VII SA/Wa 1244/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-16
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Mariola Kowalska, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa dodatkowych zjazdów z drogi krajowej, które nie były objęte pierwotnym pozwoleniem na budowę, stanowi samowolę budowlaną, czy też może być traktowana jako nieistotne odstępstwo od projektu budowlanego, które można wprowadzić na podstawie oświadczenia projektanta?Ratio decidendi
Budowa dodatkowych zjazdów z drogi krajowej, które nie były objęte pierwotnym pozwoleniem na budowę, stanowi samowolę budowlaną, a nie nieistotne odstępstwo od projektu budowlanego. Zjazd jest odrębnym obiektem budowlanym, a jego budowa wymaga odrębnego pozwolenia na budowę, chyba że mieści się w zakresie pierwotnego zamierzenia inwestycyjnego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę. W przypadku braku takiego pozwolenia, właściwe jest wszczęcie postępowania legalizacyjnego i, w razie nieprzedłożenia wymaganej dokumentacji, wydanie nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę zjazdu z drogi krajowej. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) uzyskała pozwolenie na rozbudowę drogi krajowej wraz z budową zjazdów. W trakcie realizacji inwestycji GDDKiA wybudowała dodatkowe 16 zjazdów, które nie były objęte pierwotnym pozwoleniem. Organy nadzoru budowlanego uznały to za samowolę budowlaną i nakazały rozbiórkę. GDDKiA wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, twierdząc, że dodatkowe zjazdy stanowiły nieistotne odstępstwo od projektu budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]marca 2012 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki zjazdu wraz z przepustem skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2012 r.
([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca
1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze
zm.), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołań Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i
Autostrad O/ w [...], dalej GDDKiA, i M.P.- utrzymał w mocy
decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia
[...].01.2012 r. ([...]) nakazującej rozbiórkę zjazdu z przepustem.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Starosta [...] decyzją z dnia [...]
grudnia 2008r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił GDDKiA pozwolenia na
rozbudowę drogi krajowej nr [...] ([...] - [...]- [...]-
[...] - granica państwa na odcinku [...] - [...]), oraz drogi krajowej nr [...] w
zakresie budowy zjazdów publicznych i indywidualnych na określonych działkach.
W załączeniu do zgłoszenia o zakończeniu budowy inwestor złożył oświadczenie
projektanta o nieistotnych zmianach w projekcie w zakresie wykonania dodatkowego
zjazdu indywidualnego (km 1+[...]) z drogi krajowej nr [...], na działkę nr ew. [...]w [...]
[...].
Po przeprowadzeniu kontroli [...] WINB - w trybie art. 48 ust. 2 i 3 pkt 1 i 2
ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawa budowlanego (Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze
zm.), dalej ustawa, postanowieniem z dnia [...].10.2011 r. nakazał inwestorowi dostarczyć
do 30.12.2011r. określone dokumenty. Wobec niewywiązania się z nałożonego
obowiązku organ wydał wspomnianą na wstępie decyzję nakazującą rozbiórkę.
Organ odwoławczy przytoczył definicję zjazdu, o której mowa w art. 4 pkt 8
ustawy z dnia 21.03.1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007r. Nr 19, poz. 115 ze
zm.) wskazując, że zjazd nie jest częścią drogi publicznej, a jedynie miejscem dostępu
do drogi publicznej. Podkreślił, że Prawo budowlane nie definiuje pojęcia zjazdu.
Wymienia je tylko załącznik do ustawy dla potrzeb wymierzania opłaty legalizacyjnej, a
zgodnie z art. 2 ust. 2 przepisy ustawy nie naruszają przepisów odrębnych.
Dodał, że wykonywanie robót budowlanych wymaga pozwolenia na budowę (art.
28 ust. 1 ustawy), co potwierdza ustawa o drogach publicznych (art. 29 ust. 3 pkt 1).
Każdy zjazd wymaga zatem uzyskania pozwolenia na budowę.
Organ stwierdził, że zatwierdzony decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. projekt
budowlany nie obejmował zjazdu do działki nr ew. [...], co skutkowało
przeprowadzeniem postępowania legalizacyjnego zgodnie z art. 48 ustawy. Inwestor
nie przedłożył wymaganej dokumentacji, prawidłowo zatem organ I instancji nakazał
rozbiórkę obiektu.
GINB nie uwzględnił zarzutu naruszenia art. 48 ust. 1 ustawy wobec tego, że
zjazd nie jest samowolą budowlaną, bowiem został wzniesiony zgodnie z
wprowadzonymi przez projektanta nieistotnymi zmianami do projektu budowlanego. W
ocenie organu wykonanie zjazdu, jako odrębnego obiektu budowlanego, nie stanowi
odstępstwa od ww. pozwolenia na budowę. Powołując się na orzecznictwo wskazał, że
odstępstwa (art. 36 a ustawy) mogą dotyczyć tylko obiektu określonego w pozwoleniu
na budowę, a nie innego obiektu czy obiektów. Musi istnieć tożsamość obiektu
oznaczonego w pozwoleniu na budowę i obiektu, którego dotyczą odstępstwa. O
stosowaniu art. 36 a ustawy decyduje nie tylko podobieństwo czy identyczność
przeznaczenia obiektu, lecz identyczność obiektu określonego w pozwoleniu.
Według organu inwestor wybudował nowy, odrębny obiekt w nowej lokalizacji.
Nie ma zatem tożsamości obiektów z pozwolenia i obiektu wykonanego. Podobieństwo
dotyczy tylko typu obiektów, tzn. zjazdów. Organ podkreślił, że art. 36a ustawy
umożliwia wprowadzenie do projektu jedynie niezbędnych zmian, jeśli taka konieczność
ujawniła się po zatwierdzeniu projektu. Przepis ten nie uprawnia jednak do rozszerzenia
pierwotnej inwestycji. W takim wypadku inwestor musiałby uzyskać nowe pozwolenie na
budowę. Procedur z art. 28 i 32 oraz 36a ustawy nie można stosować wymiennie.
Zdaniem organu art. 36a ust. 6 ustawy dotyczy projektanta, który wykonał
pierwotny zatwierdzony projekt budowlany i odpowiednie informacje projektant
obowiązany jest zamieścić na pierwotnym a nie na nowym projekcie, jak w tej sprawie.
Odnosząc się do zarzutu, że właściwym organem "nadzorczym" jest organ tego
samego szczebla, co organ właściwy do wydania pozwolenia, a skoro pozwolenie wydał
Starosta Powiatowy, to jest on w dalszym ciągu właściwym organem nadzorczym
organ wyjaśnił, że właściwość WINB jako organu I instancji określa art. 83 ust. 3 ustawy
w zw. z art. 82 ust. 3 i 4 ustawy. Natomiast § 1 pkt 5 rozporządzenia RM z dnia
25.11.2010r. w sprawie obiektów i robót budowlanych, w sprawach których organem
pierwszej instancji jest wojewoda (Dz.U z 2010r. Nr 235, poz. 1539), dalej
rozporządzenie, wskazuje, że wojewoda jest organem administracji architektoniczno-
budowlanej I instancji w sprawach innych niż wymienione w art. 82 ust. 3 ustawy tj.
zjazdów z dróg krajowych i wojewódzkich. Niesłuszny jest zatem ww. zarzut, gdyż
postępowanie to nie dotyczy pozwolenia na budowę, tylko samowolnie wykonanego
zjazdu. Nadto, wszczęto je 6.03:2011r. zatem nie ma zastosowania § 2 ww.
rozporządzenia.
Organ dodał, że udzielone pozwolenie dotyczy m.in. rozbudowy drogi krajowej Nr
[...] jednakże w zakresie zjazdów publicznych i indywidualnych. Dlatego niesłuszny jest
argument, że zjazdy ujęte zostały jako wspólne z rozbudową drogi, przedsięwzięcie
budowlane.
Ustosunkowując się do odwołania M.P. organ wyjaśnił, że organy
nadzoru zobowiązane są do nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem Prawa
budowlanego, dlatego argumenty odwołania nie mogły być uwzględnione.
Na koniec wskazał, że przyjęcie bez sprzeciwu zawiadomienia o zakończeniu budowy
w trybie art. 54 ustawy nie legalizuje istotnych odstępstw od projektu budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję złożył GDDKiA zarzucając naruszenie prawa
materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
I. art. 48 ustawy poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy zjazdu nie wybudowano
samowolnie, ale za zgodą uprawnionego projektanta na wprowadzenie nieistotnych
zmian do projektu, a organ powiatowy nie wyraził sprzeciwu do użytkowania;
II. art. 36 a w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy wobec przyjęcia, że wybudowanie zjazdu
mogło być dokonane tylko po uzyskaniu nowego pozwolenia na budowę, podczas gdy
zjazd ten jest elementem tego samego przedsięwzięcia dotyczącego całego zespołu
obiektów budowlanych składających się na rozbudowę drogi krajowej nr [...] i [...] w
zakresie zjazdów, a zatem mógł być wybudowany jedynie w drodze zmiany
zatwierdzonego projektu;
III. art. 20 ust. 4 w zw. z art. 36 a ustawy poprzez przyjęcie, że projektant, z którym
zawarto umowę na sprawowanie nadzoru autorskiego nie będący autorem projektu nie
jest uprawniony do nanoszenia zmian w projekcie, choć nie sprzeciwiają się temu
przepisy ustawy;
IV. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. 83 §
3 w zw. z art. 82 ust. 3 i 4 ustawy oraz § 1 i 2 rozporządzenia poprzez przyjęcie, iż
organem właściwym w sprawie samowoli budowlanej w I instancji jest Wojewódzki
Inspektor Nadzoru Budowlanego, podczas gdy z wykładni ww. norm wynika, że jest nim
organ tego samego szczebla, co organ administracji budowlanej ogólnej, który był
właściwy w dacie wydania pozwolenia budowlanego, a skoro pozwolenie wydał
Starosta Powiatowy to w dalszym ciągu jest nim Starosta Powiatowy.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie
stwierdzenie jej nieważności wskazując, że zaskarżona decyzja jest wadliwa i rażąco
narusza prawo materialne i normy proceduralne.
Skarżący zgodził się z oceną, że trybów z art. 28 i 36a ustawy nie można
stosować zamiennie, podkreślił jednak, że w okolicznościach tej sprawy inwestor nie
musiał uzyskać osobnego pozwolenie budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 33 ust. 1
ustawy pozwolenie budowlane dotyczy całego zamierzania budowlanego również, gdy
obejmuje ono więcej niż jeden obiekt lub zespół obiektów mogących samodzielnie
funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Konstatacja, że zjazd należy kwalifikować
jako samodzielny obiekt budowlany nie oznacza jednak, iż stanowi on osobne
zamierzenie w stosunku do inwestycji objętej decyzją z dnia [...].12.2008 r. Przedmiotem
budowy była bowiem rozbudowa drogi krajowej [...] w zakresie zjazdów indywidualnych i
publicznych. Każdy zjazd stanowi osobny obiekt budowlany, który może samodzielnie
funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem, jednak wszystkie zjazdy łącznie składają się
na jedno zamierzenie budowlane tj. rozbudowę drogi w zakresie zjazdów.
Zdaniem skarżącego, jako jedno zamierzenie budowlane powinna być
kwalifikowana cała inwestycja rozbudowy drogi krajowej nr [...] i [...], pomimo iż zgoda na
jej realizację udzielona została w ramach dwóch decyzji - jednej na rozbudowę samej
drogi a drugiej na rozbudowę drogi w zakresie zjazdów. Wydanie dwóch decyzji
administracyjnych wynikało bowiem tylko z faktu właściwości innego organu w zakresie
pozwolenia na budowę drogi, a innego na budowę zjazdów z tej drogi. Skoro
dodatkowe zjazdy stanowią integralne z budową drogi zamierzenie budowlane, to
właściwym trybem do ich uwzględnienia jest zmiana projektu na podstawie art. 36 a
ustawy. W każdej bowiem sytuacji, gdy planowana zmiana mieści się w przedmiocie
zamierzenia budowlanego, którego realizacja nie została ukończona, właściwym trybem
jej naniesienie zmian dotychczasowego projektu.
Skarżący jako nieadekwatne do stanu faktycznego sprawy ocenił powołane przez
organ orzecznictwo odnoszące się do sytuacji, w której przedmiotem pozwolenia był
jeden obiekt, a nie zespół obiektów realizowanych w ramach przedsięwzięcia
budowlanego. Tym samym właściwym i jedynym do czasu ukończenia realizacji
inwestycji, trybem wprowadzenia zjazdu, była zmiana projektu, a nie uzyskanie nowego
pozwolenia. Stanowisko to wynika z wyroku WSA z dnia 17 marca 2009 r., VII SA/Wa
2097/08 oraz NSA z dnia 11 czerwca 2010 r., OSK 1005/09.
Skarżący podkreślił ponownie, że 16 zakwestionowanych zjazdów wykonano w
oparciu o decyzję z dnia [...].12.2008r. i zgodę projektanta na wprowadzenie nieistotnych
zmian do projektu budowlanego zgodnie z art. 36a ustawy.
Dodał, że w świetle powszechnej w dacie budowy praktyki, akceptowanej przez
organy nadzoru budowlanego, nie budziło wątpliwości, iż wykonanie dodatkowego
zjazdu z drogi publicznej w ramach przebudowy drogi, może być realizowane jako
nieistotne odstępstwo od projektu budowlanego.
Skarżący zakwestionował również, powołując się na piśmiennictwo, stanowisko
że projektant, który nie jest autorem projektu, nie był uprawniony do nanoszenia zmian
do projektu. Wskazał, że z art. 44 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 83 ust. ustawy wynika, iż musi
on zawiadomić właściwy organ nadzoru budowlanego jedynie o zmianie projektanta
sprawującego nadzór autorski. Z przepisów ustawy nie wynika, aby dokonywanie zmian
w projekcie przez innego projektanta wymagało zgody, czy zajęcia stanowiska przez
projektanta - autora projektu. Na poparcie tego stanowiska skarżący powołał pismo
GINB z 6.04.2011 r. Dodał, że w sytuacji, gdy autor projektu nie zobowiązał się w
umowie do sprawowania osobistego nadzoru autorskiego, nie ma przeszkód, aby
nadzór sprawowała inna osoba posiadająca uprawnienia budowlane.
Przypominał, że prawidłowość postępowania inwestora potwierdził PINB, który
nie wyraził sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu robót.
Skarżący podniósł, że nie kwestionując orzecznictwa, iż cicha zgoda nie
wyklucza weryfikacji budowy przez nadzór budowlany, zgłoszenie było prawnie
skuteczne, gdyż obiekty wybudowano z nieistotnymi zmianami od projektu.
Nadto, w ocenie skarżącego, właściwym organem w tej sprawie był Powiatowy
Inspektor Nadzoru Budowlanego. Stosownie bowiem do art. 83 ust. 3 ustawy do
właściwości wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako organu I instancji
należą zadania i kompetencje określone w ust. 1 (w tym art. 48-51), w sprawach o
których mowa w art. 82 ust. 3 i 4. W realizacji ostatniego z przepisów wydano
rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie obiektów i robót budowlanych, w sprawach
których organem pierwszej instancji jest wojewoda (Dz.U. 10.235.1539). Stosownie do
§ 1 ust. 5 rozporządzenia Wojewoda jest organem administracji architektoniczno-
budowlanej I instancji w sprawach dotyczących zjazdów, w rozumieniu art. 4 pkt 8
ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz.
115, ze zm.) z dróg krajowych i wojewódzkich. Zgodnie z § 2 rozporządzenia do spraw
wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się
przepisy dotychczasowe. W dacie wydania pozwolenia budowlanego rozporządzenie jeszcze nie obowiązywało, a właściwym organem do wydania tej decyzji w sprawie
zjazdu, był Starosta. W oparciu o powyższe skarżący wywiódł, że w sprawie samowoli
dot. zjazdu właściwym organem nadzoru był organ tego samego szczebla, co organ
wydający pozwolenie budowlane.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko
przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia
prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu stosownie do
art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
W świetle powołanych wyżej kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie,
albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Poddaną kontroli Sądu decyzją z dnia [...] marca 2012r. Główny Inspektor
Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego
Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012r. nakazującą skarżącemu
wykonanie rozbiórki ww. zjazdu z przepustem.
