VII SA/Wa 1283/15

WyrokWSA w Warszawie2016-04-15

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Włodzimierz Kowalczyk, Elżbieta Zielińska – Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, uchylając decyzję Starosty stwierdzającą wydanie pozwolenia na budowę z naruszeniem prawa i odmawiającą jej uchylenia, miał podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. (przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji) zamiast merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 138 § 1 k.p.a.?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy (Wojewoda) nie miał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, ponieważ nie wykazał istnienia przesłanek uzasadniających wydanie rozstrzygnięcia kasatoryjnego. Organ odwoławczy, mając możliwość uzupełnienia postępowania dowodowego na podstawie art. 136 k.p.a., powinien był merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, zamiast uchylać decyzję organu pierwszej instancji i przekazywać ją do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę wydanego U. P. przez Starostę. Po wznowieniu postępowania, Starosta stwierdził wydanie decyzji z naruszeniem prawa, ale odmówił jej uchylenia. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Po uchyleniu przez WSA i oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA, Wojewoda ponownie rozpatrzył sprawę i wydał decyzję kasatoryjną, uchylając decyzję Starosty i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. U. P. zaskarżyła tę decyzję, zarzucając błędne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. WSA uwzględnił skargę, uznając, że Wojewoda nie miał podstaw do wydania decyzji kasatoryjnej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2015 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Protokolant ref. staż. Anna Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi U. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz odmowy jej uchylenia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej U. P. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r., nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.- ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 poz.267 ze zm.), w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt IIOSK 2111/12 po ponownym rozpatrzeniu odwołania E. K. od decyzji Starosty [...] [...] września 2011 r. znak [...] stwierdzającej, że decyzja Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. znak [...] w sprawie udzielenia U. P. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce [...] położonej w [...] przy ul. [...] została wydana z naruszeniem prawa, gdyż nie została przekazana stronie postępowania (właścicielowi działki nr [...]) oraz odmawiającej uchylenia przedmiotowej decyzji wobec tego, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ wskazał, że U. P. w dniu [...] czerwca 2009 r. wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] położonej w [...] przy ul. [...]. Starosta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. znak [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił U. P. pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. W dniu 1 czerwca 2010 r., E. K. wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., postępowania zakończonego ww. decyzją. Starosta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] odmówił wznowienia tego postępowania. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania E. K., decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyniku rozpoznania skargi E. K., wyrokiem z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2125/10 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] września 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...]. Starosta [...], powołując się na oceną prawną zawartą w ww. wyroku, postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. znak [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wznowił przedmiotowe postępowanie na wniosek E. K. - właściciela działki nr ew. [...], sąsiadującej bezpośrednio z działką inwestora, który w swoim wniosku podniósł, iż bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę, a inwestycja poprzez podniesienie terenu działki powoduje zakłócenie stosunków wodnych i oddziałuje ujemnie na jego nieruchomość. Następnie Starosta [...] decyzją z dnia [...] września 2011 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. w związku z art. 146 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. po wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] stwierdził, iż powyższa decyzja Starosty [...] zapadła z naruszeniem prawa, gdyż nie została przekazana stronie postępowania (właścicielowi działki nr [...]) i jednocześnie odmówił uchylenia własnej decyzji wobec tego, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Rozpatrując ponownie całość akt Starosta [...] uznał, iż złożony wniosek o pozwolenie na budowę odpowiadał wymaganiom art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Projektowany obiekt zgodny jest z wymaganiami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi co potwierdził również projektant w oświadczeniu złożonym zgodnie z art. 20 ust. 4 wyżej wymienionej ustawy. Inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Biorąc pod uwagę powyższe fakty organ pierwszej instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 wyżej wymienionej ustawy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z uwagi na istnienie podstaw do wznowienia postępowania decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z naruszeniem prawa jednak w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania E. K., decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy ww. decyzję. Podzielił stanowisko organu pierwszej instancji stwierdzając, że inwestor spełnił warunki wynikające z art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, dlatego organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego nie uwzględnienia w dokumentacji projektowej i prowadzonym postępowaniu faktu, iż wody gruntowe na sąsiadujących ze sobą działkach inwestora i E. K. mają charakter wód źródliskowych, spływających z kierunku południowego przez działkę skarżącego i następnie działkę inwestora do ulicy [...] wskazał, iż okoliczność ta nie wynika z mapy sytuacyjno-wysokościowej do celów projektowych. Ponadto, z mapy sytuacyjno-wysokościowej do celów projektowych, na której został opracowany przez uprawnionego projektanta projekt zagospodarowania działki inwestycyjnej nie wynika, iż na sąsiedniej działce nr Ew [...] stanowiącej własność E. K. znajduje się staw, ciek wodny czy też jakiekolwiek źródło wodne. W tym stanie rzeczy Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011r., znak [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2011r., znak [...]stwierdzającą, że decyzja Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] w sprawie udzielenia U. P. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na gdyż nie została przekazana stronie postępowania (właścicielowi działki nr [...]) oraz odmawiającą uchylenia przedmiotowej decyzji wobec tego, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł E. K.. W wyniku jej rozpoznania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 maja 2012 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 469/12 uznał skargę za zasadną i uchylił ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r znak [...] Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez U. P., Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2111/12 oddalił skargę kasacyjną. Sądy obu instancji zgodne były w ocenie, że w postępowaniu po jego wznowieniu zabrakło właściwego zbadania przez organ stopnia wojewódzkiego okoliczności sprawy, w szczególności w świetle złożonej opinii technicznej Instytutu geodezji i Kartografii oraz opinii inż. H. A. Rozpoznając sprawę ponownie Wojewoda zwrócił się do U. P. z prośbą o uzupełnienie akt sprawy i przekazanie do tut oddziału: aktualnej mapy sytuacyjno - wysokościowej do celów projektowych, która będzie odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy na sąsiedniej działce Nr [...] stanowiącej własność skarżącego E. K. (gdzie znajduje się staw, ciek wodny, czy też jakiekolwiek źródło wodne); opracowania rzetelnej dokumentacji geologiczno - inżynierskiej, sporządzonej zgodnie z § 5 ust 3 pkt 2 oraz § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998 r. w sprawie warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz.U. z 1998 r. Nr 126 poz. 839). U. P. przy piśmie z dnia 25 sierpnia 2014 r. przekazała do tut oddziału opinię geotechniczną określającą warunki gruntowo - wodne panujące na działce Nr ew. [...] opracowaną przez uprawnionego geologa mgr D. S. oraz mapą do celów projektowych opracowaną przez inż. T. R. poświadczoną i wydaną przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Starostwie Powiatowym w [...] w dniu [...] sierpnia 2014 r. Z opinii geotechnicznej na podstawie badań terenowych w podłożu gruntowym badanego terenu (do głębokości 3,0-3,5 m p.p.t.) wynika, iż nie stwierdzono występowania warstw zawodnionych. Jedyne objawy wody gruntowej stwierdzono, jako niewielkie sączenia śród glinowe w każdym z wykonanych otworów. Sączenia występowały na głębokości 0,9 - 2,5 m p.p.t tj. na rzędnych 138,0 - 135,79 m n.p.m., ich nasilenie jest ściśle uzależnione od warunków atmosferycznych. Z ww. mapy do celów projektowych wynika, że na działce sąsiedniej Nr [...] będącej własnością E. K. znajduje się źródło, staw oraz ciek wodny płynący ze stawu w kierunku północnym, który urywa się na linii wód stojących. Ww. źródło, staw oraz ciek wodny nie były wykazane na mapie do celów projektowych z dnia z [...] kwietnia 2009 r, na której został opracowany projekt zagospodarowania działki przedmiotowej inwestycji dla potrzeb Inwestora. Wojewoda [...] ocenił, że mapa do celów projektowych z dnia [...] kwietnia 2009 r., na której został opracowany projekt zagospodarowania działki stanowiący integralną część projektu budowlanego do udzielonego pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego U. P. jest niezgodna z mapą do celów projektowych opracowaną przez uprawnionego geodetę T. R. z dnia [...] sierpnia 2014r. W związku z tym zwrócił się na podstawie art. 304 § 2 k.k. - ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. 1997.89.555 z późniejszymi zmianami) pismem z dnia 30 października 2014 r. znak [...] do Prokuratury Rejonowej w [...] z prośbą o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie i podjęcie stosownych działań. Następnie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie, gdyż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wobec braku znamion czynu zabronionego, Komenda Powiatowa Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. znak [...] umorzyła śledztwo w przedmiotowej sprawie, które w dniu [...] grudnia 2014 r. zostało zatwierdzone przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...]. Następnie Prokuratura Rejonowa w [...] pismem z dnia [...] lutego 2015 r. znak Ds.[...] [...] poinformowała, że ww. postanowienie o umorzeniu dochodzenia z dnia [...] grudnia 2014 r. jest prawomocne. W związku z tym, Wojewoda [...] zgodnie z art. 97 § 2 k.p.a. postanowieniem NR [...] z dnia [...] lutego 2015 r. znak [...] podjął zawieszone postępowanie. Następnie uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega, w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Istota więc tej zasady sprowadza się do dwukrotnego merytorycznego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. Następstwem przyjęcia systemu dwuinstancyjnego jest ograniczenie postępowania dowodowego przeprowadzonego w postępowaniu odwoławczym wyrażone w art. 138 § 2 w związku z art. 136 K.p.a. Przepisy te przyjmują, jako przesłankę wydania przez organ drugiej instancji decyzji kasacyjnej powodującej przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Artykuł 151 § 1 pkt 2 k.p.a. przewiduje, że w następstwie uzasadnionego wznowienia postępowania organ administracji państwowej uchyla dotychczasową decyzję i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Istota wznowionego postępowania jest powrót sprawy do ponownego jej rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Nową, zatem decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się, jak gdyby sprawa nie była rozstrzygana w danej instancji. Ponieważ w omawianym przypadku sprawa nie była poprzednio rozstrzygana w stosunku do E. K., wobec tego organ administracji architektoniczno - budowlanej wydający nową decyzję winien stosować te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania. Uznając , że rozpoznanie sprawy powinno ponownie trafić do organu pierwszej instancji Wojewoda [...] stwierdził, że ten przy ponownym rozpatrzeniu sprawy winien przeprowadzić merytoryczne rozpatrzenie sprawy, dokonać wszechstronnej analizy wszystkich dowodów Winien wziąć pod uwagę aktualną mapę do celów projektowych oraz wyjaśnić, dlaczego z mapy sytuacyjno - wysokościowej do celów projektowych, na której został opracowany projekt zagospodarowania działki inwestycyjnej nie wynika, iż na działce stanowiącej własność skarżącego znajduje się staw, ciek wodny czy też źródło wodne. Należy również zwrócić uwagę jak ukształtowany jest teren projektowanej inwestycji i jakie warunki hydrologiczne na nim występują. Z informacji otrzymanej z Urzędu Miasta [...] wynika, iż prowadzone są postępowania w sprawach dotyczących zakłócania stosunków wodnych, zarówno na działce nr ewid [...] położonej w [...] przy ul. [...] stanowiącej własność E. K. jak i na działce nr ewid [...] położonej w [...] przy ul. [...] stanowiącej własność U. P.. Szczególnego zbadania wymaga również stanowisko skarżącego, który podnosi że na przesłanej kopii projektu zagospodarowania działki oznaczenia rzędnych terenu są nieczytelne, z opisowej części tego dokumentu wynika, że opracowywany teren zniwelowano, co nie zostało przedstawione w części graficznej tego projektu. Zdaniem strony, Starosta Powiatu [...] przed wydaniem decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę powinien uwzględnić warunki panujące na działce, na której realizowana jest inwestycja a mające istotny wpływ na działki sąsiednie oraz poinformować o prowadzonym postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę właścicieli sąsiednich działek. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła U. P. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 k.p.a. poprzez nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś w uzasadnieniu prawnym nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, art. 136 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nie przeprowadzenie, w niezbędnym zakresie, uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ II instancji lub nie zlecenie przeprowadzenia takiego postępowania przez organ I instancji w sytuacji, w której zakres tego postępowania wskazany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i organ II instancji nie wymagał wydawania decyzji kasatoryjnej, a samo uzupełniające postępowanie dowodowe mogło być z powodzeniem przeprowadzone przez organ II instancji, co doprowadziłoby do wydania decyzji na podstawie albo art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., albo art. 138 §1 pkt 2 k.p.a., naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uchylenie decyzji Starosty [...] z dn. [...] września 2011 r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w sytuacji, w której nie istniały tego rodzaju uchybienia postępowania, które powodowałyby uznanie, że zakres sprawy wymagający wyjaśnienia nie mógłby być wyjaśniony przed organem II instancji mając na względzie art. 136 k.p.a., W związku z tak określonymi zarzutami skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji, na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. o zwrot od organu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia moich praw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje. W toku postępowania sądowego, w oparciu o informacje przekazane przez uczestnika postępowania, Sąd powziął wiadomość o tym, że po decyzji kasatoryjnej objętej niniejszą skargą, zapadły kolejne decyzje organów obu instancji, po czym Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2016r, znak: [...] uchylił decyzje Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2016r., uchylił decyzję tego organu z dnia [...] lipca 2009r., nr [...] i odmówił zatwierdzenia projektu oraz udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga jest zasadna. Sąd podziela stanowisko skarżącej. Organ nie miał podstaw do wydania decyzji kasatoryjnej w oparciu o przepis art. 138 § 2 k.p.a. w okolicznościach niniejszej sprawy. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] uchylił w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2011 r. , znak: [...] stwierdzająca, że decyzja Starosty [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...] udzielająca skarżącej U. P. pozwolenia na budowę została wydana z naruszeniem prawa oraz odmawiająca uchylenia przedmiotowej decyzji z uwagi na fakt, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w wyniku uchylenia wcześniejszego orzeczenia tego organu, podkreślmy tylko tego organu, przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem, który zapadł w dniu 22 maja 2012 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 469/12. W następstwie zaś rozpatrzenia w dniu 4 lutego 2014 r. skargi kasacyjnej, wyrok sądu pierwszej instancji utrzymany został przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II OSK 2616/12. W świetle wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji, które Wojewoda [...] zobowiązany był zgodnie z art. 153 p.p.s.a. przestrzegać oraz w świetle postępowania, które sam przeprowadził - nie było podstaw do wydania orzeczenia opartego na art. 138 § 2 k.p.a. W szczególności, jak zasadnie podniosła skarżąca, organ w żadnym miejscu uzasadnienia decyzji nie wskazał powodów dla których nie zastosował art. 136 k.p.a., w zakresie w jakim było to niezbędne ponad już podjęte działania. Zgodnie z treścią tego przepisu organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Wojewoda [...] wystąpił do skarżącej o uzupełnienie akt sprawy. Skarżąca wykonała to polecenie organu, tym samym doszło do uzupełnienia postępowania dowodowego po myśli wytycznych zawartych w ww. wyroku Sądu pierwszej instancji. Należy zauważyć, że Sąd dokonuje oceny zaskrzonej decyzji wg. stanu sprawy i przepisów obowiązujących w dacie wydawania decyzji. Tym samym, na tę ocenę nie mogły mieć wpływu okoliczności związane z wydaniem kolejnych decyzji wynikających z kasatoryjnej decyzji Wojewody [...]. Sąd podziela stanowisko skarżącej – kasatoryjny charakter zaskarżonej decyzji, nie uzasadniony okolicznościami sprawy, godził także w zasadę sprawności postępowania administracyjnego i zasadę budowania zaufania obywateli do organów administracji. Przedmiotem postępowania przed organem odwoławczym jest zarówno rozpatrzenie konkretnej sprawy i jej załatwienie, jak i weryfikacja postanowienia (decyzji) organu pierwszej instancji. W utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Tym samym organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 k.p.a., czyli dokonać merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że organ II instancji nie może pochopnie wydać decyzji kasatoryjnej w sytuacji, w której stosując przepisy k.p.a. jest w stanie rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, w tym również przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Właśnie taka sytuacja zachodziła w sprawie niniejszej. Podkreślmy jeszcze raz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie kontrolując decyzje Wojewody [...] poprzedzającą badaną w sprawie niniejszej, uchylił tylko decyzję tego dwuinstancyjnego organu, wskazywał również na to jakie okoliczności właśnie ten organ powinien jeszcze zbadać. Rozpoznając sprawę ponownie i wydając po przeprowadzeniu uzupełnionego postępowania dowodowego zaskarżoną decyzję, Wojewoda [...] nie wskazał na zaistnienie przesłanek z art. 138 § 2 k p a uzasadniających skierowanie sprawy ponownie do rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Tymczasem w sytuacji, w której organ pierwszoinstancyjny przeprowadził niepełne postępowanie dowodowe, organ II instancji jest uprawniony i zobowiązany do jego uzupełnienia tak, aby wydać albo decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, albo decyzję reformatoryjną. Opierając się na art. 138 § 2 k.p.a. organ II instancji winien wykazać, że zaistniały przesłanki uzasadniające wydanie rozstrzygnięcia kasatoryjnego. Sąd w pełni podziela stanowisko skarżącej - zaskarżona decyzja w uzasadnieniu powołuje się wprawdzie na potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jednak nie są przekonujące ani motywy takiego stanowiska ani wskazane przez organ odwoławczy okoliczności. Organ nie wykazał dlaczego na tle stanu niniejszej konkretnej sprawy nie było zasadne rozstrzygniecie merytoryczne na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., przy uwzględnieniu zebranego w sprawie materiału dowodowego i wynikających z art. 136 k.p.a. możliwości uzupełnienia tego materiału. Z całym naciskiem stwierdzić należy, że decyzja kasatoryjną stanowi wyjątek i nie może stanowić sposobu na uchylenie się organu II instancji od merytorycznego rozpoznania sprawy w sytuacji, w której nie istnieje taka okoliczność natury dowodowej, która uzasadnia przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części lub w całości. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 kpt 1 lit c oraz art. 200 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) . Na marginesie sąd zauważa, że w świetle przepisów ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie znajduje uzasadnienia, przy uwzględnieniu skargi i uchyleniu zaskarżonej decyzji, żądanie cyt. "przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji".

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło