VII SA/Wa 1304/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 2 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. R. i W. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej postanawia: odmówić W.R. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W. R., po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, złożył wypełnione "oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania", na druku stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie określenia wzoru oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2006 r. nr 27 poz. 200), które zostało potraktowane jako wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Z tego względu przy piśmie z dnia 18 lipca 2014 r. przesłano wnioskodawcy urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, obowiązujący w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W. R. nadesłał wniosek na odpowiednim formularzu w dniu 24 lipca 2014 r., wskazując, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, że skarżący posiada nieruchomości rolne (o powierzchni 4,18 ha i 1,12 ha) oraz dom o powierzchni 240 m2 (w złożonym "oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania" wskazał, że posiada dwa domy – o pow. 227 m2 i o pow. 60 m2). Skarżący oświadczył, że otrzymuje rentę w wysokości ok. 610 zł miesięcznie, ojciec skarżącego – emeryturę w kwocie ok. 1100 zł, matka skarżącego – rentę (ok. 400 zł), brat A. R. – rentę w kwocie ok. 600 zł, brat J. R. – rentę w wysokości ok. 400 zł. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Mając na uwadze powołane przepisy oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania W. R. prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. W treści art. 246 ustawy ustawodawca użył pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny i wiarygodny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W tym miejscu wskazać trzeba, że pismem z dnia 4 sierpnia 2014 r. zobowiązano W. R. do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku poprzez: nadesłanie ostatnich odcinków rent otrzymywanych przez skarżącego oraz przez osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym; nadesłanie kserokopii decyzji o waloryzacji emerytury ojca skarżącego lub ostatniego odcinka emerytury; wskazanie, czy skarżący podejmuje prace dorywcze, z tytułu umów zlecenia, o dzieło itp.; wskazanie, czy uzyskuje dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej, jeśli tak - w jakiej wysokości; wskazanie, czy skarżący lub osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskują dochody z prowadzenia gospodarstwa rolnego, jeśli tak, w jakiej wysokości; podanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, wydatków przeznaczanych na utrzymanie domu (np. opłaty za gaz, wodę, energię, telefon) oraz wysokości alimentów. W odpowiedzi na wezwanie W. R. oświadczył, że nie podejmuje żadnych prac dorywczych. Podniósł, że opłaty za energię elektryczną wynoszą 200 zł oraz 140 zł, wysokość alimentów – 250 zł, koszty codziennego utrzymania – ok. 500 zł. Wskazał, że bracia również mają dzieci i dokładają się do ich utrzymania. Oświadczył, że dopłaty do nieruchomości rolnej wynoszą 2490 zł rocznie, przy czym warto zauważyć, że w złożonym "oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania" wskazał, że dopłaty te wynoszą 4000 zł rocznie. Skarżący nadesłał ostatni odcinek uzyskiwanej renty oraz odcinek emerytury ojca, nie nadesłał natomiast odcinków rent otrzymywanych przez dwóch braci oraz matkę. Zauważyć również trzeba, że W. R. nie wskazał, czy uzyskuje sam (lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym) dochody z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Tymczasem to na stronie składającej wniosek ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej lub budzi wątpliwości, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 ustawy obowiązku) nie udziela w ogóle bądź nie udziela dokładnej i pełnej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy, jedynie w oparciu o jej twierdzenia o trudnej sytuacji finansowej. Niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). W świetle powyższych okoliczności uznać zatem trzeba, że brak jest podstaw do przyznania W. R. prawa pomocy poprzez zwolnienie od wszystkich kosztów sądowych, jak również poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, skarżący nie wykazał bowiem w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnia przesłanki określone w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.