Zasadniczy spór w rozpatrywanej sprawie sprowadzał się do oceny, czy
wprowadzone do projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...] grudnia
2008r. ([...]), wydaną w zakresie budowy zjazdów, zmiany dotyczące budowy
dodatkowych niż przewidziane zjazdów, stanowiły nieistotne odstępstwo i tym samym
mogły być wprowadzone do projektu mocą oświadczenia projektanta, jak utrzymywał
skarżący, czy też należało je traktować jako samowolę budowlaną, wobec obowiązku
uzyskania na ich realizację odrębnego pozwolenia budowlanego jak wskazywał organ.
Na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że dokonanie kwalifikacji prawnej, czy
dane zamierzenie inwestycyjne wymagało pozwolenia na budowę, zgłoszenia, czy też
stanowiło istotne bądź nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego już projektu
budowlanego wymaga oceny na gruncie okoliczności faktycznych konkretnej sprawy.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że Starosta [...] decyzją wydaną w dniu
[...] grudnia 2008r. udzielił skarżącemu pozwolenia na budowę inwestycji p.n. rozbudowa
drogi krajowej m.in. Nr [...] [...]-[...]-[...] [...]-[...]-
granica państwa na odcinku [...] (...), w zakresie budowy zjazdów publicznych i
indywidualnych na wymienionych wg numerów ewidencyjnych działkach. Decyzja ta zezwalała na budowę 19 zjazdów w obrębie [...], 25 zjazdów w obrębie [...]
[...], 10 zjazdów w obrębie [...] [...] oraz jednego zjazdu w obrębie
[...] [...], co oznacza, że inwestor uprawniony był do budowy w sumie 55
zjazdów z drogi krajowej Nr [...]. Zrealizował natomiast, jak wynika z oświadczenia
projektanta złożonego dnia 30 października 2009r. - w ramach zakwalifikowanego, jako
nieistotne odstąpienie od projektu budowlanego, dodatkowo 16 nowych zjazdów.
W związku z powyższym przypomnieć trzeba, że w świetle regulacji prawnych
obowiązujących obecnie, jak i w dacie wydania ww. decyzji Starosty [...]
zjazd należy kwalifikować jako obiekt budowlany będący budowlą w rozumieniu art. 3
pkt 3 ustawy, służący do połączenia nieruchomości z drogą publiczną, nie będący
częścią tej drogi. Zgodnie bowiem z ustawową definicją tego pojęcia zawartą w art. 4
pkt 8 cyt. ustawy o drogach publicznych zjazd jest połączeniem drogi publicznej z
nieruchomością położoną przy drodze, stanowiącym bezpośrednie miejsce dostępu do
drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym. Wprawdzie pojęcie zjazdu wskazując odmiennie, że stanowi on część
drogi, zawiera również załącznik do ustawy Prawo budowlane oraz § 3 pkt 12
rozporządzenia z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim
powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. 1999.43.430), jednak
pierwszy z nich stosuje się jedynie do ustalenia opłaty legalizacyjnej, drugi natomiast
służy tylko do określenia warunków technicznych przy realizacji dróg publicznych (por.
wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2007r., sygn. akt II OSK 220/06, publ.
orzeczenia.nsa.gov.pl oraz wyrok NSA z dnia 19 lutego 2011r., sygn. akt I OSK 590/10,
LEX nr 990268). Zasadne było zatem stanowisko organu, że zjazd jest odrębnym od
drogi obiektem budowlanym.
Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, ustawa Prawo budowlane w art. 28 ust.
1 wprowadza podstawową zasadę, zgodnie z którą roboty budowlane można rozpocząć
jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art.
29-31. Obowiązek inwestora w uzyskaniu pozwolenia budowlanego na budowę zjazdu
znajduje przy tym potwierdzenie w art. 29 ust. 3 pkt 3 ustawy o drogach publicznych.
Skoro, jak wskazano wyżej, skarżący zrealizował dodatkowo 16 zjazdów z drogi
krajowej nr [...], z których każdy stanowił nowy, odrębny obiekt budowlany, to - wbrew
zarzutom skargi - nie można było zakwalifikować wykonanych robót budowlanych jako
nieistotne odstępstwo od projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją z dnia [...]
grudnia 2008r., bowiem w tym zakresie inwestor działał w warunkach samowoli
budowlanej. Ta okoliczność nie była kwestionowana w sprawie.
Wobec stanowiska skarżącej, że wprowadzone w trakcie budowy zmiany
stanowiły nieistotne odstępstwo od projektu budowlanego wyjaśnić należy, że regulacja
zawarta w art. 36a ustawy wskazuje, iż inwestor realizując obiekt budowlany, ten na
który uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowlę, związany jest jej treścią i nie może
wprowadzać rozwiązań technicznych oraz konstrukcyjnych innych niż przewiduje tenże
projekt, jeśli wcześniej nie uzyska decyzji w trybie art. 36a ust. 1 ustawy. W
orzecznictwie wskazuje się, że odstępstwa do których odnosi się art. 36 a ustawy, mogą
dotyczyć tylko obiektu lub obiektów określonych w pozwoleniu na budowę, a nie innego
obiektu czy obiektów. Musi zatem istnieć tożsamość obiektu oznaczonego w
pozwoleniu na budowę i obiektu, którego dotyczą odstępstwa dokonane przy
prowadzeniu robót budowlanych (por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2004r., OSK 594/04).
Decyzja, wydawana na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy zatwierdza bowiem dany projekt
budowlany, obejmujący realizację konkretnego obiektu lub obiektów budowlanych.
Stanowiska tego nie zmienia również fakt, że mogą być to obiekty budowlane tego
samego typu.
Wobec przedstawionej argumentacji, w okolicznościach niniejszej sprawy nie
mogło być mowy nie tylko o nieistotnym odstąpieniu od projektu budowlanego, jak
podnosił skarżący, ale również nie było to odstąpienie o charakterze istotnym (które
obligowałoby organ do wszczęcia procedury naprawczej w trybie art. 50 i 51 ustawy).
Niewątpliwie budowa dodatkowych zjazdów, w tym przedmiotowego zjazdu do działki nr
ew. [...] we wsi [...] .., jako nowych obiektów budowlanych niż
zatwierdzone decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. nie mogła być zakwalifikowana jedynie
jako odstąpienie od projektu budowlanego.
Akceptacja stanowiska skarżącej prowadziłaby do sytuacji, w której inwestor
realizując np. kompleks 4 budynków handlowych mógłby wznieść 5 kolejnych,
powołując się na ich podobieństwo przedmiotowe i funkcjonalne.
Wbrew wywodom skargi, nie doszło również do naruszenia art. 33 ust. 1 ustawy,
skoro skarżący we wniosku o wydanie pozwolenia budowlanego nie wnosił o
zatwierdzenie projektu odnośnie wybranych obiektów budowlanych, mogących
funkcjonować samodzielnie, a składających się na większe zamierzenie inwestycyjne.
Projekt załączony do wniosku dotyczył jedynie zjazdów do oznaczonych działek
zatwierdzonych decyzją z dnia [...] grudnia 2008r., co oznacza, że przepis ten w ogóle nie
znajdował zastosowania w sprawie. Faktu tego nie zmienia również podnoszona przez
skarżącą okoliczność, że w decyzji z dnia [...] grudnia 2008r. użyto sformułowania
rozbudowa drogi (w zakresie zjazdów), a uprzednio inwestor uzyskał pozwolenie na rozbudowę samej drogi nr [...] na opisanym odcinku. Jak już wskazano na wstępie, w
świetle treści art. 4 pkt 8 cyt. ustawy o drogach publicznych budowa zjazdów jest
odrębnym, choć funkcjonalnie powiązanym z rozbudową drogi, zamierzeniem
budowlanym. W konsekwencji samo użycie w decyzji z dnia [...] grudnia 2008r.
sformułowania "rozbudowę drogi" nie mogło być rozumiane jako rozbudowa drogi, skoro
zakres tej inwestycji dotyczył tylko zjazdów, które nie stanowią części drogi publicznej.
W takiej sytuacji organy prawidłowo wszczęły postępowanie legalizacyjne w
trybie art. 48 ustawy i po wstrzymaniu robót budowlanych i zobowiązaniu skarżącej do
przedstawienia wymaganej dokumentacji (art. 48 ust. 2 ustawy), wobec jej
nieprzedłożenia, wydały nakaz rozbiórki przedmiotowego zjazdu do działki pp.
[...] nr ew. [...] wsi [...] [...] (art. 48 ust 4 ustawy).
Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut dotyczący naruszenia przepisów
o właściwości. Przede wszystkim zauważyć należy, że w pkt IV petitum skargi strona
podniosła, iż skoro inwestycja została zrealizowana na podstawie pozwolenia
budowlanego wydanego przez starostę powiatowego, to właściwym organem
nadzorczym w dalszym ciągu jest starosta powiatowy. Natomiast w uzasadnieniu
wskazuje się, że w sprawie samowoli budowlanej w odniesieniu do zjazdu właściwym
organem nadzoru będzie organ tego samego szczebla, co organ który wydał
pozwolenie budowlane.
Podkreślić zatem trzeba, że ustawa przypisuje inne kompetencje organom
architektoniczno - budowlanym, a inne organom nadzoru budowlanego. Postępowanie
w niniejszej sprawie toczyło się w trybie nadzoru budowlanego dotyczyło bowiem
samowoli budowlanej, a w takim przypadku zastosowanie znajdował art. 83 ust. 3
ustawy w związku z art. 82 ust. 3 i 4 ustawy. Zgodnie z pierwszym z powołanych
przepisów do właściwości wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako organu
pierwszej instancji należą zadania i kompetencje określone w ust. 1 (a zatem m.in. w
sprawach dot. art. 48-51) w sprawach, o których mowa w art. 83 ust. 3 i 4. Natomiast
ust. 4 art. 83 ustawy wskazuje na możliwość określenia przez Radę Ministrów w drodze
rozporządzenia także innych niż określone w ust. 3 obiektów budowlanych i robót
budowlanych, w sprawach których organem pierwszej instancji jest wojewoda (w tej
sprawie wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego). Na mocy delegacji wskazanej w
powołanym przepisie Rada Ministrów wydała w dniu 25 listopada 2010r. powołane
wyżej rozporządzenie - w sprawie obiektów i robót budowlanych, w sprawach których
organem pierwszej instancji jest wojewoda. Zgodnie z § 1 pkt 5 tego rozporządzenia
wojewoda jest organem administracji architektoniczno - budowlanej pierwszej instancji
w sprawach (innych niż wymienione w art. 82. ust. 3) dotyczących zjazdów w
rozumieniu art. 4 pkt 8 ustawy o drogach publicznych. Oznacza to, że w
postępowaniach prowadzonych w trybie nadzoru budowlanego dotyczących zjazdów
organem właściwym w pierwszej instancji jest wojewódzki inspektor nadzoru
budowlanego.
Postępowanie w tej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, zostało
wszczęte pismem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z
dnia 20 lipca 2011 r., a zatem również przepis przejściowy - § 2 rozporządzenia, który
powoływała skarżąca, nie miał w sprawie zastosowania.
W świetle przedstawionej argumentacji, bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia
pozostawał kolejny zarzut skargi, że projektant z którym zawarto umowę o sprawowanie
nadzoru autorskiego, a który nie jest autorem projektu, nie jest uprawniony w świetle
przepisów Prawa budowlanego do wprowadzania zmian do projektu budowlanego.
Tylko na marginesie zatem wskazać trzeba, że wprawdzie takich ograniczeń nie
przewiduje ww. ustawa, mogą one jednak wynikać z innych regulacji prawnych takich
jak ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych, czy kodeks cywilny.
W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstawa do zakwestionowania skarżonych
decyzji tak pod względem zastosowania przepisów prawa materialnego, jak i istotnych
wad w prowadzonym postępowaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na
podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło