VII SA/Wa 1277/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2013 r. sprawy ze skargi T. W. na niewykonanie wyroku NSA z dnia 19 maja 2003r. w sprawie o sygnaturze akt OSA 1/03 przez Szpital [...] im. [...] [...] [...] w W. I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. G. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 420 zł (czterysta dwadzieścia złotych) , zaś tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 96,60 zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych i sześćdziesiąt groszy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 października 2011 r., wydanym w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1918/10 oddalił skargę T. W. na niewykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r., wydanego w sprawie o sygn. akt OSA1/03, przez [...][...] im. K. A. M. w W.. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: T. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez [...][...] im. K. A. M. w W. (zwany dalej: [...]) prawomocnego wyroku składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r., OSA 1/03, w przedmiocie udostępnienia dokumentacji medycznej. Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o wymierzenie [...] grzywny w wysokości 25.000 złotych za niewykonanie ww. wyroku, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych oraz wydanie, w trybie art. 155 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowienia sygnalizacyjnego w związku ze znaczną przewlekłością postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że wyrokiem z dnia 19 maja 2003 r., wydanym w sprawie o sygn. akt OSA 1/03, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił jej skargę w przedmiocie uznania uprawnień wynikających z przepisów prawa, a dotyczących dostępu do dokumentacji medycznej. Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2005 r., sygn. akt OSK 1389/04, Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał w mocy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2004 r., wydany w sprawie o sygn. akt I SA 1809/03, wymierzający grzywę w kwocie 6000 zł podmiotowi obowiązanemu do udostępnienie żądanej dokumentacji medycznej za bezczynność po ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie skarżącej do dnia dzisiejszego wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r. nie został w całości wykonany, bowiem po prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 kwietnia 2005 r., [...] nie podjął żadnej czynności w sprawie. W odpowiedzi na skargę [...] wniósł o jej oddalenie. Nie zgodził się z poglądem skarżącej, że nie wykonał wyroku Sądu, bowiem przekazał skarżącej dokumentację zbiorczą w zakresie dotyczącym jej osoby w formie wyciągów, odpisów, kopii o czym świadczy korespondencja ze skarżącą znajdująca się w aktach sprawy. Ponadto [...] wskazał, że skarżąca żądała także dokumentów, które nazwała "protokół z księgi bloku operacyjnego", "zapis księgi osób oczekujących na operacją", "protokół z posiedzenia konsylium lekarskiego", "zeszyt osób oczekujących na operację", "księga raportów lekarskich". Tymczasem [...] nie posiada takowych dokumentów. Poza tym, zgodnie z ówcześnie (1998 r.) obowiązującym rozporządzeniem Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17 grudnia 1992 r. w sprawie rodzajów dokumentacji medycznej, sposobu jej prowadzenia oraz szczegółowych warunków jej udostępniania, w skład dokumentacji medycznej nie wchodzą ww. dokumenty. O fakcie, iż określonych dokumentów [...] nie posiada skarżąca była kilkukrotnie informowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga T. W. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ z uwagi na okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, [...] był pozbawiony możliwości wykonania w pełni wyroku Sądu wydanego w sprawie o sygn. akt OSA 1/03. Sąd I instancji podkreślił, ze przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy związany jest wydanymi wcześniej wyrokami: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt OSA 1/03, z dnia 15 kwietnia 2005 r. sygn. akt OSK 1389/04 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2004 r. sygn. akt I SA 1809/03. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym w sprawie o sygn. akt OSA 1/03, co również zostało potwierdzone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt I SA 1809/03, w niniejszej sprawie udostępnieniu mogły podlegać tylko dotyczące skarżącej dane z dokumentacji zbiorczej [...], dokumentowane w księgach, które [...] miał obowiązek prowadzić na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 17 grudnia 1992 r. w sprawie rodzajów dokumentacji medycznej, sposobu jej prowadzenia oraz szczegółowych warunków jej udostępniania (Dz. U. z 1993 r. Nr 3, poz. 13) - zwanego dalej: rozporządzeniem. W związku z tym Sąd nie podzielił stanowiska T. W., że niewykonanie wyroku polega także na nieudostępnieniu jej innej dokumentacji, poza wymienioną w § 10 rozporządzenia, a która w przekonaniu skarżącej była przez [...] prowadzona. A zatem w zakresie przedmiotowym ww. wyroki, w tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt OSA 1/03, dotyczyły wydania skarżącej dokumentacji medycznej zbiorczej, o której była mowa w § 10 pkt 2 lit. a, c-h rozporządzenia. W tym też zakresie skarżąca, powołując się na wyrok sygn. akt OSA 1/03, mogła domagać się udostępnienia dokumentacji medycznej dotyczącej jej osoby. W związku z treścią art. 153 p.p.s.a., Sąd wskazał, że Wojewódzki 2 Sąd Administracyjny w Warszawie, kontrolując już raz kwestię niewykonania wyroku sygn. akt OSA 1/03, ustalił, iż wyrok ten nie został w pełni wykonany przez [...], ponieważ skarżącej nie zostały udostępnione zapisy z księgi raportów lekarskich. W zakresie wydania innych dokumentów, o których mowa w § 10 rozporządzenia, Sąd nie stwierdził żadnych uchybień, o jakich mowa wart. 154 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy w ramach korespondencji kierowanej przez [...] wydano skarżącej następujące dokumenty dotyczące: badań histopatologicznych, wpisów do ksiąg pracowni analitycznej, badań rentgenowskich, USG, księgi raportów pielęgniarskich, opisu/protokołu operacji, skierowania na badanie histopatologiczne, grupy krwi, zapisów z księgi przyjęć, zapisów zaleceń lekarskich, historii choroby, karty informacyjnej leczenia szpitalnego, karty ambulatoryjnej. Jak wynika z akt sądowych sprawy sygn. akt I SA 1809/03, wszystkie te dokumenty zostały wydane skarżącej już na etapie orzekania przez Sąd w tej sprawie. Nie ulega więc wątpliwość, że [...] wydał skarżącej wszystkie dokumenty do czego był obowiązany zgodnie z wyrokiem w prawie o sygn. akt OSA 1/03, z wyjątkiem zapisów z księgi raportów lekarskich (§ 10 pkt 2 lit. d rozporządzenia), której zapisów nie prowadził. Wydając jednak w sprawie sygn. akt I SA 1809/03 wyrok Sąd nie posiadał żadnej informacji w tym przedmiocie. Okoliczność ta została potwierdzona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt OSK 1389/04, w którym stwierdzono, że "okoliczność, iż [...], wbrew wynikającego z cytowanego wyżej rozporządzenia obowiązku, nie prowadzi żądanej przez T. W. dokumentacji - zasygnalizowana dopiero w skardze kasacyjnej - jest bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy". Ponadto ww. okoliczność została ponownie potwierdzona przez [...]w piśmie z dnia [...] lipca 2011 r. stanowiącym odpowiedź na zobowiązanie Sądu z dnia [...] czerwca 2011 r. Z uwagi zatem na okoliczność, iż [...] nie prowadził księgi raportów lekarskich nie mógł wydać skarżącej tej dokumentacji zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt OSA 1/03. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] października 2011 r., wniosła T. W., podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie daje podstaw do uznania, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał wymaganej wszechstronnej kontroli [...][...] im. A. M. pod względem działania tego [...] zgodnie z przepisami prawa, tj. w sprawie ma miejsce brak uwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że [...] działał niezgodnie z art. 35 ustawy o zawodzie lekarza (Dz. U. Nr 28, poz. 28 z 1997 r. z późn. zm.). Od 12 lat zdaniem skarżącej [...] ukrywa nie wydając skarżącej dokumentacji zbiorczej dotyczącej jej leczenia, a opisanej rozporządzeniem wykonawczym i wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2003 r. - skutkiem braku takiej kontroli jest wadliwie ustalony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stan faktyczny przyjęty za podstawę oddalenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2012 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 77/12 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1918/10 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1918/10, jest już kolejnym