VII SA/Wa 1237/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] lipca 2008r., działając na podstawie art. 138 ust. 1 w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1g ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005r. nr 108 poz. 908 ze zm.), Starosta [...] orzekł o zatrzymaniu K. K. prawa jazdy kat. B, do czasu zdania odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż kierujący pojazdem K. K. w ciągu jednego roku przekroczył liczbę 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., po rozpatrzeniu odwołania K. K., decyzją z dnia [...] września 2008r. utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi K. K. na decyzję SKO w C. z [...] września 2008 r. wyrokiem z dnia 26 lutego 2009r. sygn. akt VI SA/Wa 2537/08 skargę tę oddalił. Rozpatrujący sprawę w wyniku skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lipca 2010r. sygn. akt I OSK 885/09 uchylił powołany wyrok sądu I instancji, przekazując temu sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego naruszony został art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że K. K. w dniu 29 lipca 2008 r. odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Sąd ten podniósł, iż WSA w Warszawie przyjął, że w świetle § 8 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. nr 236 poz. 1998 ze zm.) fakt odbycia przez skarżącego szkolenia nie spowodował zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jednakże stwierdzenia tego nie poprzedziła ocena zgodności tego przepisu rozporządzenia z ustawą. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zestawienie tych dwóch norm wskazuje, że norma zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia poszerza zakres wyłączenia określony w art. 130 ust. 3 zd. 2 ustawy. NSA wskazał ponadto, że wyjaśnienia wymaga też kwestia, czy odbycie przez skarżącego szkolenia dopiero w dniu 29 lipca 2008r. (po wydaniu przez organ I instancji decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy) uzasadnia odliczenie mu 6 punktów. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 października 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1485/10 uchylił decyzję SKO w C. z dnia [...] września 2008 r. Sąd wskazał, że zawarte w art. 130 ust. 4 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym upoważnienie dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do wydania rozporządzenia obejmuje wyłącznie liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia, wobec tego należy podzielić pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zapis ust. 6 § 8 powołanego rozporządzenia wykracza poza granice upoważnienia ustawowego. Sąd wskazał, iż mając na uwadze zapis normy ustawowej z art. 130 ust. 3 w zw. z § 8 ust. 4 rozporządzenia konieczne jest wyjaśnienie przez organ kwestii, czy odbycie szkolenia przez zainteresowanego dopiero w dacie 29 lipca 2008 r. (po wydaniu przez organ I instancji decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy) uzasadniało odliczenie mu 6 punktów. Ponownie rozpoznając odwołanie K. K. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] marca 2011 r. znak [...] utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że odbycie szkolenia po wydaniu przez organ I instancji decyzji zatrzymującej K. K. prawo jazdy nie może spowodować odliczenia 6 punktów. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] marca 2011 r. złożył K. K.. Skarżący zarzucił, iż organ uznając, że odbycie szkolenia w jego przypadku nie powoduje zmniejszenia liczby posiadanych punktów karnych, nie podał podstawy prawnej swego rozstrzygnięcia. Jednocześnie K. K. zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 15 kpa i art. 138 kpa organ odwoławczy zobowiązany jest do orzekania zgodnie ze stanem faktycznym istniejącym w dniu orzekania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] marca 2011 r. wydana została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z [...] lipca 2008 r., którą na podstawie art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1g ustawy Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r. nr 108 poz. 908 ze zm.) orzeczono o zatrzymaniu K. K. prawa jazdy kategorii B, z uwagi na przekroczenie liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Jak wynika z akt sprawy, K. K. kilkukrotnie w ciągu jednego roku naruszył przepisy ruchu drogowego, a liczba uzyskanych przez niego punktów karnych w okresie od 17 grudnia 2006r. do 4 lipca 2007r. wyniosła 27. Zauważyć jednak należy, że w okresie pomiędzy wydaniem przez Starostę [...] decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy a rozpoznaniem odwołania skarżącego przez SKO w C. K. K. odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem kierowca wpisany do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (przy czym nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy). W ust. 4 art. 130 ustawodawca zawarł upoważnienie dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do wydania rozporządzenia określającego m.in. liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia. W § 8 ust. 4 wydanego na podstawie tego upoważnienia Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. nr 236 poz. 1998 ze zm.) ustalono, iż kierowcy po przedstawieniu zaświadczenia o odbyciu takiego szkolenia zmniejsza się o 6 liczbę posiadanych punktów karnych. Z kolei w myśl § 8 ust. 6 odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że wyrokiem z dnia 15 lipca 2010r. sygn. akt I OSK 885/09 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2009r. sygn. akt VI SA/Wa 2537/08, oddalający skargę K. K. na wcześniejszą decyzję SKO w C. z [...] września 2008 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że norma zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia poszerza zakres wyłączenia określony w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ponadto zawarte w art. 130 ust. 4 pkt 4 upoważnienie dla ministra do wydania rozporządzenia obejmuje wyłącznie liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia, należało zatem rozważyć, czy przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia mieści się w granicach upoważnienia ustawowego. Jednocześnie NSA wskazał, że wyjaśnienia wymaga, czy odbycie przez skarżącego szkolenia już po wydaniu przez organ I instancji decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy uzasadnia odliczenie skarżącemu 6 punktów. Ponownie rozpoznając sprawę WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 15 października 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1485/10 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] września 2008 r. Sąd stwierdził, że zawarte w art. 130 ust. 4 pkt 4 ustawy upoważnienie dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych obejmuje wyłącznie liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia, wobec tego zapis ust. 6 § 8 rozporządzenia wykracza poza granice upoważnienia ustawowego. Sąd podniósł, że mając na uwadze zapis art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym i § 8 ust. 4 w/w rozporządzenia konieczne jest wyjaśnienie przez organ kwestii, czy odbycie szkolenia przez K. K. dopiero w dacie 29 lipca 2008 r. (po wydaniu przez organ I instancji decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy) uzasadniało odliczenie mu 6 punktów. Podkreślić należy, iż skład orzekający w niniejszej sprawie związany jest powołanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2010r. sygn. akt I OSK 885/09, jak również wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 15 października 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1485/10. Wyrokami tymi związane jest także Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C.. Ponownie rozpoznając odwołanie K. K. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. SKO w C. utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że odbycie szkolenia po wydaniu przez organ I instancji decyzji zatrzymującej K. K. prawo jazdy nie może spowodować odliczenia 6 punktów. Zdaniem organu odliczenie punktów byłoby sprzeczne z założeniami i celami ustawy Prawo ruchu drogowym, zgodnie z którymi po przekroczeniu 24 punktów w świetle art. 138 ust. 1 tej ustawy starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Zauważyć w tym miejscu należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określoną w art. 15 kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej orzekający w postępowaniu odwoławczym nie może ograniczyć się jedynie do kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, lecz zobowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest ponadto pogląd, że z uwagi na to, że organ odwoławczy jest organem o charakterze reformatoryjnym orzeka on na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydawania decyzji odwoławczej, ma on zatem obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 896/05 Lex nr 214002, wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2006 r. sygn. akt II GSK 17/06 Lex nr 212147). Do tej kwestii nie odniosło się Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu wydanie zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2011 r. nastąpiło z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa. Podkreślić trzeba, że kwestia odbycia przez skarżącego szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym po wydaniu decyzji I instancji i ewentualnego związanego z tym odliczenia 6 punktów ma w niniejszej sprawie istotne znaczenie, bowiem w przypadku uznania, że punkty te winny być odliczone, brak byłoby podstaw do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, na podstawie art. 138 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1g Prawa o ruchu drogowym. Kwestia ta winna być zatem w sposób szczególnie wnikliwy rozważona. Tymczasem uzasadnienie decyzji SKO w C. z [...] marca 2011 r. sprowadza się w zasadzie do stwierdzenia, że odbycie szkolenia po wydaniu przez organ I instancji decyzji zatrzymującej K. K. prawo jazdy nie może spowodować odliczenia 6 punktów, bowiem byłoby to sprzeczne z założeniami i celami ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zwrócić uwagę trzeba, że z żadnego przepisu tej ustawy nie wynika, aby odbycie szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ze skutkiem odliczenia punktów karnych było możliwe tylko przed wydaniem przez organ I instancji decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W powołanej ustawie przewidziano, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów jedynie w odniesieniu do kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy, ustawa ta nie przewiduje żadnych innych wyjątków od art. 130 ust. 3 zd. 1. Wprawdzie jak już wskazano, w § 8 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. ustalono, iż odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24, to jednakże Naczelny Sąd Administracyjny i WSA w Warszawie w wyrokach wiążących w niniejszej sprawie (odpowiednio: z dnia 15 lipca 2010r. sygn. akt I OSK 885/09 i z dnia 15 października 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1485/10) uznały, iż zapis ust. 6 § 8 rozporządzenia wykracza poza granice upoważnienia ustawowego, zawartego w art. 130 ust. 4 Prawa o ruchu drogowym. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., będąc związane wydanymi w niniejszej sprawie wyrokami, mając jednocześnie na uwadze zasadę dwuinstancyjności postępowania, zobowiązane będzie do wnikliwego rozważenia, czy odbycie przez K. K. szkolenia w dniu 29 lipca 2008 r. (po wydaniu decyzji I instancji) uzasadnia odliczenie skarżącemu 6 punktów i do szczegółowego i wyczerpującego przedstawienia swego stanowiska w uzasadnieniu decyzji. Ujawnione naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa mające istotny wpływ na wynik sprawy powodują uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na mocy art. 152 ustawy orzeczono jak w punkcie II wyroku.