VII SA/Wa 1233/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 10 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić L. K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. L. K. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W treści wniosku skarżący oświadczył, że wraz z utratą domu, w którym mieścił się również jego warsztat pracy, został pozbawiony środków do życia. Wskazał także, że wszystkie oszczędności się wyczerpały, a odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość do tej pory nie otrzymał. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania L. K. prawa pomocy, ponieważ nie wykazał on w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Zauważyć trzeba, że L. K. w złożonym wniosku oświadczył, że został pozbawiony środków do życia w związku z wywłaszczeniem i utratą domu, w którym pracował. Wskazał, że wyczerpały się wszystkie posiadane oszczędności, a odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość jeszcze nie otrzymał. Co istotne, skarżący nie przedstawił we wniosku żadnych informacji, które pozwalałyby na ustalenie, z czego się utrzymuje. Z uwagi na powyższe pismem z dnia 31 lipca 2015 r. zobowiązano L. K. do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku, poprzez: - podanie źródeł utrzymania, - wskazanie, czy skarżący uzyskuje dochody z działalności gospodarczej; jeśli tak, w jakiej wysokości, - wskazanie, czy skarżący uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę; jeżeli tak, podanie wysokości wynagrodzenia, - wskazanie, czy skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, czy też ma przyznany zasiłek i ew. nadesłanie stosownego zaświadczenia z urzędu pracy, - wskazanie, czy skarżący podejmuje prace dorywcze, sezonowe, z tytułu umów o dzieło, zlecenia itp., jeżeli tak, jakiej wielkości dochody uzyskuje z tego tytułu, - wskazanie, gdzie skarżący mieszka (dom/mieszkanie) i jakie ponosi koszty z tym związane, - nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy, - podanie wysokości miesięcznych wydatków, - wskazanie, czy skarżący korzysta z finansowej pomocy rodziny lub ze świadczeń z pomocy społecznej (jeżeli tak, jakiej wysokości jest to pomoc bądź świadczenia). Ww. pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 sierpnia 2015 r. L. K. nie udzielił żadnej odpowiedzi na pismo z dnia 31 lipca 2015 r., wzywające do uzupełnienia złożonego wniosku. Przypomnieć wobec tego należy, że to na stronie składającej wniosek ciąży obowiązek wykazania przesłanek określonych w art. 246 ustawy, w interesie strony leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej lub budzi wątpliwości, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 ustawy obowiązku) nie udziela w ogóle bądź nie udziela dokładnej i pełnej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy, jedynie w oparciu o jej twierdzenia o trudnej sytuacji finansowej. Niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). Nieudzielenie przez skarżącego informacji, których dotyczyło pismo z dnia 31 lipca 2015 r., uniemożliwia ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej L. K., a w konsekwencji nie pozwala na przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Zauważyć bowiem trzeba, że z treści złożonego wniosku nie wynika, z czego skarżący się utrzymuje. Skoro zatem nie są znane źródła utrzymania wnioskodawcy, informacji tych bowiem skarżący nie udzielił, nie sposób uznać, że przedstawił swoją sytuację finansową w sposób wyczerpujący i pozwalający na określenie jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Stwierdzić zatem należy, iż skarżący nie wykazał w sposób bezsporny, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).