VII SA/Wa 1265/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2012 r. sprawy ze skargi Z. G. na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenie niedopuszczalności odwołania. I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego Z. G. kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. znak [...][...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 134 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) oraz art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 1991 r. Nr 88, poz. 400 ze zm.) stwierdził, że odwołanie od decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] lutego 2010 r. znak [...],[...] oraz z dnia [...] października 2010 r. znak [...] w sprawie poprawy warunków bezpieczeństwa pożarowego budynku mieszkalnego przy Al. [...] w [...]- wniesione w dniu 20 lutego 2012 r. przez Z. G. - jest niedopuszczalne. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. znak [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 oraz art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, w związku z uchybieniami naruszającymi przepisy przeciwpożarowe, opisanymi w protokole ustaleń dokonanych w toku czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 17 lutego 2010 r. przeprowadzonych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], nakazał [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] wykonanie w ustalonym terminie obowiązków poprzez: 1. zapewnienie na wszystkich kondygnacjach w budynku wysokim zakwalifikowanym do strefy [...] zagrożenia ludzi zaworów 52 umieszczonych na nawodnionym pionie zasilanym z zewnętrznej sieci wodociągowej lub ze zbiorników o odpowiednim zapasie wody do celów przeciwpożarowych, bezpośrednio albo za pomocą pompowni przeciwpożarowej, 2. zapewnienie na drogach ewakuacji oświetlonych wyłącznie światłem sztucznym oświetlenia awaryjnego umożliwiającego bezpieczne opuszczenie budynku, 3. wyposażenie obiektu zgodnie z wymaganiami przepisów techniczno-budowlanych w przeciwpożarowy wyłącznik prądu, 4. wykonanie przeglądu i oceny sprawności instalacji odgromowej budynku w zakresie wynikającym, 5. wykonanie w obiekcie przeglądu instalacji elektrycznej w zakresie rezystancji izolacji wynikającym z przepisów prawa budowlanego. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. znak [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 oraz art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej w związku z uchybieniami naruszającymi przepisy przeciwpożarowe, opisanymi w protokole ustaleń dokonanych w toku czynności kontrolno-rozpoznawczych z dnia 17 lutego 2010 r. w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w [...] przy ul. [...] , nakazał [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] wykonanie w ustalonym terminie określonych obowiązków poprzez zapewnienie właściwej długości dojścia ewakuacyjnego w obiekcie zaliczonym do kategorii zagrożenia ludzi [...] wynoszącej nie więcej niż 60 m dla jednego dojścia, w tym nie więcej niż 20 m na drodze poziomej – mierzonej od wyjścia z najdalej położonego pomieszczenia do wyjścia do innej strefy pożarowej lub na zewnątrz budynku. Decyzją z dnia [...] października 2010 r. znak [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...] na podstawie art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej oraz art. 154 k.p.a. zmienił ww. decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2010 r. znak [...] w taki sposób, że ustalił nowe brzmienie pkt 1: "Zapewnić na wszystkich kondygnacjach budynku zakwalifikowanego jako "wysoki" zawory 52 zasilane z zewnętrznej sieci wodociągowej przeciwpożarowej lub ze zbiornika o odpowiednim zapasie wody do celów, bezpośrednio lub za pomocą pompowni przeciwpożarowej. W przypadkach szczególnie uzasadnionych uwarunkowaniami lokalnymi, wskazanymi w ekspertyzie technicznej rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, dopuszcza się, w uzgodnieniu z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu." Od powyższych decyzji Z. G. wniósł odwołania (pismo z dnia 20 lutego 2012 r.), wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich wniesienia. Z. G. nie zgodził się ze stanowiskiem organu, zgodnie z którym nie jest on stroną postępowania, a stroną jest faktycznie władający budynkiem w częściach wspólnych, tj. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa. Stwierdził, że aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 2010 r. została ustanowiona odrębna własność jego lokalu, natomiast [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto podniósł, iż zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 605/11, jest on stroną postępowania wraz z pozostałymi mieszkańcami budynku. W opisanych wyżej okolicznościach zapadło zaskarżone postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej. W jego uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowe decyzje skierowane były do [...] Spółdzielni Mieszkaniowej jako strony postępowania administracyjnego. Strona odebrała decyzje i w trybie określonym w k.p.a. nie skorzystała z prawa wniesienia odwołania. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w [...], przekazując wniosek do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej przy piśmie z dnia 12 marca 2012 r., nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przez podmiot nie będący stroną w sprawie. Organ odwoławczy podał, że uznał za zasadne stwierdzenie niedopuszczalności wniosku, albowiem w dacie wydania decyzji, tj. w dniu [...] lutego 2010 r., skarżący nie posiadał odrębnej własności lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład budynku Spółdzielni Mieszkaniowej. W tym czasie przysługiwało mu jedynie ograniczone prawo rzeczowe w postaci własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...]. W tej dacie stroną w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w zakresie bezpieczeństwa pożarowego całego budynku przy Al. [...] była Spółdzielnia, a nie skarżący. Skoro bowiem w dacie wydania aktu administracyjnego skarżący nie posiadał statusu strony, to zmiana charakteru posiadanych przez niego praw w późniejszym terminie nie powoduje automatycznych transformacji praw podmiotowych w zakresie użytkowanego lokalu mieszkalnego. Zdaniem organu odwoławczego, skarżący posiada status strony w zakresie zdarzeń prawnych zaistniałych po dniu ustanowienia na jego rzecz samoistnego prawa własności do najmowanego lokalu. Skoro skarżący nie posiadał przymiotu strony w dacie wydania przedmiotowych decyzji, to tym bardziej nie może go uzyskać w późniejszym terminie. Jednocześnie organ stwierdził, że odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z uwagi na brak statusu strony postępowania czyni bezprzedmiotowym merytoryczne rozpatrzenie treści złożonego odwołania. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. G. W uzasadnieniu skargi, sprecyzowanej pismem z dnia 13 czerwca 2012 r. (vide – k. 62 akt sądowych), skarżący ponownie nie zgodził się ze stanowiskiem organu, iż nie jest on stroną postępowania. Zdaniem skarżącego, w sprawie został naruszony art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności oraz podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 cytowanej ustawy. W niniejszej sprawie organ naruszył przepisy postępowania w sposób, mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Kontrolowane przez Sąd postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wyjaśnić należy, iż rozpatrzenie kilku odwołań jedną decyzją organu odwoławczego jest możliwe, a wręcz niezbędne, tylko i wyłącznie w przypadku wystąpienia tożsamości sprawy, a zatem w sytuacji, gdy każdy z wniesionych środków zaskarżenia dotyczy tego samego orzeczenia. Konstrukcja taka pozwala zapobiec wydaniu kolejnego aktu przez organ II instancji w sprawie już ostatecznie rozstrzygniętej w wyniku rozpatrzenia jednego z ww. środków (res iudicata). Niedopuszczalne jest jednak objęcie jednym aktem przez organ odwoławczy środków zaskarżenia, wniesionych w stosunku do różnych rozstrzygnięć organu I instancji. Powyższe prowadziłoby bowiem to wypaczenia pojęcia sprawy administracyjnej, której indywidualny charakter oznacza, że dotyczy ona danego podmiotu oraz jego praw i obowiązków w ściśle określonym stanie faktycznym. W ramach sprawy administracyjnej organ konkretyzuje sytuację prawną strony postępowania. Istotę sprawy administracyjnej określa art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a., warunkując jej byt od działania właściwego organu uprawnionego do wydania decyzji, której adresatem jest konkretna strona, w oparciu o przepisy materialne, w sprawie indywidualnej (tak: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1011/11, LEX nr 1139584). W niniejszej sprawie organ II instancji w istotny sposób naruszył przepisy postępowania w wyżej opisanym zakresie. Wydał bowiem jedno rozstrzygnięcie w odniesieniu do odwołań wniesionych przez skarżącego od różnych aktów administracyjnych. Sąd dostrzegł również brak spójności pomiędzy treścią uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, a jego sentencją. O ile bowiem organ wskazał, iż merytoryczne rozpatrzenie złożonego odwołania czyni bezprzedmiotowym odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z uwagi na brak statusu strony postępowania, to jednak z sentencji kontrolowanego postanowienia wynika wprost, że jego przedmiotem było stwierdzenie niedopuszczalności odwołania. Tymczasem, odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stanowi odrębną od stwierdzenia niedopuszczalności odwołania konstrukcję prawną, która została uregulowana w art. 59 § 2 k.p.a. Powyższe również umknęło uwadze organu. Ponownie rozpoznając sprawę, organ wyda odrębne akty administracyjne - odpowiednio wobec odwołań skarżącego od każdej z decyzji wymienionych w piśmie z dnia 20 lutego 2012 r. Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 i art. 210 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.