VII SA/Wa 1231/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 2 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości postanawia: odmówić I. S. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. I. S. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W treści wniosku skarżąca oświadczyła, że ma na utrzymaniu dwoje pełnoletnich bratanków, którzy nie mogą znaleźć pracy. I. S. posiada dom o powierzchni 110 m2, działkę o powierzchni 1224 m2 oraz budynki gospodarcze. Skarżąca oświadczyła, że uzyskuje dochody z tytułu umowy o pracę w wysokości 2200 zł netto miesięcznie. Pismem z dnia 17 lipca 2015 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia danych przedstawionych w złożonym wniosku. Skarżąca udzieliła odpowiedzi na ww. wezwanie pismem z dnia 10 sierpnia 2015 r. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Ze złożonego przez I. S. wniosku wynika, że skarżąca uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 2200 zł netto, ma na utrzymaniu bratanka i bratanicę, poszukujących pracy. Na podstawie ww. przepisu art. 255 ustawy, pismem z dnia 17 lipca 2015 r. zobowiązano skarżącą do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku, poprzez: - nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy, - wskazanie wysokości miesięcznych wydatków, w tym wydatków związanych z utrzymaniem domu (np. opłaty za gaz, wodę, energię, telefon), - wskazanie, czy bratanek lub bratanica skarżącej podejmują prace dorywcze, z tytułu umów zlecenia, o dzieło itp.; jeżeli tak, jakiej wysokości dochody uzyskują z tego tytułu. W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżąca w piśmie z dnia 10 sierpnia 2015 r. wskazała, że spłaca kredyt w wysokości 1120 zł. Nadesłała fakturę za energię elektryczną za okres od 2 kwietnia do 16 maja 2015 r. na kwotę 203,55 zł, a także dokument, z którego wynika, że opłaty za usługi telekomunikacyjne i internetowe wynoszą ok. 200 zł miesięcznie. Odnośnie wezwania do nadesłania wyciągu z rachunku bankowego skarżąca nadesłała listę operacji za okres od 1 kwietnia do 12 lipca 2015 r. Z dokumentu tego wynika, że skarżąca otrzymała wynagrodzenie za marzec 2015 r. w wysokości 1897,81 zł, za kwiecień – 2268,37 zł, za maj – 2290,70 zł, za czerwiec – 2617,37 zł. Skarżąca wskazała także w piśmie z dnia 10 sierpnia 2015 r., że "bratanek podjął pracę na okres próbny i nie wie czy następnego miesiąca będzie pracował tak jak było w styczniu i lutym 2015 a z początkiem marca mu podziękowano". Zauważyć wobec tego trzeba, że skarżąca wezwana była do nadesłania wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy. I. S. przedłożyła natomiast zamiast wyciągu z rachunku jedynie listę operacji, na podstawie której można ustalić wyłącznie, w jakiej wysokości otrzymywała wynagrodzenie. Z dokumentu tego nie wynika natomiast saldo rachunku, nie jest więc możliwe ustalenie, jaki jest stan środków na koncie skarżącej. Przypomnieć również trzeba, że pismem z dnia 17 lipca 2015 r. zobowiązano skarżącą do wskazania, czy bratanek lub bratanica podejmują prace dorywcze, z tytułu umów zlecenia, o dzieło itp.; jeżeli tak, jakiej wysokości dochody uzyskują z tego tytułu. W tym zakresie I. S. oświadczyła jedynie, że bratanek podjął pracę. Nie wskazała przy tym, jakiej wysokości dochody bratanek z tego tytułu otrzymuje, nie udzieliła też żadnej informacji odnośnie bratanicy. Przypomnieć należy, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Strona powinna zatem poprzez rzetelne i wiarygodne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów wykazać, że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. Należy też zauważyć, że w przypadku, gdy Sąd/ referendarz sądowy w celu uzyskania pełniejszego obrazu sytuacji rodzinnej i finansowej wnioskodawcy wzywa go do złożenia dodatkowych oświadczeń czy dokumentów źródłowych, tj. korzysta z trybu przewidzianego w art. 255 ustawy, podmiot wnioskujący o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek współdziałania z sądem (referendarzem) w zakresie wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń musi mieć z kolei wpływ na dokonywaną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). Odnosząc powyższe uwagi do rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że mimo skorzystania przez referendarza sądowego z trybu, o którym mowa w art. 255 ustawy, informacje i dokumenty przedłożone przez skarżącą nie są wystarczające do stwierdzenia, że spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy. Na podstawie udzielonych przez skarżącą informacji, z uwagi na niepełne odniesienie się do wezwania z dnia 17 lipca 2015 r., nie jest możliwe dokonanie rzetelnej i nie budzącej wątpliwości oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270).