VII SA/Wa 1205/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Stawecki po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. L. i R. P. o wstrzymanie wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...] w sprawie ze skargi T. L. i R. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w lokalu mieszkalnym postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. T. L. i R. P. wnieśli skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w lokalu mieszkalnym. W skardze został także zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali m.in., że wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania. W ocenie skarżących postępowanie administracyjne nie doprowadziło do rzetelnego ustalenia faktycznego stanu technicznego części wspólnych budynku, które mają bezpośredni wpływ na stan techniczny lokalu skarżących, a decyzję wydano na podstawie ekspertyzy sprzecznej ze stanem faktycznym i wcześniejszymi opiniami biegłych. Skarżący odnieśli się do wszystkich czynności, których nakaz wykonania został nałożony zaskarżoną decyzją, wskazując w szczególności na brak podstawy prawnej do ich nałożenia i na koszty, związane z nakazem zamontowania wywietrzaków higrosterowalnych w profilach okiennej stolarki zewnętrznej. W odniesieniu do nakazu usunięcia śladów zawilgoceń oraz zagrzybienia skarżący wskazali, że jest to konieczne, ale w ich ocenie powinno nastąpić dopiero po usunięciu wszystkich faktycznych przyczyn zawilgoceń, tkwiących w częściach wspólnych budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm., dalej "P.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 P.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (wyjątek stanowią tu przepisy prawa miejscowego, które weszły w życie), chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez skarżącego we wniosku okoliczności, które uzasadniają niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych wydarzeń czy sytuacji, które tłumaczyłyby wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy. Co więcej, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 1236/14, publ. LEX nr 1624317, nie ma podstaw, by "[...] żądać od sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę". Ocena wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest możliwa, i w dużym stopniu uzależniona, od argumentacji strony w nim zawartej. Argumentacja taka powinna być spójna, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wydanie rozstrzygnięcia korzystnego dla wnioskodawcy. Z jednej strony więc, wnioskodawca jest zobowiązany do wykazania spełnienia choć jednej przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a., z drugiej – skoro to wnioskodawca musi swój wniosek uzasadnić, sąd nie dokonuje żadnych ustaleń faktycznych w sprawie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2004 r. sygn. akt FZ 71/04 i FZ 87/04 oraz z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt FZ 65/04, niepubl.). Odnosząc się natomiast do użytych w art. 61 § 3 P.p.s.a. zwrotów nieostrych oraz ich interpretacji, należy wskazać na próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody, którą podjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281 811. Stwierdzono w nim, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce wtedy, gdy istnieje zagrożenie utraty przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10, niepubl.). W niniejszej sprawie, wniosek skarżących nie został w sposób dokładny i precyzyjny uzasadniony – skarżący nie przytoczyli w nim okoliczności, których obowiązek podania wynika z art. 61 § 3 P.p.s.a., wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto, powołane w skardze zarzuty dotyczące skarżonej decyzji nie mogą stanowić uzasadnienia dla ww. wniosku. Wynika to zwłaszcza z faktu, że uregulowana w art. 61 § 3 P.p.s.a. ochrona tymczasowa jest odrębną instytucją od kontroli legalności aktu, wydanego przez organ, której w postępowaniu sądowoadministracyjnym dokonuje sąd. Niezgodność decyzji z prawem, która jest przedmiotem oceny sądu, i ochrona tymczasowa, wynikająca z art. 61 P.p.s.a., to dwie różne kwestie. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 184/05, LEX nr 302 251). Stąd zarzuty skarżących, odnoszące się do legalności kwestionowanej decyzji, nie mogą być podstawą wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności ani też podstawą jego pozytywnego rozpoznania, skoro ustawodawca nie przewidział wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na tej podstawie, że została ona objęta skargą i skarżący formułują wobec niej zarzuty naruszenia prawa. Skarżący w uzasadnieniu wniosku przedstawili rozbudowaną argumentację, przemawiającą, ich zdaniem, za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, jednak nie przywołali dowodów, które mogłyby potwierdzić przytoczone w niej okoliczności ani ich istnienia nie uprawdopodobnili. Dotyczyło to zwłaszcza kosztów, jakie skarżący musieliby ponieść w razie wykonania decyzji. Należy podkreślić, że samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia do oceny, iż wykonanie kwestionowanej decyzji skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt II OZ 664/12, LEX nr 1 225 755). Sąd, opierając się tylko na argumentach i opinii skarżących, nie może dokonać oceny kosztów, jakie wiązałyby się z wykonaniem zaskarżonej decyzji w odniesieniu do ich sytuacji majątkowej. Co więcej, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. akt II OZ 1374/14, LEX nr 1 624 479, okoliczność poniesienia kosztów związanych z realizacją decyzji nie wpływa bezpośrednio na konieczność wstrzymania jej wykonania. Dopiero konkretnie określona wysokość tych kosztów w zestawieniu z sytuacją finansową strony mogłaby dać podstawę do wstrzymania zaskarżonej decyzji (por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 414/13, LEX nr 1 305 554). W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.