VII SA/Wa 1215/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-22
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Mariola Kowalska, Małgorzata Miron
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić uchylenia decyzji stwierdzonej jako wydana z naruszeniem prawa, jeśli w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo zastosował art. 146 § 2 k.p.a. Mimo stwierdzenia naruszenia prawa procesowego (brak czynnego udziału strony w postępowaniu), organ nie uchylił decyzji, ponieważ ponowne rozpoznanie sprawy doprowadziłoby do wydania decyzji o tożsamej treści. Wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu, co również uniemożliwiało uchylenie pierwotnej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającą uchylenia decyzji stwierdzonej jako wydana z naruszeniem prawa. Wcześniejsze postępowania dotyczyły nakazu rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku gospodarczego. Po odmowie wznowienia postępowania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) i utrzymaniu tej decyzji przez GINB, G. P. złożyła wniosek o wznowienie postępowania z powodu pominięcia jej jako strony. GINB wznowił postępowanie i stwierdził naruszenie prawa (brak czynnego udziału G. P.), ale odmówił uchylenia decyzji, powołując się na art. 146 § 2 k.p.a. Skarżący domagali się uchylenia tej decyzji, zarzucając m.in. nierzetelne prowadzenie sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr), , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2010 r. sprawy ze skargi G. P. i W. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej i stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa skargę oddala.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] nakazał W. P. rozbiórkę wykonanej samowolnie i bez wymaganego pozwolenia na budowę rozbudowy budynku gospodarczego zrealizowanej na działce nr ew. [...] w [...] przy ul. B.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie.
W dniu 30 stycznia 2006 r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynął wniosek W. P. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004 r. na podstawie art. 145 § 1 i § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W uzasadnieniu wniosku W. P. powołał się na ustalenia Wydziału Budownictwa i Architektury Starostwa w [...], z których wynika, iż wyczerpują one znamiona art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], działajac na podstawie art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania w sprawie. Stwierdził, że wniosek o wznowienie został złożony ze znacznym uchybieniem terminu, bowiem wnioskodawca podał w piśmie z dnia 7 czerwca 2007 r., iż o przyczynach wznowienia dowiedział się bezpośrednio po otrzymaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2004r.. Decyzję tą wnioskodawca odebrał w dniu [...] sierpnia 2004 r. i od tego dnia zaczął biec miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie. Wniosek zaś został złożony dopiero w dniu [...] stycznia 2006 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że brak jest formalnych podstaw do wznowienia postępowania, gdyż wnioskodawca nie dotrzymał terminów dotyczących złożenia wniosku o wznowienie.
Pismem z dnia 15 grudnia 2007 r. uzupełnionym w dniu 5 lutego 2008 r. G. P. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak: [...]. Podniosła, że została pominięta jako strona w tym postępowaniu.
Organ postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. wznowił postępowanie w sprawie.
Po przeprowadzeniu analizy akt sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2010 r. znak: [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, art. 151 § 2 kpa, art. 146 § 2 kpa stwierdził, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak: [...] została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ G. P. nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu, jednakże odmówił jej uchylenia, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Organ w uzasadnieniu zaznaczył, że wniosek G. P. spełnia warunki formalne, tj. został złożony przez stronę, w ustawowym terminie i wskazuje przyczyny wznowienia.
Wniosek został oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a z akt sprawy wynika, ze G. P. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] sierpnia 2007 r. utrzymującą w mocy decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...].
Podstawę prawną decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r., Nr [...], utrzymanej w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...], stanowił art. 149 § 3 kpa.
Organ wskazał, że wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe min. gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 i § 2 kpa lub art. 145 a § 2 kpa, a nie ma podstaw do jego przywrócenia.
W niniejszej sprawie W. P. pismem z dnia 28 stycznia 2006 r. (data wpływu do organu 30 stycznia 2006 r.) wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...], z dnia [...] sierpnia 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...], z dnia [...] lipca 2004 r., nakazującą rozbiórkę rozbudowy (dobudowy) budynku gospodarczego, na podstawie przesłanki zawartej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. W uzasadnieniu W. P. powołał się na ustalenia Wydziału Budownictwa i Architektury Starostwa w [...], z których jednoznacznie wynika, iż wyczerpują one znamiona art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
W piśmie uzupełniającym wniosek z dnia 7 czerwca 2007 r., W. P. wskazał, iż wiedzę o istnieniu przesłanek stanowiących podstawę wznowienia postępowania powziął bezpośrednio po otrzymaniu decyzji Nr [...], z dnia [...] sierpnia 2004 r. Z akt sprawy wynika, że wskazaną decyzję W. P. otrzymał w dniu [...] sierpnia 2004 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji, znajdujące się w aktach sprawy. Zaś wniosek o wznowienie postępowania z dnia [...] stycznia 2006 r., wpłynął do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...] stycznia 2006 r. Z zestawienia powyżej wskazanych dat wynika w sposób bezsporny, iż miesięczny termin zawarty w art. 148 kpa do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie został przez W. P. dotrzymany.
Mając powyższe ustalenia na względzie organ wskazał, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. posiada jedynie wadliwości formalne ponieważ G. P. bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją, co narusza art. 145 § 1 pkt 4 kpa w związku z art. 10 kpa, natomiast w całości jest pozbawiona wadliwości materialnej.
Organ stosując art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 kpa ograniczył się do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa oraz do wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji, ponieważ w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Pismem z dnia 19 kwietnia 2010 r. G. i W. P. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący podnieśli szereg zarzutów w stosunku do decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego m.in. zarzucili nie rozpoznanie wniosku co do istoty sprawy, nierzetelne prowadzenie sprawy, w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, jak również pominięcie argumentacji zawartej przez nich w innych pismach kierowanych do organów niższych instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że skarżona decyzja dnia [...] marca 2010 r., znak: [...], jest prawidłowa i nie ma podstaw do jej uchylenia i na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...].
Organ wskazał, że stosownie do art. 146 § 2 kpa nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Zgodnie z art. 151 § 2 kpa, w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania, nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 Kpa, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji.
W rozpatrywanym przypadku odmowa wznowienia postępowania (zawarta w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r., nastąpiła na skutek uchybienia przez W. P. terminu zawartego w art. 148 § 1 Kpa, do wniesienia podania o wznowienie postępowania.
Odnosząc się do argumentów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ stwierdził, że są one nieuzasadnione i pozostają bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie.
Z tych względów podtrzymał wcześniejsze stanowisko.
Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożyli G. i W. P., zarzucając organowi nierzetelne i tendencyjne prowadzenie sprawy, nie rozpatrzenie zarzutów i uchybień przedstawionych przez skarżących przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 841/09, nie odniesienie się do skutków prawnych decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] wydanej z rażącym naruszeniem art. 35 kpa, jak i skutków prawnych jej uchylenia wyrokiem WSA sygnatura: 7/IV SA 1623/03, nieważność postępowania poprzez pozbawienie możliwości skutecznej obrony praw skarżącego. Zarzucili również ograniczenie rozpoznania sprawy tylko do zaskarżonej decyzji w kontekście wyeliminowania G. P. ze wszystkich spraw toczących się przed organami nadzoru budowlanego (Powiatowe Inspektoraty Nadzoru Budowlanego w [...], [...] i [...] oraz organami wyższego stopnia).
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 §1 pkt 1 ppsa).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona.
W myśl art. 146 § 2 k.p.a. - mimo istnienia podstaw wznowienia postępowania przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. - nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Rozstrzygnięcie takie jest dopuszczalne wówczas, gdy wszystkie okoliczności sprawy ustalone na podstawie całokształtu materiału dowodowego przemawiają za tym, że nie ma żadnych podstaw do wydania innej decyzji niż dotychczasowa.
W postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego przesłanka ustanowiona w art. 146 § 2 k.p.a. może być uzasadniona tym, że przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia jest nie tylko ustalenie przyczyn wznowienia, ale ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Dopiero wówczas, gdy w wyniku ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy organ administracji publicznej podejmie decyzję w treści odpowiadającą decyzji dotychczasowej, obowiązany jest zastosować przesłankę negatywną z art. 146 § 2 k.p.a.
Art. 146 zawiera dwie przesłanki negatywne (zawarte w § 1 i § 2 art. 146) ograniczające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania. Wystąpienie tych przesłanek nie ogranicza dopuszczalności wznowienia postępowania. Ogranicza natomiast możliwość organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu sprawy co do istoty. Tak więc gdyby nawet organ prowadzący postępowanie wznowieniowe stwierdził naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, nie może jej jednak uchylić lub zmienić z powodu upływu okresu przedawnienia lub z powodu tego, że w wyniku wznowionego postępowania zapadłaby decyzja odpowiadającą treścią decyzji dotychczasowej (wyr. NSA z dnia 23 czerwca 1999 r., IV SA 598/99, LEX nr 48672). W przypadku stwierdzenia braku przesłanek do wznowienia postępowania, organ wyda decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Natomiast w razie zaistnienia podstaw do wznowienia postępowania, organ jest zobowiązany do wydania decyzji określonej art. 151 § 2, a więc stwierdzającej wydanie decyzji z naruszeniem prawa i wskazującej - w uzasadnieniu - okoliczności objętych przepisem art. 146 § 1 lub art. 146 § 2, z powodu których nie uchylił decyzji (wyr. WSA w Krakowie z dnia 20 grudnia 2007 r., III SA/Kr 805/07, LEX nr 460709).
Przesłanka druga, wynikająca z art. 146 § 2 k.p.a., zakłada, że nie wszystkie wady postępowania administracyjnego mają znaczący wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wyjawienie tych wad i ich usunięcie we wznowionym postępowaniu prowadzi często do konstatacji, że pomimo usunięcia tych wad, treść rozstrzygnięcia winna pozostać niezmieniona, gdyż jest zgodna z prawem. W tym wypadku nie uchyla się więc zaskarżonej decyzji, jednak w uzasadnieniu decyzji wydanej w trybie art. 151 § 2 k.p.a. należy wykazać, jakiego naruszenia prawa procesowego dopuścił się organ administracji w poprzednim postępowaniu oraz że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia. Innymi słowy, organ winien wykazać, że gdyby nawet uchylił zaskarżoną decyzję z powodów procesowych, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, to podjęte nowe rozstrzygnięcie w sprawie byłoby tożsame z rozstrzygnięciem dotychczasowym, które - raz jeszcze podkreślmy - jest zgodne z prawem materialnym.
Przekładając powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej należy podnieść, iż wydając zaskarżoną decyzję organ wskazał, iż postępowanie zakończone ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007r.zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów prawa procesowego tj. art. 145 § 1 pkt 4 kpa w związku z art. 10 kpa, bowiem G. P. bez własnej winy nie brała w tym postępowaniu udziału, jednak decyzja, która zapadłaby po ponownym rozpoznaniu sprawy zainicjowanej wnioskiem W. P. z dnia 30 stycznia 2006r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004r., zakończyłaby się także decyzją odmawiającą wznowienia wobec uchybienia terminowi o którym mowa w art. 148 kpa.
Nie ulega wątpliwości, iż wniosek o wznowienie z dnia 30 stycznia 2006r. został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, skoro, co sam skarżący przyznał, o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania dowiedział się z uzasadnienia decyzji z dnia [...] sierpnia 2004r., która została mu doręczona w dniu 26 sierpnia 2004r.
Prawidłowo więc organ uznał, iż okoliczność powyższa determinuje możliwość rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku W. P. z dnia 30 stycznia 2006r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004r.
Innymi słowy organ prawidłowo zastosował przesłankę z art. 146 § 2 kpa, bowiem w wyniku ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy organ administracji publicznej podjąłby decyzję w treści odpowiadającą decyzji dotychczasowej.
Należy także wyjaśnić, iż zarzuty podniesione w skardze a odnoszące się do licznych innych spraw zawisłych przed tutejszym Sądem ze skargi G. i W. P. pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło