VII SA/Wa 1305/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-16
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, która została zatwierdzona w postępowaniu nieważnościowym, może być uznana za rażąco naruszającą prawo, jeśli skarżący podnoszą zarzuty dotyczące niezgodności projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w szczególności w zakresie definicji budynku jednorodzinnego wolnostojącego, budowy muru oporowego oraz ingerencji w krajobraz kulturowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jest zgodna z prawem. Sąd stwierdził, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie była dotknięta rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ projekt budowlany był zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a zarzuty skarżących dotyczące definicji budynku, budowy muru oporowego i ingerencji w krajobraz kulturowy nie znalazły potwierdzenia.Stan faktyczny
Skarżący B. i T. S. wnieśli skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji pozwolenia na budowę. Decyzja ta dotyczyła zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 15 budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych wraz z zagospodarowaniem terenu, w tym budową murów oporowych. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niezgodność projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, błędną definicję budynku jednorodzinnego oraz ingerencję w krajobraz kulturowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi B. S. i T. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2011 r. znak: (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Zaskarżoną decyzją z dnia (...) marca 2011r., znak: (...) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania B. i T. S. od decyzji Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 2010r., znak: (...) odmawiającej stwierdzenia na wniosek B. i T. S. nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia (...) stycznia 2009r., nr (...); zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej V. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę 15 budynków mieszkalnych jednorodzinnych o dwóch lokalach mieszkalnych wraz z zagospodarowaniem terenu w zakresie: zewnętrznych instalacji (sieci osiedlowych): wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, elektroenergetycznej, oświetleniowej, gazowej oraz telefonicznej, zjazdu z ul. (...), wewnętrznego układu komunikacyjnego z miejscami postojowymi, murów oporowych, na działkach nr ew. (...) z obrębu (...), przy ul. (...) w S., zmienionej decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia (...) sierpnia 2010r., nr (...), znak: (...); w zakresie wysokości i głębokości posadowienia murów oporowych - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że opisana wyżej decyzja pozwolenia na budowę, jest przedmiotem kontroli w nadzwyczajnym postępowaniu nieważnościowym. Podkreślił, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją.
Zdaniem organu drugiej instancji w sprawie zachowano wymogi przewidziane w art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego, organ sprawdził w szczególności zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzenneg.
Powołując się na przepis art. 3 ust. 2a ustawy Prawo budowlane, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że przez budynek mieszkalny jednorodzinny należy rozumieć budynek wolnostojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nie przekraczającej 30 % powierzchni całkowitej budynku.
Organ podkreślił, że w obowiązujących przepisach prawa nie określono definicji budynku wolnostojącego, tym samym przyjąć należy potoczną definicję znaczeniową tego słowa. W sensie techniczno- budowlanym budynkiem wolnostojącym jest budynek stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, tym samym pomiędzy poszczególnymi elementami konstrukcyjnymi obiektu (fundamentami, ścianami nośnymi, więźbą dachową itp.) istnieje wolna przestrzeń powietrzna i żaden z tych elementów obiektu budowlanego nie jest związany z elementami konstrukcyjnymi drugiego obiektu budowlanego. Jest to budynek, usytuowany w sposób wolny, czyli nie uzależniony w żaden sposób od innego obiektu budowlanego z uwagi na miejsce swej lokalizacji. Nie jest zatem trwale związany z innym budynkiem konstrukcyjnie, nie jest połączony przegrodami, instalacjami, a także nie przylegający bocznymi ścianami do sąsiedniego budynku, umożliwiając w ten sposób dostęp do wszystkich jego ścian. Budynek wolnostojący musi być samodzielny z punktu widzenia funkcjonalno – użytkowo - technicznego (wyrok por. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 listopada 2010r., sygn. akt II SA/Kr 1147/10).
