznego należącego do lokalu nr [...] poprzez przywrócenie wysokości 1,84 m w budynku przy ul. [...] w [...]- utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. W dniu [...] lutego 2008 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] wpłynęło pismo A C z wnioskiem o wstrzymanie samowoli budowlanej w budynku przy ul. [...]w [...]. W związku z tym przedstawiciel organu powiatowego w dniu [...] kwietnia 2008 r. przeprowadził oględziny na terenie w/w nieruchomości. Stwierdzono: pogłębienie części pomieszczenia piwnicznego należącego do lokalu nr [...] na powierzchni łącznej ok. 8 m2 i głębokości ok. 0,5 m. Ustalono również, iż roboty zostały wykonane w okresie 1-5 lutego 2008 r. przez inwestorów M i A S. Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. organ powiatowy poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych w piwnicy należącej do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem nr [...]z dnia [...] maja 2008 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych w pomieszczeniu piwnicy lokalu nr [...] znajdującego się w przedmiotowym budynku, wykonywanych bez wymaganego zgłoszenia oraz nałożył na inwestorów M S i A S obowiązek przedłożenia oceny technicznej określającej prawidłowość wykonania robót budowlanych oraz zgodność z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Następnie decyzją nr [...]z dnia [...] lipca 2008 r., organ pierwszej instancji nałożył na M S i A S obowiązek wykonania robót budowlanych w pomieszczeniu piwnicy należącej do lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku, wyszczególnionych w pkt 2a w opracowaniu "Ekspertyza techniczna zawierająca wytyczne zabezpieczenia odkrytych odcinków ław fundamentowych po usunięciu fragmentów posadzki w piwnicy w południowo-wschodnim narożniku budynku przy ul. [...]", sporządzonym przez mgr inż. A L (upr. bud. [...]) w miesiącu czerwcu 2008 r. objętych zakresem robót budowlanych niezbędnych do wykonania, polegających na: wykonaniu na mokro żelbetowych ścian dociskających grubości 35 cm i wysokości 50 cm w pomieszczeniu piwnicy lokalu nr [...], w budynku przy ul. [...], przy trzech ścianach (od ulicy, przy korytarzu i wewnętrzna przy osi poprzecznej budynku), w terminie do dnia 31 sierpnia 2008 r., w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...]z dnia [...] września 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...]z dnia [...] lipca 2008 r. w części dotyczącej terminu i wyznaczył nowy termin dwóch miesięcy od dnia otrzymania decyzji, w pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 lutego 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1636/08 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]z dnia [...] września 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. W ocenie Sądu, organy ustaliły dokładnie kiedy i jakie prace wykonano w piwnicy przynależnej do lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...], lecz nie określiły ich prawnych kwalifikacji według art. 3 pkt 6-8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Brak więc stanowczego stwierdzenia w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją w mocy decyzji organu I instancji, czy inwestorzy wykonali remont budynku, czy jego przebudowę albo rozbudowę, nie pozwala na wyprowadzenie wniosku jakie konsekwencje prawne z tego wynikają, co w przedmiotowej sprawie przedwcześnie uczyniły organy obu instancji prowadząc postępowanie legalizacyjne w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Decyzją nr [...]z dnia [...] stycznia 2009 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] nakazał inwestorom M S i A S doprowadzenie piwnicy lokalu nr 2 w budynku przy ul. [...] w [...]do stanu poprzedniego poprzez wykonanie następujących robót budowlanych: zasypanie wykopanego pogłębienia w/w piwnicy i przywrócenie poprzedniej wysokości piwnicy przed jej obniżeniem i zalaniem posadzką betonową do poziomu ław fundamentowych. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...]z dnia [...] maja 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nałożył na inwestorów M\ S i A S obowiązek przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową pomieszczenia piwnicy polegających na obniżeniu posadzki piwnicy, zawierającej prawidłowość ich wykonania oraz zgodność z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...]z dnia [...] września 2009 r. uchylił zaskarżone postanowienie z dnia [...] sierpnia 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Rozpoznając sprawę po raz kolejny, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem nr [...]z dnia [...] stycznia 2010 r., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych na przedmiotowej nieruchomości oraz nałożył na inwestorów: M S i A S obowiązek przedłożenia oceny technicznej określającej prawidłowość wykonanych robót budowlanych oraz zgodność z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Także to rozstrzygniecie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...]z dnia [...] marca 2010 r., uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na ww. postanowienie, wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie o sygnaturze akt VII SA/Wa 1110/10 stwierdził, że zasadnie organ odwoławczy przyjął, że skoro została zmieniona wysokość piwnicy, jak i kubatura budynku, omawiane roboty budowlane nie mogą być zakwalifikowane, jako przebudowa, lecz jako rozbudowa, a ponadto skoro inwestorzy podjęli rozbudowę obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, to konieczne jest wszczęcia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 ust. 2- 4 ustawy Prawo budowlane. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej M S i A S, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 maja 2012 r. w sprawie o sygnaturze akt II OSK 328/11 uchylił ww. wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji dokonał niewłaściwej oceny postanowienia organu odwoławczego. Stanowisko organu odwoławczego, że w sprawie winny mieć zastosowanie przepisy art. 48 ustawy Prawo budowlane, a następnie stwierdzenie, że konieczna jest ponowna ocena stanu faktycznego, jest niespójne. Skoro bowiem organ odwoławczy w jednym twierdzeniu określa jednoznacznie kwalifikację zdarzenia prawnego, to ponowna ocena stanu faktycznego przez organ I instancji cyt. "w kontekście właściwych przepisów prawa", jest zbędna. Powyższą niekonsekwencję niesłusznie zaaprobował Sąd I instancji wskazując, że nie doszło do wyjaśnienia sprawy w całości i dlatego zaistniała konieczność wydania postanowienia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z uzasadnień i Sądu I instancji i organu odwoławczego nie wynika, co jeszcze miałby ustalać organ I instancji. Ponadto nawet przy założeniu, że w sprawie potrzebne było prowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, to zgodnie z art. 144 w związku z art. 136 k.p.a., w pierwszej kolejności winna być rozważona możliwość jego przeprowadzenia przez organ odwoławczy. Rozpoznając sprawę, po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1671/12 uchylił postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]z dnia [...] marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił ocenę prawną przedstawioną w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazał, że skoro [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie zgodnie z regułami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym m.in. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a zatem należycie wyjaśnił okoliczności sprawy, a dokonał jedynie wadliwej oceny charakteru przeprowadzonych robót budowlanych, to winien był wydać rozstrzygnięcie kończące postępowanie toczące się w niewłaściwym – w jego ocenie – trybie (art. 50 i 51 ustawy – Prawo budowlane), to jest uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie przed organem pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.). Wydanie takiego rozstrzygnięcia otworzyłoby organowi stopnia powiatowego możliwość wszczęcia i przeprowadzenia postępowania we właściwym trybie. Natomiast wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. wymagało wskazania, że organ pierwszej instancji nienależycie wyjaśnił sprawę, a zakres tego naruszenia wykracza poza wskazany art. 136 k.p.a. Takiego wskazania nie zawiera uzasadnienie organu odwoławczego. Ponadto Sąd wskazał, że ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r., która weszła w życie 11 kwietnia 2011 r., został zmieniony m.in. art. 138 § 2 k.p.a. Wobec braku przepisu przejściowego określającego, które przepisy mają zastosowanie do spraw w toku należy przypomnieć, że organ zobowiązany będzie do zastosowania reguł postępowania obowiązujących w dacie wydawania przez siebie rozstrzygnięcia. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. umorzył postępowanie zażaleniowe wszczęte pismem A C na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. W dniu [...] lipca 2013 r. przedstawiciel organu powiatowego przeprowadził ponowne oględziny piwnicy lokalu nr [...] w w/w budynku mieszkalnym. Następnie, postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), wstrzymał prowadzenie robót budowlanych w piwnicy lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...]oraz nałożył na inwestorów: M S i A S obowiązek przedłożenia dokumentów wymaganych w/w przepisem. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r ., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...]., na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nakazał inwestorom: M S i A S rozbiórkę rozbudowanej części pomieszczenia piwnicznego należącego do lokalu nr [...] poprzez przywrócenie wysokości 1,84 m w budynku przy ul. [...] w [...]. W wyniku rozpoznania odwołania M S i A S zapadła opisana na wstępie decyzja organu drugiej instancji. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy. Organ podkreślił, że podczas przeprowadzonych przez organ powiatowy w dniu [...] kwietnia 2008 r. oględzin stwierdzono: pogłębienie części pomieszczenia piwnicznego należącego do lokalu nr [...] na powierzchni łącznej ok. 8 m2 i głębokości 0,5 m. Ustalono również, że roboty te wykonano w okresie 1-5 lutego 2008 r. przez inwestorów: M i A S. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budową, z zastrzeżeniem art. 29-31. Pozwolenie na budowę, zgodnie z art. 3 pkt 12, to decyzja administracyjna, zezwalająca na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. Inwestorzy takiej decyzji nie uzyskali, nie dokonali również zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę. Zdaniem organu odwoławczego, roboty budowlane, polegające na pogłębieniu piwnic przedmiotowego budynku zakwalifikować należy, jako rozbudowę obiektu. Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez określenie budowa należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W związku z wykonanymi robotami doszło do zmiany charakterystycznych parametrów obiektu, w szczególności takich jak kubatura. Tym samym, organ powiatowy prawidłowo ustalił, iż właściwym trybem postępowania w sprawie jest art. 48 ustawy - Prawo budowlane. Reguluje on bowiem kwestię samowoli budowlanej, polegającej na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, która skutkuje, co do zasady, nakazem rozbiórki. Organ drugiej instancji wyjaśnił, że nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, ustawodawca zobowiązuje bowiem do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z obowiązującymi przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, i czy umożliwia doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy jako prawidłowe ocenił działanie organu I instancji zmierzające do zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej. W tym celu organ powiatowy postanowieniem nr [...]z dnia [...] lipca 2013 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych w piwnicy lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...]w [...]oraz nałożył na inwestorów: M S i A S obowiązek przedłożenia dokumentów wymaganych przepisem art. 48 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. Zgodnie z art. 48 ust. 4 w/w ustawy: "W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1." Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie inwestorzy nie przedłożyli wymaganych do legalizacji dokumentów, co uzasadniało podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Podkreślił, że w związku z informacją zawartą w odwołaniu, że inwestorzy posiadają wymagane przez organ nadzoru budowlanego dokumenty - pismem z dnia [...] marca 2014 r. wezwał inwestorów do przedłożenia wymaganych dokumentów, wskazując, iż obowiązek należy wykonać w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Pomimo upływu zakreślonego terminu wymagane dokumenty nie zostały jednak uzupełnione. Organ odwoławczy stwierdził, w zaistniałych okolicznościach sprawy, decyzja organu I instancji nie narusza przepisów prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli M S i A S, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:1) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych z pominięciem części materiału dowodowego sprawy przez organy administracyjne i nieprawidłowe ustalenie, że inwestorzy nie przedłożyli dokumentów wymaganych na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu skargi skarżący inwestorzy podnieśli, że po wniesieniu odwołania, tj. w dniu [...] marca 2014 r. (data stempla pocztowego) złożyli do organu II instancji następujące dokumenty: 1) ekspertyzę techniczną zawierającą ocenę prawidłowości robót budowlanych oraz zgodności z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, sporządzoną w dniu [...] sierpnia 2013 r. przez uprawnionego inżyniera A. L oraz 2) zaświadczenie Zarządu Dzielnicy [...] nr [...]r. (dokument wymagany art. 48 ust. 3 pkt. 1 Prawa budowlanego). Dodali, że dokumenty te zostały złożone jeszcze przed doręczeniem skarżącym wezwania do ich uzupełnienia. Odnosząc się natomiast do wymaganego przez organ projektu budowlanego oraz oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, skarżący przyznali, że rzeczywiście do organu I i II instancji takie dokumenty nie wpłynęł, ale organom z urzędu było wiadome, że w dniu [...] lutego 2008 r. złożyli te dokumenty w Biurze Architektury w Dzielnicy [...]. Nie było żadnych przeszkód faktycznych i prawnych, by organ nadzoru budowlanego dołączył dokumentację złożoną przez inwestorów do Wydziału Architektury. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa. Sąd w pełni podziela, niekwestionowany także przez skarżących, tryb postępowania oparty na przepisie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Doszło do samowoli budowlanej - inwestorzy dokonali rozbudowy budynku polegającej na zmianie jego kubatury, przez pogłębienie piwnicy bez wymaganego przepisami prawa - pozwolenia na budowę. W postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego doszło do wszczęcia procedury zmierzającego do umożliwienia inwestorom legalizacji samowoli. Nałożono stosownym, ww. postanowieniem obowiązek złożenia dokumentów umożliwiających finalizację procedury legalizacyjnej. Bezsprzeczne jest, że obowiązek ten nie został w pełni wykonany. Nie przedłożono projektu budowlanego dotyczącego przedmiotu samowoli, nie złożono też oświadczenia o przysługującym inwestorom prawie do dysponowania nieruchomością (pozostającą we współwłasności) na cele niniejszej inwestycji. W tych warunkach zapadła decyzja rozbiórkowa odpowiadająca przepisowi art. 48 ust 4 ustawy Prawo budowlane. Sąd stwierdza, że w toku postępowania legalizacyjnego inwestorzy zobowiązani byli do złożenia dokumentów przewidzianych prawem i do ich złożenia zostali prawidłowo wezwani. Należy podkreślić, że w toku postępowania odwoławczego, organ drugiej instancji, po tym jak inwestorzy zadeklarowali, że mają wymagane dokumenty, zapewnił im możliwość ich złożenia. W zakreślonym terminie obowiązku ponownie nie wykonali. Zdaniem Sądu, skarżący nie mogli oczekiwać, że projekt budowlany, złożony przed innym organem – architektoniczno budowlanym, na potrzeby innego postępowania, będzie mógł być, nazwijmy to "ściągnięty" do postępowania legalizacyjnego. Projekt miał być opracowany i złożony na okoliczność konkretnego postępowania i musiał być to projekt dotyczący tego postępowania, bowiem stanowiłby integralną część orzeczenia, które zapadłoby w tym postępowaniu. Podobnie, oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele danej inwestycji powinno być złożone w danym konkretnym postępowaniu, zresztą jest to oświadczenie, którego złożenia nie wymusza na składającym go żadnego szczególnego wysiłku. Postępowanie legalizacyjne jest prawem inwestora, przy spełnieniu określonych wymogów, ale oczywiście nie jest jego obowiązkiem. Inwestorzy z przysługującego im prawa nie chcieli, z właściwą starannością skorzystać, zatem nakaz rozbiórki, jaki zapadł w okolicznościach niniejszej sprawy ma pełne uzasadnienie, a to czyni decyzje: zaskarżoną i poprzedzającą ją, w pełni odpowiadającymi powołanym powyżej przepisom prawa. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).