wyrokiem wydanym w przedmiotowej sprawie. Tak więc zakres orzekania w niniejszej sprawie określony został już w pierwszym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2003 r., sygn. akt OSA 1/03. W orzeczeniu tym Sąd wskazał, iż pacjent publicznego zakładu opieki zdrowotnej ma uprawnienie do udostępnienia mu dokumentacji medycznej zbiorczej prowadzonej przez zakład, w zakresie dotyczącym jego osoby, wynikające z art. 18 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91 poz. 408 ze zm.). Przedmiotem niniejszego postępowania jest zatem kwestia niewydania przez Szpital dokumentacji zbiorczej dotyczącej skarżącej, a nie dokumentacji indywidualnej, czy też innej niż wymieniona w § 10 rozporządzenia, a która w przekonaniu skarżącej była przez [...] prowadzona. Tym samym udostępnieniu mogły podlegać tylko dotyczące skarżącej dane z dokumentacji zbiorczej [...], dokumentowane w księgach, które [...] miał obowiązek prowadzić na podstawie przepisów ww. rozporządzenia. Dalej Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że następnym orzeczeniem wydanym w sprawie było postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2004 r., sygn. akt I SA 1809/03 o ukaraniu grzywną [...] za niewykonanie wyroku OSA 1/03. W rozstrzygnięciu tym wskazano, że udostępnione zostały skarżącej wszystkie wypisy z dokumentacji zbiorczej szpitala za wyjątkiem zapisów z księgi raportów lekarskich. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną od ww. orzeczenia, w wyroku z dnia 15 kwietnia 2005 r., sygn. akt OSK 1389/04, pogląd ten podzielił. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że jest związany poglądem prawnym wyrażonym w ww. orzeczeniu, a co za tym idzie cały czas nierozstrzygnięta pozostaje kwestia czy [...] prowadził, czy też nie, księgi raportów lekarskich, o których mowa w § 10 pkt 2 lit d rozporządzenia. Z pisma [...] z dnia [...] lipca 2011 r. wynika, że księga raportów lekarskich była prowadzona tylko i wyłącznie dla bloku porodowego, a więc nie obejmowała skarżącej, która przeszła operację na oddziale ginekologicznym. Natomiast z treści pisma z dnia [...] grudnia 2011 r., które jest odpowiedzią [...] na postanowienie sygnalizacyjne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wynika, że "księga raportów lekarskich jest prowadzona i zawiera informacje o całodobowej działalności lekarskiej w zakresie porodów, zabiegów, nieplanowanych operacji i ciężkich stanów chorych. Nie są do niej wpisywane planowane operacje ginekologiczne, które odbyły się bez powikłań; te zaś są wpisywane w księgę operacyjną." Zatem, z uwagi na okoliczność, iż operacja skarżącej przebiegła bez powikłań, w księdze raportów lekarskich nie ma wpisów dotyczących jej osoby. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można zatem zgodzić się z jednoznacznym stanowiskiem Sądu I instancji, iż [...] nie mógł wydać skarżącej wypisów z księgi raportów lekarskich, bowiem takowej nie prowadził. Uzasadnia to zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem cały czas nie wyjaśniona pozostaje kwestia prowadzenia, czy też nie, przez [...] księgi raportów lekarskich, a jeżeli tak to w jakim zakresie i czy skarżąca była, w związku z przebytym zabiegiem operacyjnym, do tej księgi wpisana. Brak jednoznacznego ustalenia w tym przedmiocie uniemożliwia dokonanie kasacyjnej kontroli trafności podjętego w rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięcia. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zupełnie niezasadny jest zarzut naruszenia art. 35 ustawy o zawodzie lekarza, albowiem przepis ten w sprawie o udostępnienie dokumentów medycznych nie miał zastosowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Mając na uwadze ponowne rozpatrzenie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto, zgodnie z tą normą nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. W jej zakresie mieści się zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, jak i wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie to zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne i jakie, zdaniem tego sądu, przepisy prawne powinny być zastosowane lub jaka powinna być ich interpretacja, aby rozstrzygnięcie organu administracyjnego mogło być uznane za zgodne z prawem. Podkreślić należy także, iż związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem - lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Powołane przepisy w sposób jednoznaczny wyznaczają aktualny kierunek postępowania Sądu pierwszej instancji, jak również organów administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylając rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2011 r. stwierdził, iż w niniejszej sprawie cały czas nierozstrzygnięta pozostaje kwestia czy [...] prowadził, czy też nie, księgi raportów lekarskich, o których mowa w § 10 pkt 2 lit d rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, że z pisma [...] z dnia [...] lipca 2011 r. wynika, że księga raportów lekarskich była prowadzona tylko i wyłącznie dla bloku porodowego, a więc nie obejmowała skarżącej, która przeszła operację na oddziale ginekologicznym. Natomiast, z treści pisma z dnia [...] grudnia 2011 r., które jest odpowiedzią [...] na postanowienie sygnalizacyjne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wynika, że "księga raportów lekarskich jest prowadzona i zawiera informacje o całodobowej działalności lekarskiej w zakresie porodów, zabiegów, nieplanowanych operacji i ciężkich stanów chorych. Nie są do niej wpisywane planowane operacje ginekologiczne, które odbyły się bez powikłań; te zaś są wpisywane w księgę operacyjną." Zatem, z uwagi na okoliczność, iż operacja skarżącej przebiegła bez powikłań, w księdze raportów lekarskich nie ma wpisów dotyczących jej osoby. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można było zatem zgodzić się z jednoznacznym stanowiskiem Sądu I instancji wyrażonym w wyroku z dnia 27 października 2011 r., iż Szpital nie mógł wydać skarżącej wypisów z księgi raportów lekarskich, bowiem takowej nie prowadził. W sprawie cały czas nie wyjaśniona pozostaje kwestia prowadzenia, czy też nie, przez [...] księgi raportów lekarskich, a jeżeli tak to w jakim zakresie i czy skarżąca była, w związku z przebytym zabiegiem operacyjnym, do tej księgi wpisana. Mając na uwadze wymienione wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił się do [...][...]im. K. A. M. zobowiązując do nadesłania odpisu księgi raportów lekarskich prowadzonej przez szpital z dat, w których wykonywane były zabiegi u skarżącej T. W.( k- [...]). W odpowiedzi [...] wyjaśnił, iż w okresie hospitalizacji skarżącej w 1998r. prowadził Księgę raportów lekarskich na Bloku Porodowym dotyczącą kobiet rodzących zaś wszystkie zapisy dotyczące pacjentek po operacjach ginekologicznych prowadzone były w historii choroby pacjentki ( k-[...]). Celem wyjaśnienia wszelkich wątpliwości Sąd zwrócił się do [...] o nadesłanie odpisu poświadczonego za zgodność z oryginałem księgi raportów lekarskich prowadzonego na bloku operacyjnym w okresie przeprowadzonych u skarżącej zabiegów, jednak z uzyskanych informacji wynika, iż [...] dokumentacją tą już nie dysponuje , bowiem zgodnie z ustawa z dnia 10 sierpnia 2001 r. w sprawie rodzajów dokumentacji medycznej w zakładach opieki zdrowotnej, sposobu jej prowadzenia oraz szczegółowych warunków jej udostępniania ( Dz.U Nr 88, poz.966), została ona przekazana do kasacji po upływie 10 lat jej przechowywania. Niezależnie jednak od ostatniej ustalonej okoliczności, należy stwierdzić, iż brak jest w sprawie jakiegokolwiek dowodu, iż Księga raportów lekarskich dotycząca okresu w którym wykonywano zabiegi u skarżącej zawierała jakiekolwiek informacje dotyczące zbiegów ginekologicznych, bowiem Szpital konsekwentnie wskazuje ,iż księga ta dotyczyła jedynie kobiet rodzących na Bloku Porodowym. W ocenie Sądu należy więc uznać, iż co prawda szpital w kontrolowanym okresie prowadził Księgę raportów lekarskich jednak obejmowała ona jedynie pacjentki rodzące a nie jak w przypadku skarżącej poddane planowanym zabiegom ginekologicznym. Nie ulega więc wątpliwość, że [...] wydał skarżącej wszystkie dokumenty do czego był obowiązany zgodnie z wyrokiem w prawie o sygn. akt OSA 1/03, z wyjątkiem zapisów z księgi raportów lekarskich (§10 pkt 2 lit. d rozporządzenia), którą prowadził w zakresie nie uwzględniającym przypadku skarżącej. Zatem [...] nie mógł wydać skarżącej tej dokumentacji zgodnie z wyrokiem NSA sygn. akt OSA 1/3. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł w wyroku w trybie art. 151 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje swoje oparcie w art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr, 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).