Organ II instancji wskazał, że teren, na którym znajdują się działki inwestycyjne nr ew. (...) oznaczony jest symbolem Z.O.2004.MN.U. w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (...) w S. zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta S. z dnia (...) stycznia 2008r., nr (...) (Dz. U. Woj. (...) z dnia 2008r., nr 24, poz. 467). Zgodnie z ustaleniami §10 w/w miejscowego planu teren przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą, przy czym maksymalna wysokość zabudowy wynosi 9,5 m i nie więcej niż 2 kondygnacje naziemne, jak również budynki powinny być kryte dachami stromymi. Ponadto, powyższym przepisem przewidziano maksymalną powierzchnię zabudowy działki budowlanej - 25% oraz minimalną powierzchnię terenu biologicznie czynną w granicach działki budowlanej - 60%.
Z projektu budowlanego zatwierdzonego w/w decyzją pozwolenia na budowę wynika, iż przedmiotem spornej inwestycji jest budowa zespołu jednorodzinnych budynków mieszkalnych dwukondygnacyjnych (strona 10 opisu technicznego projektu budowlanego), których maksymalna wysokość wynosi do 8,10 m (strona 10 opisu technicznego projektu budowlanego), natomiast kąt nachylenia połaci dachowych wynosi 45 i 35 stopni (strona 5 opisu technicznego projektu budowlanego). Ponadto, planowana zabudowa działki inwestycyjnej wynosi 23,19% (strona 10 opisu technicznego projektu budowlanego) natomiast jej powierzchnia biologicznie czynna wynosi 62,5% (strona 10 opisu technicznego projektu budowlanego).
W świetle ww. wskazań organ stwierdził, że decyzja pozwolenia na budowę została wydana zgodnie z zapisami w/w miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (...) w S.
Ponadto, organ wskazał, że do wniosku o pozwolenie na budowę spornej inwestycji dołączono wymagane art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami o nr ew. (...) na cele budowlane. Także z uwagi na fakt zaprojektowania najbliższego domu wchodzącego w skład spornej inwestycji w odległości ok. 6 m od granicy z działką o nr ew. (...) stanowiącą własność Państwa B. i T. S. w odległości ok. 5 m od tej granicy uznać należy, że omawiane przedsięwzięcie zostało zaprojektowane zgodnie z przepisem 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r., nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Ponadto, jak wynika z projektu zagospodarowania terenu działka o nr ew. (...) nie jest zabudowana, w związku z czym nie można analizować na nią wpływu spornej inwestycji pod kątem przepisu 13 warunków technicznych, należy bowiem wskazać, że zgodnie z obowiązującym orzecznictwem sądowo — administracyjnym przepis ten reguluje ustalenie odległości budynków od innych obiektów tylko wówczas, gdy jedna z nieruchomości jest już zabudowana (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29.10.2009r., sygn. akt II SA/Ud 22/09). Projektowane domy nie wymagają oddzielenia ścianami przeciwpożarowymi w związku z zaprojektowaniem ich zgodnie z wymaganiami określonymi w 273 ust. 1 w zw. z 209 ust. 1 pkt 1, 227 ust. 1 oraz 271 ust. 1 warunków technicznych, ponadto projekt budowlany spornej inwestycji został bez uwag zaakceptowany przez Rzeczoznawcę Przeciwpożarowego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, odnosząc się do zarzutu podnoszonego w odwołaniu, dotyczącego zatwierdzenia decyzją pozwolenia na budowę projektu budowlanego przewidującego wykonanie murów oporowych podczas, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewidywał w swoich ustaleniach realizacji takiego przedsięwzięcia na terenie obejmującym działki inwestycyjne - stwierdził, że nie ma on wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Zgodnie z orzecznictwem sądowo -administracyjnym mur oporowy pełni funkcję zabezpieczającą przed osuwaniem się ziemi z terenu wyżej położonego oraz chroni dany teren przed oddziaływaniem mas ziemnych lub wodnych z innego terenu.
