VII SA/Wa 1282/17
WyrokWSA w Warszawie2018-03-07
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy współwłaściciel nieruchomości sąsiedniej do nieruchomości, na której planowane są roboty budowlane przy zabytku, posiada interes prawny uzasadniający jego status strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia konserwatorskiego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego prawidłowo umorzył postępowanie odwoławcze, ponieważ skarżąca, będąca współwłaścicielką nieruchomości sąsiedniej, nie wykazała posiadania interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu o wydanie pozwolenia konserwatorskiego. Interes prawny w tym zakresie powinien wynikać z przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a nie z przepisów Prawa budowlanego, które regulują inne wartości chronione prawem.Stan faktyczny
Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał pozwolenie na roboty budowlane (budowę ogrodzenia) przy zabytku wpisanym do rejestru. L. Z., współwłaścicielka sąsiedniej nieruchomości, wniosła o zawieszenie postępowania i następnie odwołanie od decyzji, twierdząc, że jest stroną postępowania. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że L. Z. nie posiada przymiotu strony. L. Z. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących zbierania materiału dowodowego i uznania jej za stronę postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędzia WSA, , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę
VII SA/Wa 1282/17
UZASADNIENIE
Decyzją z [...] lutego 2017 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków
w P. udzielił pozwolenia nr [...] K. S. oraz J. S., na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku tj. na terenie historycznego układu urbanistycznego W., wpisanego do rejestru zabytków na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r., nr rej. [...], w obrębie dz. nr [...], [...] w W., polegających na budowie ogrodzenia zgodnie z dołączoną wizualizacją. Termin ważności pozwolenie ustalono do 31 grudnia 2017 r.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że na podstawie pisma Burmistrza Miasta W. z dnia [...] sierpnia 2016 r., ustalono, że teren inwestycji (dz. nr [...] i [...]) objęty jest zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta W. w kwartale ulic: K., J., Ś. uchwaloną uchwałą Rady Miejskiej w W. nr [...] z dnia [...] czerwca 1998 r. (Dz. U. Woj. P.nr [...] z dnia 20 lipca 1998 r.) a tereny w części [...] to tereny komunikacji publicznej (przestrzeń komunikacji pieszej łączącej ul. K. z jednostką centralna [...], funkcja ciągu pieszego i rowerowego z dopuszczeniem ruchu kołowego tylko dla mieszkańców przyległych posesji i obsługi usług, przestrzeń dla realizacji uzbrojenia technicznego), w części A/UM - jednostka usługowa z dopuszczeniem mieszkalnictwa.
Z kolei w oparciu o pismo inwestorów z dnia 6 października 2016 r., organ ustalił, że ogrodzenie będzie usytuowane "w całości na dz. nr [...] oraz [...] [...] tj. na ich działkach, ogrodzenie będzie usytuowane w odległości min. 10 cm od granicy z działkami sąsiednimi o nr ewid. [...] i [...]. "
Pismem z dnia 25 października2016 r., L. Z. wniosła o zawieszenie postępowania w przedmiotowej sprawie w związku z toczącym się postępowaniem: "karnym - o usunięcie kamieni granicznych, prokuratorskim - w sprawie przekroczenia uprawnień oraz sporządzenia dokumentu poświadczającego nieprawdę odnośnie dokumentacji geodezyjnej dotyczącej planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Wągrowiec w przestrzeni dz. nr [...], [...] i [...] zlokalizowanych przy ul. K.[...] w W." oraz złożoną skargą do WSA w Poznaniu na decyzję WINB w P. odnośnie płotu przy ul. K. [...] w W.
Nadto L. Z. przedłożyła fragment protokołu Państwowej Straży Pożarnej dotyczący ustaleń z czynności kontrolno- rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
Pismem z dnia 10 listopada 2016 r., organ konserwatorski zwrócił się do Burmistrza W., Sądu Rejonowego w W., Starostwa Powiatowego w W. oraz Prokuratury Rejonowej w W. z prośbą o udzielenie informacji czy: "toczy się postępowanie w odniesieniu do nieruchomości - dz. nr [...], [...] i [...] położonych w W., skutkiem którego może zapaść orzeczenie (decyzja lub akt administracyjny) mający wpływ na korektę aktualnych granic działek". Na podstawie uzyskanych odpowiedzi organ nie stwierdził podstaw do zawieszenia postępowania w myśl art. 97 § 1 pkt 4, zgodnie z którym organ zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Pismem z dnia 5 grudnia 2016 r., L. Z. przedłożyła decyzję Komendy Państwowej Straży Pożarnej w W. nakazującą jej, K. Z. i D. Z., w terminie do 30 listopada 2017 r., "doprowadzić do budynku zlokalizowanego w W. przy ul. K. [...] drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej o każdej porze roku ".
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego, nie stwierdzając przesłanek określonych w art. 97 §1 pkt 4 oraz art. 98 §1 kpa do zawieszenia postępowania na wniosek L. Z.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1, ustawy z dnia 23. lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 ze zm.) prace w obrębie zabytków wpisanych do rejestru zabytków wymagają uzyskania pozwolenia konserwatorskiego. Historyczny układ urbanistyczny W. został wpisany do rejestru zabytków na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r., nr rej. [...].
Po przeanalizowaniu dokumentacji projektowej ogrodzenia organ I stwierdził, że zaproponowana forma architektoniczna ogrodzenia nie budzi zastrzeżeń z konserwatorskiego punktu widzenia. Ogrodzenie na cokole betonowym, prefabrykowanym, w kolorze RAL 7042 (szary jasny) zostanie wykonane z przęseł krat, bramy oraz słupków stalowych prefabrykowanych w kolorystyce RAL 9005 (czarny głęboki). Przęsła ogrodzenia zostaną wykonane z prętów stalowych o prostej formie, w górnej części zróżnicowanych wysokościowo tworząc krzywoliniowe zwieńczenie ogrodzenia. Ogrodzenie posiada współczesną formę architektoniczną, jednocześnie dopasowaną wizualnie i estetycznie do historycznego charakteru układu urbanistycznego.
W ocenie organu konserwatorskiego usytuowanie płotu na działce nr [...] i [...] należącej do J. i K. S. nie ogranicza praw właścicieli działek sąsiadujących. Wobec uzyskania informacji o zlokalizowaniu ogrodzenia na dz. nr [...] i [...] w części przeznaczonej na tereny usług z dopuszczeniem mieszkalnictwa nie stwierdzono niezgodności inwestycji z zapisami obowiązującego miejscowego planu.
Odwołanie od ww. decyzji złożyła, w ustawowym terminie L. Z.
Decyzją z [...] kwietnia 2017 r. znak [...], w związku z wniesieniem powyższego Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu zaskarżonego aktu organ przywołał art. 127 § 1 k.p.a. , który stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Zgodnie z przepisem art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Związek normatywny między interesem prawnym lub obowiązkiem danego podmiotu a postępowaniem administracyjnym wyraża się w tym, że postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku tego podmiotu. Oznacza to, że w wyniku takiego postępowania organ administracji publicznej wydaje decyzję, która rozstrzyga o prawach lub obowiązkach tej osoby. Badając istnienie interesu prawnego należy więc odnieść się do konkretnego przepisu prawa, z którego ten interes prawny można wywodzić. Przepis art. 36 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w sposób enumeratywny wymienia podmioty, które mogą zainicjować postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, nie normuje on jednak kręgu stron postępowania. Przepis ten nie wyklucza więc udziału w tym postępowaniu innych podmiotów, które wykażą posiadanie własnego interesu prawnego. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym jest uzależniony od posiadania własnego, indywidualnego interesu prawnego, opartego na konkretnym przepisie obowiązującego prawa. Powyższe oznacza, że poprzez wykazanie interesu prawnego należy rozumieć odwołanie się do przepisu powszechnie obowiązującego prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami tej osoby. W przeciwieństwie do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2016 poz. 290), ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie określa podmiotów uprawnionych do bycia stronami w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie wydania pozwolenia na wykonanie prac, o których mowa w przepisie art. 36 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
Ugruntowany jest pogląd, że interes prawny, o którym mowa w przywołanym powyżej przepisie art. 28 k.p.a., musi wynikać z konkretnej normy prawa materialnego, przy czym powinien on wyrażać się w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji danego podmiotu.
Nieruchomości nr ewid. [...] i [...] , objęte inwestycją stanowią własność państwa K. i J. S. Natomiast odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 2017 r. wniosła pani L. Z., będąca współwłaścicielką nieruchomości sąsiedniej.
Pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych zostało wydane na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru. Stosownie do treści art. 36 ust. 8 ww. ustawy, uzyskanie pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na podjęcie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, w przypadkach określonych przepisami Prawa budowlanego.
Natomiast wykładnia art. 36 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami uprawnia do sformułowania wniosku, że w postępowaniu prowadzonym w trybie tego przepisu, organ konserwatorski bada jedynie, czy projektowane prace wpłyną na zabytek, jakim w niniejszej sprawie jest historyczny układ urbanistyczny W.
Konkludując, organ stwierdził że właściciele nieruchomości sąsiednich nie posiadają indywidualnego interesu prawnego w niniejszej sprawie, a swój interes prawny związany z ochroną własnych nieruchomości przed ewentualnym oddziaływaniem robót budowlanych, mogą oni realizować w toku postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy Prawa budowlanego, nie zaś ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W omawianym przypadku, planowana inwestycja polegać będzie na budowie ogrodzenia w obrębie działek nr ewid. [...]i [...], przy czym - zgodnie z oświadczeniem stron - ogrodzenie to będzie w całości usytuowane na ww. działkach, w odległości min. 10 cm od granicy działek sąsiednich. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że przymiot strony w niniejszym postępowaniu posiadają wyłącznie państwo K. i J. S.
Zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 2017 r. wydana została w przedmiocie pozwolenia konserwatorskiego na realizację inwestycji budowlanej na terenie zabytkowego układu urbanistycznego W. - w oparciu o przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
W ocenie organu odwoławczego co do zasady stronami postępowania w sprawie wydania pozwolenia konserwatorskiego będą osoby posiadające tytuł prawny do zabytkowej nieruchomości, przy której planuje się prowadzenie działalności inwestycyjnej. Instytucja pozwoleń konserwatorskich nie służy natomiast ochronie interesów właścicieli i posiadaczy nieruchomości sąsiednich, dlatego też nie są oni stronami postępowań w sprawie wydania takich decyzji.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, skarżąca jest współwłaścicielką nieruchomości nr ewid. [...], sąsiadującej z przedmiotowymi działkami nr ewid. [...] i [...] w W. W świetle przywołanego wyżej przepisu art. 28 k.p.a. należy więc uznać, że L. Z. nie jest stroną przedmiotowego postępowania. W szczególności, nie może być podstawą do uznania jej za stronę tytuł prawny do nieruchomości sąsiadującej z działkami, których dotyczy pozwolenie organu pierwszej instancji. W związku z tym należy stwierdzić, że Skarżącej nie przysługuje prawo do wniesienia odwołania, zaś zaskarżona decyzja administracyjna nie nakłada na Skarżącą żadnych obowiązków, ani też nie przyznaje jej jakichkolwiek uprawnień.
Skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2017r. wniosła L. Z., zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania tj.:
- art. 7 kpa i art. 77 kpa poprzez nie zebranie wyczerpującego materiału dowodowego oraz nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego skutkującego brakiem ustaleń, że budowa ogrodzenia będącego przedmiotem pozwolenia nie zostanie zrealizowana w całości na dz. nr [...] oraz [...], lecz na działce o nr. [...] stanowiącej drogę wewnętrzną (dzieląc tę drogę na dwie części),
- art. 28 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżąca nie jest stroną postępowania
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania,
W uzasadnieniu skarżąca podała, że objęte ogrodzenie ma być posadowione na działce nr [...] stanowiącej drogę, między nieruchomością L. Z. z jednej strony drogi, a nieruchomością K. i J. S. po drugiej stronie. Ponadto państwo S. wybudowali budynek na swojej nieruchomości niezgodnie z pozwoleniem na budowę poprzez przesunięcie budynku notariatu w kierunku drogi i jednocześnie budynku skarżącej, który stoi po przeciwnej stronie drogi. W ten sposób nie zachowali 3 m odległości budynku od granicy własnej działki. Chcąc zachować prawidłową odległość budynku od granicy posadowili ogrodzenie z prefabrykatów w drodze, która stanowi współwłasność wszystkich właścicieli przylegających działek. W związku z tym skarżąca pozostaje stroną niniejszego postępowania, bowiem jest współwłaścicielem działki o nr. [...] stanowiącej drogę, na której ma być zlokalizowane ogrodzenie.
W odpowiedzi na skargę, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U.
z 2012r. poz. 270 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak [...] Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze, w związku z odwołaniem L. Z. od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z [...] lutego 2017r. udzielającej K. S. i J. S. pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku tj. na terenie historycznego układu urbanistycznego W., wpisanego do rejestru zabytków na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r., nr rej. [...], w obrębie dz. nr [...], [...] w W., polegających na budowie ogrodzenia zgodnie z dołączoną wizualizacją.
Zgodzić się trzeba z organem , że przepis art. 138 § 1 pkt 3 kpa znajduje zastosowanie w przypadku, w którym odwołanie nie pochodzi od strony postępowania. Sąd orzekający podziela tezę wyrażonej w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego OPS 16/98, wedle której stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Stosownie do treści art. 127 § 1 k.p.a. prawo do wniesienia odwołania przysługuje bowiem wyłącznie stronie. Należy przy tym podkreślić, że prawo do wniesienia odwołania służy nie tylko stronie, która brała udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, ale także stronie, która nie brała udziału w tym postępowaniu. Oznacza to, że odwołanie może wnieść także podmiot, który mógł być stroną w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego powyższe dostrzegł i za konieczne uznał w pierwszej kolejności rozważenie, czy odwołująca się ma przymiot strony w sprawie, a analiza jaką w tym zakresie przeprowadził była wyczerpująca.
Po rozpatrzeniem odwołania podmiotu, który twierdzi, że zaskarżona decyzja dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, a organ stwierdzi w wyniku jego rozpatrzenia, że ta jednostka nie ma w danej sprawie indywidualnej interesu prawnego lub obowiązku to organ odwoławczy wydaje wówczas decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego (B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, wyd. 5, Warszawa 2007, s. 281 - 282).
[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w P. , na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (j.t. Dz. U. z 2014r., poz. 1446 ze zm.), kwestionowaną decyzją z dnia [...] lutego 2017r., pozwolił K. S. i J. S. na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku polegających na budowie ogrodzenia w obrębie działek nr ew. [...] [...] w W.
Przepisy wskazanej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie zawierają norm regulujących posiadanie przez określone podmioty legitymacji strony postępowania w sprawach pozwoleń konserwatorskich, w związku z czym zastosowanie miał art. 28 kpa.
Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zwrócić należy w tym miejscu uwagę, że interes prawny strony powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek.
W doktrynie i orzecznictwie podkreślany jest w szczególności realny i aktualny charakter interesu prawnego wynikający z zastosowania konkretnej normy prawnej. Należy przy tym zaznaczyć także, iż interes prawny powinien mieć charakter obiektywny, a nie wynikać z subiektywnego przekonania podmiotu o jego naruszeniu, czy wreszcie jego woli prowadzenia określonego postępowania. Ponadto, od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.
Celem instytucji unormowanych w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w tym pozwoleń konserwatorskich, jest zapewnienie zachowania zabytków i utrzymania ich we właściwym stanie.
Zgodnie z art. 5 pkt 2, 3 i 4 tej ustawy, opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w szczególności, na zapewnieniu warunków prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku, zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie oraz korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości.
Obowiązek ten spoczywa na właścicielu bądź posiadaczu zabytku wpisanego do rejestru i zasadniczo nie dotyczy osób będących właścicielami nieruchomości sąsiednich. W ocenie organu odwoławczego oznacza to, że stronami postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie robót budowlanych lub innych działań przy zabytkach, będą osoby posiadające tytuł prawny do zabytkowego obiektu, przy którym inwestycja ma być prowadzona.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się co do zasady, że "jeśli wnioskodawca wystąpił o udzielnie pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku będącym jego własnością, to jedynie właściciel tej działki jest stroną tego postępowania", a sam fakt wpisania zabytku, jako historycznego założenia urbanistycznego, nie stwarza podstawy dla właścicieli nieruchomości sąsiedniej do bycia stroną w postępowaniach dotyczących pozwoleń udzielanych w trybie art. 36 ust. 1 pkt 1 i 11 ustawy z 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, nawet jeśli obie nieruchomości stykają się ze sobą (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2012 r., II OZ 821/12, LEX nr 1270274; wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r., II OSK 1880/12, LEX nr 1457700; wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2013 r., II OSK 772/12, LEX nr 1372132).
Wskazać zatem należy, że ocena legitymacji procesowej w postępowaniu - prowadzonym w trybie zwykłym, jak i nadzwyczajnym - dotyczącym decyzji wydawanej na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1, 2 i 11 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami powinna być dokonywana każdorazowo w realiach konkretnej sprawy.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sposób prawidłowy uznał, że L. Z. nie legitymuje się interesem prawnym uprawniającym do odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia [...] lutego 2017r.
Wskazane pozwolenie łączy się ściśle z ochroną konserwatorską historycznego układu urbanistycznego W. wpisanego do rejestru zabytków na podstawie decyzji z [...] grudnia 2006r. i umożliwiało następczo wystąpienie przez inwestorów na drogę postępowania przed organami architektoniczno- budowlanymi w postępowaniu ze zgłoszenia czy też pozwolenia na budowę na wykonanie prac o których mowa w art. 36 ust 1 pkt 1 ustawy o zabytkach.
Strona dysponująca tytułem prawnym do sąsiedniej nieruchomości mogłaby skutecznie wywodzić swój interes prawny w postępowaniu przed organem ochrony zabytków, którego decyzje co do zasady są skierowane wyłącznie do wnioskodawców, o ile wykaże, że jej nieruchomość wskutek zaplanowanych robót będzie zagrożona w obszarze objętym działaniem ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Skarżąca wywodził swój interes prawny z faktu bycia współwłaścicielką działki sąsiedniej nr ew. [...] oraz faktu ,że inwestorzy zrealizowali swój budynek niezgodnie z pozwoleniem na budowę i w zbliżeniu do działki skarżącej, w konsekwencji naruszając granicę nieruchomości stanowiącej działkę skarżącej.
Okoliczności te pozostają jednak bez wpływu na ocenę interesu prawnego skarżącej w sprawie niniejszej, bowiem tak wskazany interes prawny powinien być chroniony na gruncie przepisów Prawa budowlanego i realizowany w postępowaniu przed organami architektoniczno- budowlanymi. Z punktu widzenia ochrony konserwatorskiej okoliczności te pozostają bez znaczenia bowiem organ zezwolił na prowadzenie robót przy zabytku w obrębie działek [...] i [...] , niezależnie gdzie przebiegają rzeczywiste granice tych działek. Kwestia więc ponownego ustalenia granic jak słusznie przyjął organ odmawiając zawieszenia postępowania , nie jest zagadnieniem prejudycjalnym dla postępowania przed Konserwatorem Zabytków w sprawie pozwolenia a trybie art. 36 ust 1 ustawy.
Z tej perspektywy należy uznać, iż skarżąca nie wykazała takiego interesu prawnego czy też uprawnienia wynikającego z konkretnie oznaczonej normy prawa materialnego, to jest ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, która kształtowałaby po jej stronie przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Nie wykazała bowiem, że zgoda organu konserwatorskiego wynikająca z kwestionowanej decyzji, wpływa na jej sytuację prawną jako właściciela nieruchomości sąsiedniej - w zakresie objętym przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zatem nie mogła być uznana za stronę w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.
Należy podkreślić, że interes prawny kształtuje się inaczej w oparciu o przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a inaczej na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Inne bowiem wartości prawem chronione wypływają z norm tych różnych aktów prawnych.
Przedmiotem kontroli Sądu była wyłącznie prawidłowość dokonanej w przedmiotowym stanie faktycznym, wykładni art. 28 k.p.a, a w konsekwencji zasadność zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., bowiem stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017r., poz. 1369), skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło