VII SA/Wa 121/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. K. i E. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: odmówić przyznania skarżącym B. K. i E. K. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. B. K. i E. K. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pismami z dnia 9 marca 2017 r. zobowiązano skarżących do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku. Pisma z dnia 9 marca 2017 r. zostały doręczone skarżącym w dniu 13 marca 2017 r. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że prawo pomocy, jako instytucja stanowiąca odstępstwo od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania skarżącym prawa pomocy, nie wykazali bowiem w sposób niebudzący wątpliwości, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z tej instytucji. W treści wniosku skarżący wskazali, że prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z synem, posiadają dom o powierzchni 63,92 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 0,44 ha. Skarżący oświadczyli, że B. K. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, tak samo jak ich syn, a jedyny dochód rodziny stanowi emerytura skarżącego w wysokości 3.022,04 zł netto. Wskazali, że pod opieką mają 5 psów. Skarżący do zobowiązań i stałych wydatków zaliczyli: kredyt - 1000 zł, opłaty za energię elektryczną – 220 zł, za gaz (w tym ogrzewanie) – 400 zł, za śmieci – 100 zł, za wodę – 40 zł, za internet, telefon, TV – 100 zł, ubezpieczenie – 60 zł, transport (dojazd do sklepu, lekarza, urzędu itp.) - 300 zł. Pismami z dnia 9 marca 2017 r., w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z 23 lutego 2017 r., zobowiązano skarżących – na podstawie art. 255 ustawy - do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych w złożonym wniosku, poprzez: - udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu (opłaty za prąd, gaz, wodę itp.), - nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego / rachunków bankowych - z okresu ostatnich trzech miesięcy, - nadesłanie aktualnego zaświadczenia z urzędu pracy o posiadaniu przez B. K. statusu osoby bezrobotnej, - wskazanie, czy B. K. podejmuje prace dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia itp., jeżeli tak, jakiej wysokości dochody uzyskuje z tego tytułu. Skarżący nie udzielili żadnej odpowiedzi na pisma z 9 marca 2017 r., doręczone w dniu 13 marca 2017 r. Wprawdzie przy wykonywaniu zarządzenia referendarza sądowego z 23 lutego 2017 r. doszło do pomyłki, bowiem w piśmie skierowanym do E. K. błędnie wezwano do nadesłania zaświadczenia z urzędu pracy o posiadaniu przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej i do wskazania, czy skarżący podejmuje prace dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia, podczas, gdy miało to dotyczyć syna skarżących, S. K., to jednak pozostaje to bez wpływu na rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie odnieśli się bowiem w żadnym zakresie do skierowanych do nich w trybie art. 255 ustawy wezwań do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku. Wobec braku odpowiedzi stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazali w sposób bezsporny, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Strona powinna bowiem poprzez rzetelne i dokładne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów wykazać, że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. Sąd/ referendarz sądowy w celu uzyskania pełniejszego obrazu sytuacji rodzinnej i finansowej strony ma możliwość wezwania wnioskodawcy, na podstawie art. 255 ustawy, do złożenia dodatkowych oświadczeń czy dokumentów źródłowych, a podmiot wnioskujący o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek współdziałania z sądem (referendarzem) w zakresie wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń musi mieć z kolei wpływ na dokonywaną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.