Odowiadając na kolejny zarzut, dotyczący zniszczenia terenu objętego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego strefą K - ochrony krajobrazu kulturowego poprzez realizację muru oporowego, organ stwierdził, że plan zagospodarowania przestrzennego nie konkretyzuje jakich prac budowlanych nie można wykonywać w związku z ochrona tej strefy. Tym samym nie można stwierdzić w sposób nie budzący wątpliwości - że wykonanie kwestionowanego muru oporowego będzie niezgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zamierzonego rezultatu nie może odnieść również twierdzenie skarżących jakoby sporna inwestycja polegała na budowie budynków w zabudowie bliźniaczej, a nie wolnostojącej, co byłoby niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Organ wskazał, że każdy z budynków jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej musi być odrębnym budynkiem "stanowiącym konstrukcyjnie samodzielną całość" co oznacza, że każdy musi mieć samodzielną konstrukcję, w tym mieć samodzielnie fundamenty na całym swym obrysie (por. wyrok z dnia 18 czerwca 2008r., sygn. akt II SA/Sz 217/08). W przeciwnym przypadku mamy do czynienia z jednym budynkiem. Jak wynika z dokumentacji projektowej, lokale mieszkalne zaprojektowane w spornych budynkach (po dwa lokale mieszkalne w każdym z budynków) posadowione zostały na jednym wspólnym fundamencie (część konstrukcyjna), posiadają jedną ścianę nośną (rzut fundamentów, parteru oraz poddasza w części architektoniczno - budowlanej) oraz pokryte są jednym dachem (rzut dachu).W świetle projektu, każdy z budynków stanowi całość konstrukcyjną, zatem mają charakter zabudowy wolnostojącej a nie bliźniaczej.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu, dotyczącego zagrożenia osuwiskiem części gruntu na działce nr ew. (...)w związku z realizacją inwestycji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że ocenie organów administracji architektoniczno-budowlanej podlega tylko i wyłącznie zgodność zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego z obowiązującymi przepisami prawa. Wszelkie odstępstwa od zatwierdzonej dokumentacji projektowej, w tym niezgodne z przeznaczeniem wykorzystywanie urządzeń budowlanych, stanowią przedmiot postępowań prowadzonych przez właściwe miejscowo organy nadzoru budowlanego.
Wreszcie, za bezzasadny uznał organ, podnoszony w odwołaniu zarzut dotyczący "brutalnego zamknięcia naturalnej przestrzeni widokowej i krajobrazu działki (...)", bowiem brak jest przepisu prawa, który nakazywałby ochronę ww. wartości w związku z realizacją inwestycji.
Także poza niniejszym postępowaniem, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jest kwestia związana z zarzutem odwołujących się, co do zmniejszenia wartości ich działki – zgodnie z orzecznictwem sądowo - administracyjnym jest to z punktu widzenia prawa budowlanego okoliczność obojętna, gdyż żaden przepis prawa budowlanego nie uzależnia wydania pozwolenia na realizację budynku od tego, by nieruchomość znajdująca się na sąsiedniej działce nie zmniejszyła swej wartości (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 października 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 251/05).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, odpowiadając z kolei na zarzut dotyczący przymusowego sytuowania w przyszłości na działce o nr ew. (...) obiektów w dalszych niż przewidziane w warunkach technicznych odległościach od granicy z działką inwestycyjną - stwierdził, że kwestia ta miała jedynie wpływ na ustalenie kręgu stron w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji pozwolenia na budowę, natomiast pozostaje ona bez wpływu na rozstrzygnięcie wydawane już w trakcie tego postępowania.
Reasumując organ II instancji wskazał, że decyzja kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym odpowiada przepisom prawa i zasadnie organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia jej nieważności.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli B. i T. S.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 7, 9 i 77 k.p.a. - poprzez pominięcie zbadania treści projektu budowlanego decyzją Prezydenta Miasta S. nr (...) z (...).01.2009r. pod kątem ustalenia, czy każde z mieszkań w budynku posiada oddzielne wejście z poziomu gruntu oraz ściany oddzielenia, co miało wpływ na wynik postępowania albowiem organ nieprawidłowo ocenił zamierzenie budowlane inwestora jako budynki jednorodzinne wolnostojące podczas, gdy są to budynki jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej ewentualnie budynki wielorodzinne. Naruszenie art. 9 i 7 i 77 w zw. z art. 78 k.p.a., poprzez pominięcie inwestycji w tym lokalizacji konstrukcji podpierającej masy ziemi nawiezione dla podniesienia poziomu terenu, co uniemożliwiło poznanie faktycznych wymiarów konstrukcji oporowej oraz faktycznej ingerencji w krajobraz i otoczenie nieruchomości, podczas gdy realizowane obecnie zamierzenie uczestnika stanowi zaprzeczenie regułom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego związanym z ochroną strefą krajobrazu K. Naruszenia art. 9 i 7 i 77 w zw. z art. 84 1 k.p.a.- poprzez nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, czy posadowienie blisko 8m betonowej konstrukcji, podpierającej masy ziemi nawiezione przez uczestnika w odległości 6m od granicy działki odpowiada prawu, a w szczególności, czy nie spowoduje konieczności odsunięcia ewentualnej zabudowy działki skarżących ze względu na to, że zbytnie zbliżenie się do granicy nieruchomości i wykonywanie wykopów niezbędnych dla przyszłej inwestycji skarżących, skutkować będzie utratą oparcia przez konstrukcję oporową i katastrofą budowlaną, co w konsekwencji nie pozwała ocenić, czy wydana decyzja rażąco nie narusza prawa poprzez niedozwoloną ingerencję w przysługujące skarżącym prawo własności do nieruchomości.
Skarżący zarzucili także zaskarżonej decyzji, naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane, poprzez uznanie budynku składającego się z dwóch oddzielnych lokali mieszkalnych, każdy z odrębnym wejściem z poziomu gruntu oraz oddzielonych od siebie ścianą nośną od fundamentu aż po dach za budynek wolnostojący, podczas gdy zgodnie z treścią przepisu oraz rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999r, w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. z 1999r. Nr 112, poz. 1136 z późn zm.) budynek tak określony traktowany powinien być jako budynek w zabudowie bliźniaczej lub budynek o dwóch mieszkaniach (wielorodzinny), tym bardziej, że uczestnik przyznaje fakt posadowienia na działce dwóch budynków poprzez rezygnację z konstruowania ściany oddzielenia pożarowego z powołaniem się na warunki techniczne mówiące o dwóch budynkach, a także oferuje do sprzedaży poszczególne mieszkania jako powstałe w zabudowie bliźniaczej.
Skarżący podnieśli, naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez pominięcie badania zgodności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego projektu konstrukcji oporowej, podczas gdy zgodnie z cytowanym przez organ II instancji orzecznictwem sądowym tego rodzaju budowle wymagają pozwolenia na budowę i tym samym badania ich zgodności z treścią planu. Naruszenie art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 35 ust. 1 pkt. 1 ustawy prawo budowlane poprzez uznanie, że ustalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie w jakim nakazuje objęcie danego terenu strefą K ochrony krajobrazu ze wskazaniem, że ma to na celu podtrzymanie istniejącej kompozycji przestrzennej i zieleni oraz bez wskazania konkretnych zakazów zwalnia organy administracji od sprawdzania zgodności zamierzenia z planem podczas gdy totalna zmiana konfiguracji terenu poprzez budowę blisko 8 metrowej wysokości betonowej konstrukcji dla podniesienia poziomu terenu o 5 metrów nie spełnia wymagań petryfikacji stanu istniejącego jakie formułuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla nieruchomości uczestnika.
Skarżący zarzucili także, naruszanie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., poprzez odmowę stwierdzenia nieważności badanej decyzji podczas, gdy materiały zgromadzone w toku postępowania nakazywały stwierdzenie nieważności, a to z uwagi na niezgodność zaprojektowanej przez uczestnika zabudowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albowiem jest to zabudowa wielorodzinna lub bliźniaczą a plan dopuszcza wyłącznie zabudowę jednorodzinną wolnostojącą, a w części podnoszenia terenu i budowy 100 metrowych konstrukcji oporowych w ogóle nie dopuszcza podobnych zamierzeń
Zdaniem skarżących doszło też do błędnego i bezzasadnego objęcia skarżoną decyzją również decyzji Prezydenta Miasta S. nr (...) z dnia (...) sierpnia 2010r. wobec której nie było wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności i nie było wszczętego przez Wojewodę postępowanie nieważnościowe.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o uchylenie w całości decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2011r. znak. (...), oraz na podstawie art. 135 ppsa w zw. z art. 145 § 1 pkt. I lit. a) i c) również o uchylenie decyzji Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 2010r. znak: (...) i w konsekwencji o skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia do Wojewody (...), oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący rozwinęli opisane wyżej zarzuty.
Wskazali w szczególności, że projektowane budynki nie są budynkami jednorodzinnymi i tym samym nie są dopuszczalne w świetle ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powołali się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2007r. (sygn. akt VII SA/Wa 1074/07, Lex nr 452523), gdzie wskazano, że żaden akt rangi ustawowej nie definiuje pojęcia "budynek mieszkalny" i w tym zakresie właściwe jest posiłkowanie się rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995r. Nr 10, poz. 46 ze zm.) oraz rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 rudnia 1999r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. Nr 112, poz. 1316 ze zm.)
Zdaniem skarżących w sprawie organy powinny oprzeć wykładnię art. 3 pkt. 2a ustawy prawo budowlane na Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych. Ta wskazuje, że budynek z dwoma mieszkaniami, z których każde ma osobne wejście z poziomu gruntu może być albo domem bliźniaczym, albo budynkiem o dwu mieszkaniach – klasa inna niż jednorodzinna.
Skarżący zarzucili, że nie doszło w niniejszym postępowaniu do oględzin inwestycji, a jako jedyny dowód dopuszczono analizę projektu budowlanego. Zasadne było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność wpływu inwestycji na zakres zagospodarowania w przyszłości ich działki sąsiadującej z objętą pozwoleniem na budowę.
Zdaniem skarżących, odrzucić należy również argumentację organów, jakoby konstrukcje oporowe o rozmiarach 100 metrów długości i blisko 8 metrów wysokości nie wymagały potwierdzenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Postawienie muru oporowego, wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę i już w konsekwencji tego stwierdzenia jego zgodności z planem. Prezydent Miasta S. w ogóle zaniechał badania zgodności tak ogromnej konstrukcji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przez co rażąco naruszył art. 35 ust. pkt. 1 ustawy Prawo budowlane w tej części.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), było poddanie zaskarżonej decyzji ocenie pod względem zgodności z przepisami prawa.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja odpowiadają przepisom prawa.
Należy podkreślić, że kontrolowane przez Sąd decyzje zapadły w nadzwyczajnym postępowaniu nieważnościowym.
Przymiot strony – skarżących w niniejszym postępowaniu nie budzi wątpliwości, ponadto okoliczność ta została przesądzona w świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2010r., Sygn. akt VII SA/Wa 170/10.
Postępowanie nieważnościowe, każe badać kontrolowaną w nim decyzje przez pryzmat przesłanek opisanych w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zdaniem Sądu, zasadnie organy obu instancji przyjęły, że decyzja pozwolenia na budowę, kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym, nie jest dotknięta kwalifikowaną wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu ww. przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Pojęcie rażącego naruszenia prawa, zostało jednolicie zinterpretowane w orzecznictwie i doktrynie. Przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja.
Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Należy zaznaczyć, że ani oczywistość naruszenia przepisu, ani jego charakter nie są wystarczające do uznania, że miało miejsce rażące naruszenie prawa. Obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją. O rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie, przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy, ma znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej.
Sąd stwierdza, zarzuty skarżących nie zasługują na uwzględnienie.
Bezzasadne są zarzuty dotyczące naruszenia w niniejszym postępowaniu norm procesowych art. 9, 7, 77 k.p.a.
Zasadnie, w toku postępowania, organy odwoływały się do projektu budowlanego i nie prowadziły postępowania dowodowego w szczególności związanego z wizją w terenie, czy opinią biegłego.
Podnoszona przez skarżących kwestia zagrożenia osuwiskiem gruntu na działce nr ew. (...) w związku z realizacją inwestycji nie może być badana w niniejszym postępowaniu. Ocenie organów administracji architektoniczno-budowlanej podlega tylko i wyłącznie zgodność zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego z obowiązującymi przepisami prawa. Wszelkie kwestie związane z realizacją inwestycji, w szczególności w zakresie odstępstwa od zatwierdzonej dokumentacji projektowej, stanowią przedmiot postępowań prowadzonych przez właściwe miejscowo organy nadzoru budowlanego. Niniejsze postępowanie miało ocenić decyzję kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym, a nie realizację inwestycji w terenie.
Bezpodstawny jest też zarzut naruszenia norm art. 35 i art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane.
Po analizie projektu budowlanego, Sąd podziela stanowisko organu drugiej instancji zgodnie z którym decyzja kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym zapadła w zgodzie z wymogami jakie stawia przepis art. 35 ustawy Prawo budowlane, oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.).
Sąd podziela stanowisko organów, co do tego, że ocena charakteru obiektu przewidzianego w projekcie budowlanym, w kontekście planu zagospodarowania przestrzennego, właściwego dla terenu inwestycji - wyklucza możliwość skutecznego zarzutu, że zaprojektowane obiekty nie odpowiadają zapisom planu.
Podkreślenia wymaga to, o czym wyżej - niniejsze postępowanie, to postępowanie nadzwyczajne, wada decyzji ma charakter rażącego naruszenia prawa tylko wtedy, gdy stanowi naruszenie kwalifikowane i wiąże się z naruszeniem oczywistej normy prawnej, której dyspozycja jest jasna i nie wymaga szczególnej wykładni.
Teren, na którym znajdują się działki nr ew. (...), objęte inwestycją, dopuszczoną w decyzji pozwolenia na budowę, kontrolowaną w niniejszym postępowaniu nieważnościowym - oznaczony jest symbolem (...), w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (...) w S. zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta S. z dnia (...) stycznia 2008r., nr (...) (Dz. U. Woj. (...) z 2008r., nr 24, poz. 467). Zgodnie z ustaleniami §10 w/w miejscowego planu teren przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą.
Przepis art. 3 ust. 2a ustawy Prawo budowlane, stanowi, że budynkiem mieszkalnym jednorodzinny jest budynek wolnostojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nie przekraczającej 30 % powierzchni całkowitej budynku.
W ocenie Sądu - budynki przewidziane w projekcie, zatwierdzonym decyzją kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym stanowią budynki wolnostojące, zatem są dopuszczalne w świetle planu zagospodarowania przestrzennego powołanego wyżej.
Jak zasadnie wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, w obowiązujących przepisach prawa nie określono definicji budynku wolnostojącego. W potocznym rozumieniu - budynek wolnostojący, to stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość. Jest to budynek, usytuowany w sposób wolny, czyli nie uzależniony w żaden sposób od innego obiektu budowlanego z uwagi na miejsce swej lokalizacji. Nie jest zatem trwale związany z innym budynkiem konstrukcyjnie, nie jest połączony przegrodami, instalacjami, a także nie przylegający bocznymi ścianami do sąsiedniego budynku, umożliwiając w ten sposób dostęp do wszystkich jego ścian.
W świetle ww. przepisów i analizy projektu budowlanego niniejszej inwestycji bezzasadny jest zarzut skarżących, że sporna inwestycja w oczywisty sposób polegała na budowie budynków w zabudowie bliźniaczej, a nie wolnostojącej, co byłoby niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Jak zasadnie wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, każdy z budynków jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej musi być odrębnym budynkiem, stanowiącym konstrukcyjnie samodzielną całość, co oznacza, że każdy musi mieć samodzielną konstrukcję, w tym mieć samodzielne fundamenty na całym swym obrysie (por. wyrok z dnia 18 czerwca 2008r., sygn. akt II SA/Sz 217/08). W przeciwnym przypadku mamy do czynienia z jednym budynkiem. W świetle dokumentacji projektowej, lokale mieszkalne zaprojektowane w spornych budynkach (po dwa lokale mieszkalne w każdym z budynków) posadowione zostały na jednym wspólnym fundamencie (część konstrukcyjna), posiadają jedną ścianę nośną (rzut fundamentów, parteru oraz poddasza w części architektoniczno - budowlanej) oraz pokryte są jednym dachem (rzut dachu), każdy z budynków stanowi całość konstrukcyjną, zatem mają charakter zabudowy wolnostojącej a nie bliźniaczej.
W ocenie Sądu, ma etapie wydawania decyzji kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym i zatwierdzonego nią projektu organ mógł uznać, że dopuszcza do realizacji inwestycję zgodną z planem zagospodarowania przestrzennego, polegającą na budowie budynków mieszkalnych wolnostojących, w których wyodrębniono dwa lokale.
W ocenie Sądu, w kontekście powyższych rozważań, nie można postawić zarzutu rażące naruszenie prawa - art. 35 ustawy Prawo budowlane, wobec niezgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Sąd stwierdza, że dla kontroli w postępowaniu nieważnościowym decyzji pozwolenia na budowę, bezprzedmiotowe jest sięganie do definicji obiektów innej niż zawartej w art. 3 ust 2a ustawy Prawo budowlane, w tym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 rudnia 1999r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. Nr 112, poz. 1316 ze zm.)
Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ocenił także, jako bezzasadny, podnoszony w odwołaniu zarzut dotyczący "brutalnego zamknięcia naturalnej przestrzeni widokowej i krajobrazu działki (...)", bowiem brak jest przepisu prawa, który nakazywałby ochronę ww. wartości w związku z realizacją inwestycji.
Także poza niniejszym postępowaniem, jest kwestia związana z zarzutem odwołujących się, co do zmniejszenia wartości ich działki w związku z realizacją niniejszej inwestycji.
Zasadnie też organ II instancji podkreślił, że przedmiotem kontroli jest decyzja pozwolenia na budowę, która była zmieniana następnie określoną decyzją – taki fakt miał miejsce i w niniejszym postępowaniu nieważnościowym decyzję pozwolenia na budowę należy postrzegać i badać z uwzględnieniem zmian jakie wprowadziła do niej decyzja ją zmieniająca.
Bezpodstawne są zarzuty skarżących, że niedopuszczalny jest zatwierdzony w decyzji mur oporowy, skoro nie jest przewidziany w planie zagospodarowania przestrzennego.
Nie jest tak, że plan zagospodarowania przestrzennego określa zakres inwestycji na danym terenie w sposób wyczerpujący. Mur oporowy jest budowlą o charakterze technicznym, znajduje zastosowanie dla realizacji określonych inwestycji, stanowi formę quasi uzbrojenia terenu i podobnie jak infrastruktura techniczną instalacje wodnokanalizacyjne uzbrojenia działki nie musi być przewidziany w planie zagospodarowania terenu.
Teren objęty przedmiotową inwestycją objęty jest w świetle miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego strefą krajobrazu kulturowego. Jak trafnie omówił to organ pierwszej instancji zgodnie z ustawą o ochronie zabytków z dnia 23 lipca 2003r. (Dz.U. z 2003r. Nr 162, poz. 1568 że zm.) – art. 3 pkt 14 krajobraz kulturowy, to przestrzeń historycznie ukształtowana w wyniku działalności człowieka, zawierająca wytwory cywilizacji oraz elementy przyrodnicze. Tym samym termin "ochrona krajobrazu kulturowego" użyty w planie nie dotyczy ochrony ukształtowania terenu, który jest dziełem sił natury a nie człowieka.
Mając na uwadze powyższą argumentacje Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło