VII SA/Wa 1267/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-11
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Mirosława Kowalska, Joanna Gierak-Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył karę pieniężną za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego (zjazdu publicznego) pomimo uchylenia własnej decyzji o sprzeciwie wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył karę pieniężną za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego, ponieważ inwestor przystąpił do użytkowania obiektu przed upływem terminu do wniesienia sprzeciwu, który rozpoczął bieg od daty uzupełnienia dokumentacji. Uchylenie przez organ pierwszej instancji własnej decyzji o sprzeciwie z powodu jego przedwczesnego wniesienia nie miało wpływu na zasadność nałożenia kary, gdyż istotne było stwierdzenie użytkowania obiektu w warunkach naruszenia prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kary w wysokości 25 000 zł na spółkę za nielegalne użytkowanie zjazdu publicznego. Organ utrzymał w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który nałożył karę z powodu stwierdzenia użytkowania obiektu przed upływem terminu do wniesienia sprzeciwu od zawiadomienia o zakończeniu budowy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i nieuprawnione zastosowanie przepisów o karze.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2016 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu skargę oddala
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 zm.) po rozpatrzeniu zażalenia [...] S.A., reprezentowanego przez pełnomocnika r.pr. K K na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...] , znak: [...] o nałożeniu na inwestora - [...] S.A. kary w wysokości 25 000,00 zł (słownie: dwadzieścia pięć tysięcy złotych) z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego - zjazdu publicznego na działce nr [...] w obrębie nr [...] z ulicy [...] w [...] (działka nr [...] obręb [...] -droga krajowa nr [...] ) w km 33+808,90 do km 133+970,90 wraz z infrastrukturą techniczną - utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Uzasadniając powyższe rozstrzygniecie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na opisane powyżej postanowienie z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...] . Podniósł, że pismem z dnia 4 grudnia 2013 r., uzupełnionym pismem z dnia 16 grudnia 2013 r. dokonano zawiadomienia o zakończeniu budowy dla inwestycji pn., Budowa zjazdu publicznego na działce nr [...] w obrębie nr [...] z ulicy [...] w [...] (działka nr [...] obręb [...] -droga krajowa nr [...] ) w km 33+808,90 do km 133+970,90 wraz z infrastruktura techniczną", zrealizowanej na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...] o udzieleniu pozwolenia na budowę, przeniesionej następnie (decyzją z dnia [...] października 2013 r., znak: [...] na rzecz [...] S.A. Z uwagi na dostrzeżone w zawiadomieniu o zakończeniu budowy braki i nieścisłości, postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] , znak: [...] wezwano inwestora - [...] S.A. do uzupełnienia braków w zawiadomieniu o zakończeniu budowy w terminie do dnia 20 lutego 2014r. Przy piśmie inwestora z dnia 17 stycznia 2014 r. (data wpływu do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego – 20 stycznia 2014r.) oraz z dnia 18 lutego 2014 r., które wpłynęło do wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego w dniu 19 lutego 2014 r., przedłożono brakującą dokumentację. Decyzją z dnia [...] lutego 2014r., Nr [...] , znak: [...] . [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania spornego obiektu budowlanego, wskazując m.in., że na podstawie przedłożonej dotychczas dokumentacji nie można stwierdzić, czy roboty budowlane w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] w granicach pasa drogowego zostały wykonane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym.
Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2014 r. stwierdzono, że zjazd w km 133+882,90 jest użytkowany, co potwierdza dokumentacja fotograficzna. Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., Nr [...] , znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w związku z odwołaniem inwestora, działając na podstawie art. 132 k.p.a. , uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] lutego 2014 r., Nr [...] zgłaszającą sprzeciw mając na uwadze okoliczność, że sprzeciw został wniesiony przedwcześnie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409, ze zm.), do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego użytkowania obiektu lub jego części bez wymaganego zgłoszenia stanowi - zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane - podstawę wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar za nieprawidłowości stwierdzone w trakcie obowiązkowej kontroli - o czym mowa w art. 57 ust. 7 zd. 2 ustawy Prawo budowlane - z tą różnicą, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Do nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego obliguje organ sam fakt stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. W omawianej sprawie stwierdzono, podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2014 r., że inwestor przystąpił do użytkowania spornego obiektu budowlanego pomimo wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania dokonanego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r., Nr [...] , znak: [...] , doręczoną inwestorowi w dniu 10 lutego 2014 r., a zatem jeszcze przed datą kontroli stwierdzającej fakt użytkowania. Przy obliczaniu kary dla przedmiotowego obiektu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo przyjął następujące dane: stawka opłaty(s) = 500, współczynnik kategorii obiektu (k) IV, tj. skrzyżowania i węzły, wjazd i zjazd, przejazd = 5,0 współczynnik wielkości obiektu (w) dla kategorii IV = 1,0. Mając na uwadze powyższe parametry, sposób wyliczenia kary przedstawiał się następująco: 10 x s (500) x k (5,0) x w (1,0) x = 10 x 500 x 5,0 x 1,0 = 25 000, 00 zł (dwadzieścia pięć tysięcy złotych).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odnosząc się do kwestii zachowania terminu do wniesienia sprzeciwu od zawiadomienia o zakończeniu budowy wyjaśnił, że w przypadku nałożenia na inwestora obowiązku uzupełnienia dokumentów, organ nadzoru budowlanego ma 21 dni na wniesienie sprzeciwu, o którym mowa w art. 54, od dnia uzupełnienia przez inwestora dokumentacji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 445/07). Odnośnie czynności koniecznych dla zachowania terminu 21 dni na wniesienie sprzeciwu, termin ten uznać należy za zachowany, jeśli w ciągu 21 dni decyzja o sprzeciwie została nadana w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1514/08). W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1447/10 oraz z dnia 2 września 2011 r., sygn. akt II OSK 737/11 wskazano natomiast, że dla zachowania terminu 21 dni wystarczające jest samo wydanie decyzji o sprzeciwie w terminie 21 dni, niezależnie od dat wysłania bądź doręczenia decyzji o sprzeciwie. Tym samym termin do wniesienia sprzeciwu został w omawianej sprawie zachowany.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła [...] S.A. reprezentowana przez radcę prawnego K K. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. - poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz brak należytego uzasadnienia postanowienia, brak ustosunkowania się do zarzutów zażalenia, naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., poprzez brak dokładnej analizy treści i załączników do pisma z dnia 18 lutego 2014 roku, co spowodowało, iż pismo to zostało uznane za uzupełnienie braków formalnych wskazanych w postanowieniu nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 roku, podczas gdy dołączona do tego pisma "mapa powykonawcza" nie była de facto dokumentem koniecznych i potrzebnym w sprawie, naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, przejawiające się nałożeniem na skarżącą kary w wysokość 25 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego - zjazdu publicznego na działce nr [...] w obrębie ulicy [...] z ulicy [...] w [...] (działka nr [...] obręb [...] - droga krajowa nr [...] ) w km 33+808,90 do km 133+970,90 wraz z infrastrukturą techniczną, podczas gdy ani działka skarżącej, ani wykonany zjazd nie obejmuje odcinka o długości ponad 100 km, naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez nieuzasadnione utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, podczas gdy prawidłowym było jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości, z uwagi na przystąpienie skarżącego do użytkowania zjazdu po upływie 21 dni od dnia faktycznego uzupełnienia braków zgłoszenia, tj. zgodnie z treścią art. 54 ustawy Prawo budowlane, naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 54 wyżej wymienionej ustawy, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, iż doręczenie inwestorowi postanowienia nr [...] wzywającego do uzupełnienia dokumentów w dniu 31 grudnia 2013 roku, nie nastąpiło po bezskutecznym upływie 21-dniowego terminu, wynikającym z art. 54 ustawy Prawo budowlane.
Ponadto, wskazano na naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego nieuprawnione zastosowanie, tj. wymierzenie kary, w sytuacji, gdy po uchyleniu w całości decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 roku, znak: [...] , organ utracił już kompetencje do wniesienia sprzeciwu i tym samym nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o: uchylenie zaskarżonego postępowania (na podstawie art. 145 §1 pkt 1 ppsa) jak i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji (na podstawie art. 135 ppsa) - w całości, zasądzenie kosztów postępowania przed sądem administracyjnym od organu administracji publicznej wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa.
Dla oceny zgodności z prawem postanowienia o nałożeniu kary na podstawie art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane istotne i wyłączne znaczenie ma to, czy inwestor naruszył postanowienia art. 54 i art. 55 tej ustawy, a zatem czy przystąpił do użytkowania obiektu bez wymaganego i skutecznego zgłoszenia zakończenia budowy lub bez wymaganej przepisem art. 55 decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Na marginesie zauważyć należy, że wbrew stanowisku skarżącej spółki na tle orzecznictwa ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym dla dochowania terminu, o którym mowa w art. 54 ustawy Prawo budowlane wystarczy nadanie sprzeciwu w urzędzie pocztowym.
W okolicznościach niniejszej sprawy, kwestia wniesienia sprzeciwu w dniu 6 lutego 2014r. oraz uchylenie decyzji w tym przedmiocie, w związku z przedwczesnym wniesieniem sprzeciwu, nie ma zaznaczenia dla oceny zasadności przedmiotowego rozstrzygnięcia. Istotne jest tylko to, że przystępując do użytkowania przed, a na pewno w dniu 20 stycznia 2014r., co potwierdziły niekwestionowane przez stronę wyniki kontroli organu - inwestor nie mógł legalnie użytkować obiekt. Dokonane zgłoszenie w przedmiocie zakończenia robót inwestor miał uzupełnić do 20 lutego 2014r. Uczynił to w dwu etapach 17 stycznia 2014r. oraz 18 lutego 2014r., a właśnie od daty uzupełnienia zgłoszenia otwierał się dopiero termin 21 dni na ewentualne wniesienie sprzeciwu. Tym samym w dniu 20 lutego 2014r., inwestor użytkując obiekt działał wbrew przepisom prawa, a sankcją tego naruszenia jest kara nałożona kontrolowanym w sprawie postanowieniem.
Stwierdzenie przez organ użytkowania przedmiotowego zjazdu w warunkach zaistniałych w sprawie uzasadniało wymierzenie kary, o której mowa w art. 57 ust 7 ustawy Prawo budowlane Również wysokość wymierzonej kary odpowiada powołanym przez organ właściwym przepisom prawa.
W ocenie Sądu nie są uzasadnione zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz brak należytego uzasadnienia prawnego postanowienia. Zaskarżone i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji zapadło w postępowaniu, w którym doszło do prawidłowego ustalenia okoliczności sprawy i właściwego ich odzwierciedlenia w uzasadnieniach postanowień organów obu instancji. Organ drugiej instancji w dostatecznym stopniu odniósł się także do argumentacji przedstawionej przez stronę w zażaleniu. Również w przyjętym w orzeczeniach opisie obiektu, nie można dopatrywać się naruszenia zasady opisanej w art. 7 k.p.a. Opis inwestycji nie może budzić wątpliwości, którego obiektu dotyczy. Wobec braku podstaw do uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie naruszył również przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez nieuzasadnione utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło