VII SA/Wa 1255/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd ( spr), Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2015 r. sprawy ze skargi (...) i (...) o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie o sygn. akt (...) skargę oddala Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie VII SA/Wa 2275/13 uchylił decyzję Wojewody (...) z dnia (...) sierpnia 2013 r. Nr (...) oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta (...) z dnia (...) października 2012 r. Nr (...). Wyrok ten jest prawomocny od dnia (...) maja 2014 r. W piśmie z dnia (...) czerwca 2014 r. (...) reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokata złożyli skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem, żądając: - uchylenia zaskarżonego wyroku w całości -uchylenia zaskarżonych decyzji organu I i II instancji w całości -zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postepowania w tym kosztów zastępstwa procesowego -dopuszczenia dowodu z akt sprawy i akt administracyjnych oraz dokumentów dołączonych do sprawy VII SA/Wa 2255/13. Zarzucili nieważność postępowania sądowego zakończonego wyrokiem w sprawie VII SA/Wa 2275/13. Jako podstawę żądania wskazali art. 271 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwagi na fakt, że skarżący w sprawie VII SA/Wa 2275/13 byli pozbawieni możności działania bez własnej winy, gdyż nie wiedzieli i nie mogli się dowiedzieć o postępowaniu zakończonym wyrokiem w tej sprawie. W skardze o wznowienie postępowania skarżący wskazali, że o wyroku zapadłym w sprawie VII SA/Wa 2275/13 w dniu 17 marca 2014 r. oraz o uchyleniu tym wyrokiem decyzji organów obu instancji w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. (...) dowiedzieli się w dniu (...) maja 2014 r. podczas spotkania w (...) od pełnomocnika inwestora (...), który wskazał również sygnaturę orzeczenia Sądu. Wiedzę o wyroku i jego uzasadnieniu czerpią z internetowej bazy orzeczeń, jednak na tej podstawie nie mieli możliwości powzięcia informacji o jego wydaniu bowiem wspomniana baza orzeczeń nie pozwala na wyszukanie rozstrzygnięcia po nazwiskach stron, numerze zaskarżonego aktu czy adresie inwestycji. Skarżący wskazali, że są właścicielami sąsiedniej nieruchomości przy ul. (...). Organ powiadomił skarżących o wszczęciu postępowania z wniosku inwestora, doręczył im decyzję organu I instancji z dnia (...) listopada 2010 r., następnie uchylającą ją decyzję organu II instancji z dnia (...) lutego 2011 r., po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznaniu wniosku organ nie zawiadomił już skarżących o toczącym się postępowaniu i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Nie zostali powiadomieni również o złożonym odwołaniu od decyzji pierwszej instancji, nie zostali powiadomieni o wyniku postępowania przez organem drugiej instancji, nie doręczono im również skargi złożonej przez inwestora do Sądu, a Sąd nie zawiadomił skarżących o terminie rozprawy ani nie doręczył skarżącym odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w trybie art. 142 p.p.s.a. Równolegle skarżący wnieśli odwołanie o decyzji Prezydenta (...) z dnia (...) października 2012 r. nr (...). Po rozpatrzeniu odwołania skarżących Wojewoda (...) decyzją z dnia (...) sierpnia 2013 r. nr (...) umorzył postepowanie odwoławcze. Skarżący na tę decyzję złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 14 maja 2014 r. w sprawie VII SA/Wa 2255/13 uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzając, że skarżący winni byli zostać uznani za stronę postepowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku przy ul. (...). W ocenie skarżących w świetle wyroku wydanego w sprawie VII SA/Wa 2255/13 nie ulega wątpliwości, że skarżący są stronami postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na przebudowę i rozbudowę budynku przy ul. (...). Skarżący w całości przyłączają się do argumentacji wskazanej w ww. wyroku w sprawie VII SA/Wa 2255/13. W skardze podkreślono, że skarżący zostali pozbawieni możliwości przedstawienia własnej argumentacji w kwestii wykładni przepisów miejscowego planu zagospodarowania i tym samym wpływu na treść orzeczenia, a co za tym idzie również możliwości poddania orzeczenia Sądu pierwszej instancji kontroli instancyjnej przed Sądem drugiej instancji. Sąd prowadząc postępowanie bez udziału skarżących (...) i wydając zaskarżony wyrok postąpił w ocenie skarżących błędnie i niekorzystnie dla skarżących. Sąd bowiem dokonał w wyroku m.in. wykładni przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Starego (...) w części odnoszącej się do nieruchomości przy ul. (...), która to ocena prawna z mocy art. 153 p.p.s.a. będzie wiązała organy administracji ponownie rozpoznające sprawę. Skarżący zdecydowanie nie zgadzają się z tą wykładnią. Z uwagi na pozbawienie możności działania i przedstawienia własnej argumentacji, nie będą jednak mogli skutecznie podważyć wykładni zastosowanej przez sąd administracyjny pierwszej instancji. Dlatego skarga o wznowienie postępowania sądowego jest zasadna. Na koniec skarżący wskazali, że uchylając zaskarżony wyrok na skutek wznowienia postępowania sądowego, Sąd winien wziąć pod uwagę naruszenie przez organy administracji I i II instancji przepisów art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Na wstępie rozważań wskazać należy, że skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o charakterze wyjątkowym, ponieważ zmierza do obalenia prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie. Dlatego jest oparta na wąsko określonych podstawach, które należy interpretować ściśle. Podstawy skargi o wznowienie postępowania wymienione zostały taksatywnie w przepisach art. 271-273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Niedopuszczalna jest zatem jakakolwiek dowolność w zastosowaniu tej instytucji, a także rozszerzająca interpretacja przesłanek wznowienia postępowania. Działanie takie podważyłoby bowiem zasadę stabilności orzeczeń sądowych. Uwzględnienie skargi w omawianym zakresie możliwe byłoby jedynie wówczas, gdy sąd potwierdzi wystąpienie przesłanki wznowienia, a więc, że rzeczywiście okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania miała miejsce. W rozpoznawanej sprawie Sąd badając dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania na rozprawie (art. 281 p.p.s.a.) uznał, że jest ona wniesiona w terminie (art. 277 powołanej ustawy) i opiera się na ustawowej przesłance wznowienia. Jako datę dowiedzenia się o podstawie wznowienia skarżący wskazali datę (...) maja 2014 r., kiedy to skarżący usłyszeli o wyroku wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 2275/13. Skarga o wznowienie postępowania sądowego w sprawie VII SA/Wa 2275/13, złożona w Sądzie w dniu 26 czerwca 2014 r., została złożona z zachowaniem ustawowego trzymiesięcznego terminu do jej wniesienia. Uznanie dopuszczalności wznowienia pozwala na przejście do merytorycznego rozpoznania sprawy. Granice rozpoznania sprawy zakreśla przy tym podstawa wznowienia (art. 282 § 1 p.p.s.a.). Jako podstawę wznowienia wskazano art. 271 pkt 2 p.p.s.a., podnosząc że skarżący zostali pozbawieni możności działania w sprawie bez własnej winy. Przepis art. 271 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności m.in. jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Aby doszło do wznowienia postępowania sądowego na podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. muszą zostać spełnione łącznie trzy przesłanki: a) w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, b) strona została pozbawiona możności działania oraz c) bezpośrednią i wyłączną przyczyną pozbawienia strony możności działania było naruszenie przepisów prawa. Z treści powołanego przepisu wynika, że wskazana tam przyczyna nieważności postępowania skutkuje uchyleniem prawomocnego orzeczenia bez względu na to, czy miała ona wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zawsze konieczne jest natomiast wykazanie, że zachodzi związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem możliwości działania. O pozbawieniu możności działania można zatem mówić, gdy stronie nie dano w ogóle możliwości działania i z przyczyny leżącej poza nią nie mogła ona w ogóle wziąć udziału w sprawie. W innych przypadkach ewentualnie zachodzić może tylko utrudnienie działania, co nie uzasadnia już wznowienia postępowania sądowego. Generalnie można powiedzieć, że jeżeli w sprawie w ogóle nie doszło do uchybień procesowych, które pozbawiłyby osobę zainteresowaną możliwości podejmowania wszelkich dozwolonych w przepisach procedury sądowoadministracyjnej czynności procesowych, to zainteresowana strona nie może domagać się skutecznie wznowienia postępowania sądowego, gdyż w takiej sytuacji nie może być w ogóle mowy o pozbawieniu jej możności działania w omawianym znaczeniu. (por. wyrok NSA z 28 lutego 2013 r., sygn. II GSK 1695/12, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie musi być zatem ustalenie, czy w sprawie zostały wypełnione wszystkie prawem przewidziane warunki powodujące, że skarżącym odmówiono prawa do uczestnictwa w postępowaniu wszczętym skargą (...) oraz rozprawie, która odbyła się w dniu (...) marca 2014 r. (ogłoszenie wyroku, którego wzruszenia domagają się skarżący nastąpiło w dniu (...) marca 2014 r.). Należy zatem omówić kilka podstawowych aspektów spawy objętej skargą o wznowienie postepowania sądowego. Skarżący w postępowaniu objętym skargą o wznowienie postępowania sądowego (VII SA/Wa 2275/13) udziału nie brali w ogóle. Sprawa objęta skargą o wznowienie, tj. VII SA/Wa 2275/13 została wszczęta skargą (...) na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) sierpnia 2013 r. nr (...), którą organ ten - po rozpatrzeniu odwołania (...)- utrzymał w mocy decyzję Prezydenta (...) z dnia (...) października 2012 r. nr (...) odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia (...) pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. (...). Wspomniana decyzja Wojewody (...) z dnia (...) sierpnia 2013 r. nr (...), w rozdzielniku decyzji nie uwzględnia (...)– właścicieli nieruchomości przy ul. (...), bezpośrednio sąsiadującej z działką inwestycyjną objętą ww. decyzją. Z kolei, nieuwzględnienie (...) jako strony postępowania administracyjnego było jednocześnie podstawą nieuwzględnienia ich jako strony postępowania sądowego wszczętego skargą (...), do którego skierowana była decyzja objęta skargą w postępowaniu w sprawie VII SA/Wa 2275/13. Wskazać w tym miejscu należy, że to na organie spoczywa obowiązek ustalenia kręgu uczestników prowadzonego postępowania. Organ każdej instancji przed przystąpieniem do orzekania ustala krąg uczestników postępowania. A zatem, obowiązkiem organu, nie Sądu, jest prawidłowo ustalić krąg stron postępowania i doręczyć tym stronom decyzję. Ustalony przez organ krąg stron postępowania stanowi jednocześnie legitymację do zaskarżenia danej decyzji lub występowania w sądzie jako strona w postępowaniu sądowym wszczętym skargą na tę decyzję. Na uwagę zasługuje jednak fakt, że odwołanie od decyzji Prezydenta (...) z dnia (...) października 2012 r. nr (...) złożyli zarówno (...), jak i (...). Organ rozpoznał każde ze złożonych odwołań osobno. I tak decyzją z dnia (...) sierpnia 2013 r. nr (...), Wojewoda (...), po rozpatrzeniu odwołania (...)– utrzymał w mocy decyzję Prezydenta (...) z dnia (...) października 2012 r. nr (...). Natomiast po rozpatrzeniu odwołania (...) - decyzją z dnia (...) sierpnia 2013 r. nr (...) Wojewoda (...) umorzył postępowanie odwoławcze, z uwagi na brak legitymacji skarżących do występowania w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Prezydenta (...) z dnia (...) października 2012 r. nr (...). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) sierpnia 2013 r. nr (...) złożył - jako podmiot uprawniony do wniesienia skargi - (...). Skargę zarejestrowano pod sygnaturą akt VII SA/Wa 2275/13. Z kolei na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) sierpnia 2013 r. nr (...) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli (...). Tę skargę zarejestrowano pod sygnaturą VII SA/Wa 2255/13. Na uwagę zasługuje również fakt, że wyrokiem wydanym w sprawie VII SA/Wa 2255/13 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując, że udział (...) w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego przy ul. (...) jest uzasadniony. Tym samym Sąd przesądził, że organ winien był uwzględnić jako uczestników postępowania (...). Pozostałe kwestie podniesione w skardze odnoszące się do merytorycznej oceny decyzji Wojewody (...) z dnia (...) sierpnia 2013 r. nr (...) zawartej w wyroku z dnia 17 marca 2014 r. wydanym w sprawie VII SA/Wa 2275/13, nie są brane pod uwagę w niniejszym postępowaniu bowiem postępowanie to sprowadza się jedynie do kontroli Sądu czy w postępowaniu objętym skargą o wznowienie postępowania sądowego wystąpiły naruszenia określonych przepisów lub zasad postępowania sądowego. Jeszcze raz podkreślić należy, że wzruszenie prawomocnego orzeczenia to wyjątek i tylko naruszenia określonych przepisów lub zasad w postępowaniu sądowym, a nie uchybienia organu, mogą stanowić uzasadnienie dla stwierdzenia, że strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Pojęcie "pozbawienie możności obrony swych praw" należy rozumieć ściśle. Wystąpi ono zatem jedynie w razie zaistnienia kardynalnych uchybień dotyczących udziału strony w postępowaniu sądowym, a takie w sprawie VII SA/Wa 2275/13 nie miały miejsca. W sprawie VII SA/Wa 2275/13 (...) nie zgłosili również wniosku opartego na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., tj. o dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu. Sąd Wojewódzki w składzie orzekającym w niniejszej sprawie ponownie wskaże, że jeżeli w sprawie w ogóle nie doszło do uchybień procesowych, które pozbawiłyby osobę zainteresowaną możliwości podejmowania wszelkich dozwolonych w przepisach procedury sądowoadministracyjnej czynności procesowych, to zainteresowana strona nie może domagać się skutecznie wznowienia postępowania sądowego. W sprawie sądowej -zarejestrowanej pod sygnaturą VII SA/Wa 2275/13- dotyczącej skargi na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) sierpnia 2013 r. nr (...), nie Sąd, a organ w zaskarżonej decyzji określając krąg uczestników postępowania nie uwzględnił jako stron postępowania (...), co zauważył i rzeczowo wytknął Sąd w wyroku z dnia (...) maja 2014 r. wydanym w sprawie VII SA/Wa 2255/13. Sąd przesądził jednocześnie o zasadności uwzględnienia ich jako strony w postępowaniu dotyczącym przebudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego przy ul. (...). Konkludując, w sprawie sądowej zarejestrowanej pod sygnaturą VII SA/Wa 2275/13 nie stwierdzono uchybień Sądu. Mając na uwadze powyższe, wobec bezzasadności skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 282 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi o wznowienie postępowania sądowego.