VII SA/Wa 1299/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-16
Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli decyzja ta była już przedmiotem kontroli sądowej, która zakończyła się prawomocnym oddaleniem skargi?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli decyzja ta była już przedmiotem kontroli sądowej zakończonej prawomocnym oddaleniem skargi. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 153 i 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna sądu wiąże organ, a prawomocny wyrok oddalający skargę zamyka drogę do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
J. P. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody, która utrzymywała w mocy decyzję Starosty odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 1981 r. udzielającą pozwolenia na budowę wodociągu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, wskazując na prawomocne oddalenie skargi na decyzję Wojewody przez WSA w Krakowie i NSA. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. J. P. wniósł skargę do WSA w Warszawie, zarzucając m.in. toczące się postępowanie nieważnościowe i sfałszowanie dokumentów.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. znak [...] na podstawie art. 157 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku J. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. znak [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty T. z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...], odmawiającą wznowienia na wniosek J. P. postępowania zakończonego decyzją Urzędu Miasta Z. i Gminy T. z dnia [...] października 1981 r. znak [...] udzielającą pozwolenia na budowę wodociągu w P., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. znak [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że jak wynika z akt administracyjnych, J. P. zaskarżył ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. znak [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2009 r. sygn. akt SA/Kr 17/09 skargę oddalił. Na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1452/089 oddalającego skargę kasacyjną J. P. od ww. orzeczenia, stało się ono prawomocne. Podał, że zgodnie z art. 153 oraz 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub czynność była przedmiotem zaskarżenia. Jednocześnie podkreślił, iż stosownie do art. 134 § 1 cytowanej ustawy sąd nie będąc związanym skargą, z urzędu ustala, czy zaskarżone rozstrzygnięcie jest obarczone wadą, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a.
Organ wskazał, że we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty T. z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...] J. P. zarzuca wydanie ww. rozstrzygnięcia "z rażącym naruszeniem prawa przez urzędników nieupoważnionych, bo Naczelnik Wydziału Architektury, Budownictwa Starostwa T. w Z. (...) jest stroną postępowania jako użytkownik wodociągu, a podinspektor (...) jest jego podwładną", oraz "zbudowanie wodociągu i przyłączy bez mojej wiedzy (...) z poświadczeniem nieprawdy", a więc wskazując przesłanki wznowienia postępowania. Wyjaśnił, iż niedopuszczalne jest przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby stanowić zarazem jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, w związku z czym należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. znak [...].
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją złożył J. P. Skarżący zarzucił, że kwestionowana decyzja narusza prawo i była obarczona wadami nieważności już w chwili jej wydania, a fakt ten celowo nie został ujawniony. Stwierdził, iż na oświadczeniu zostały sfałszowane podpisy H. K. i S. P., a organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie decyzji Urzędu Miasta Z. i Gminy T. z dnia [...].10.1981 r. o pozwoleniu na budowę wodociągu w P.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2011 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku J. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2011 r. znak [...].
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że decyzja organu wojewódzkiego z dnia [...].09.2008 r. znak [...] była już przedmiotem kontroli Sądu. W związku z powyższym, mając na uwadze art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponowna jej weryfikacja nie jest możliwa.
W odniesieniu do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wyjaśnił, że fakt sfałszowania dokumentu powinien być potwierdzony prawomocnym wyrokiem sądu. Wskazał, iż ewentualne wystąpienie tej okoliczności oraz potwierdzenie jej przez właściwe organy stanowi przesłankę wznowienia postępowania, określoną w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., natomiast nie jest dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. P. Skarżący stwierdził, że toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Miasta Z. i Gminy T. z dnia [...].10.1981 r. o pozwoleniu na budowę wodociągu w P., zatem postępowanie administracyjne powinno zostać zawieszone do czasu jego zakończenia. Ponadto podtrzymał zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczące sfałszowania zgody właścicieli nieruchomości oraz naruszenia art. 32 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły.
Sąd kontrolował decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2011 r. znak [...], utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2011 r. znak [...], odmawiającą wszczęcia na wniosek J. P. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. znak [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty T. z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...], odmawiającą wznowienia na wniosek J. P. postępowania zakończonego decyzją Urzędu Miasta Z. i Gminy T. z dnia [...] października 1981 r. znak [...] udzielającą pozwolenia na budowę wodociągu w P.
Kwestionowana decyzja została wydana na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., który znajduje zastosowanie wówczas, gdy wszczęcie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest tożsame z wszczęciem postępowania w sprawie, lecz uruchamia etap wstępny, w ramach którego właściwy organ ocenia możliwość zastosowania tej instytucji procesowej.
W niniejszej sprawie zauważyć należy, iż objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego była już poddana kontroli sądu administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 17/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. P. na ww. decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1452/09 oddalił skargę kasacyjną J. P. od powyższego wyroku.
W tym miejscu wskazać trzeba, iż zgodnie z art. 153 oraz 170 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Skoro zatem decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. znak [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty T. z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...], była już przedmiotem kontroli Sądu, ponowna jej weryfikacja nie jest możliwa.
Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09, żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W takiej sytuacji wyrok, którym prawomocnie oddalono przez sąd administracyjny skargę, zamyka drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, poddanej uprzednio takiej kontroli sądowej. Opisana wyżej sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.
Zauważyć trzeba, że w wiążącym w rozpatrywanej sprawie prawomocnym wyroku z dnia 22 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 17/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, iż zarówno decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2008 r., jak i utrzymana nią w mocy decyzja Starosty T. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nie naruszają prawa. Zdaniem Sądu, organy prawidłowo odmówiły skarżącemu wznowienia postępowania, ponieważ podnoszona przez niego kwestia braku udziału w postępowaniu, zakończonym decyzją ostateczną Urzędu Miasta Z. i Gminy T. z dnia [...] października 1981 r. znak [...] została już rozstrzygnięta w prowadzonym przez organy postępowaniu administracyjnym, w którym Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] stycznia 2001 r. znak [...] odmawiającą uchylenia ww. decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 marca 2002 r. sygn. akt II SA/Kr 1273/03 oddalił skargę J. P. na powyższą decyzję Wojewody [...]. Jednocześnie Sąd stwierdził, iż skarżący nie przedstawił żadnych nowych przesłanek i dowodów, które mogłyby stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W odniesieniu do zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, że pozostają one bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia. W szczególności, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Jak bowiem wynika z treści odpowiedzi organu na skargę, Wojewoda [...] zlecił Staroście T. odtworzenie akt sprawy, dotyczącej decyzji Urzędu Miasta Z. i Gminy T. z dnia [...] października 1981 r. znak [...], udzielającej pozwolenia na budowę wodociągu w Poroninie, w związku z wnioskiem skarżącego o stwierdzenie nieważności ww. pozwolenia na budowę. Wbrew twierdzeniu skarżącego, nie toczy się więc postępowanie nieważnościowe w powyższej sprawie, które uzasadniałoby konieczność zawieszenia przedmiotowego postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do zarzutu sfałszowania dokumentu wyjaśnić należy, iż fakt ten powinien być potwierdzony prawomocnym wyrokiem sądu, a ewentualne wystąpienie takiej okoliczności oraz potwierdzenie jej przez właściwe organy stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego określoną w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., natomiast nie wypełnia żadnej z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło