VII SA/Wa 1309/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi M. P. i W. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. P. i W. P. kwotę 1097zł (jeden tysiąc dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. P. i W. P. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]czerwca 2014 r. (nr [...]), którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z [...]marca 2014 r. (nr: [...]) o nakazie rozbiórki instalacji służącej do podłączenia pieca na paliwo stałe typu "koza" do rury stalowej wysuniętej ponad dach budynku mieszkalnego na wysokość ok. 2 m i dodatkowego stalowego przewodu kominowego (rury stalowej), również wysuniętego ponad dach budynku mieszkalnego na tę wysokość. Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez organy administracji za podstawę rozstrzygnięcia wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], działając na wniosek Spółdzielni [...] w [...], w dniu [...]lutego 2012 r. wszczął postępowanie w sprawie legalności budowy przez skarżących kominka na paliwo płynne (tzw. piec typu "koza") w lokalu na ostatnim (piątym) piętrze budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...]. Organ I instancji decyzją z dnia [...]czerwca 2012 r. (nr [...]) wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., poz. 1623 ze zm.), orzekł o rozbiórce tego kominka. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...]sierpnia 2012 r. (nr [...]) na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2491/12, po rozpoznaniu skargi Spółdzielni [...] w [...], uchylił decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]sierpnia 2012 r. oraz decyzję organu I instancji. Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego co do braku podstaw do prowadzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego z uwagi na decyzję o udzieleniu skarżącym pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego i stwierdził, że kominek jako element wyposażenia lokalu mieszkalnego nie mógł być objęty tą decyzją, wydawaną po zakończeniu robót budowlanych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...]decyzją z [...]września 2013 r. (znak: [...]) ponownie nakazał skarżącym rozbiórkę spornego pieca oraz rury stalowej wysuniętej ponad dach. Ta decyzja organu I instancji została uchylona przez [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z [...]stycznia 2014 r. (nr [...]). Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że ustawienie w lokalu mieszkalnym wolno stojącego urządzenia grzewczego (przenośnego) nie może być kwalifikowane jako roboty budowlane. W związku z tym nakaz rozbiórki może być dotyczyć jedynie części instalacyjnych kominka (wkładu kominkowego, przewodu kominowego i systemu kominowego wyprowadzonego na dach). W tych okolicznościach faktycznych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...]decyzją z [...]marca 2014 r. (nr: [...]) działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego nakazał M. i W. P. rozbiórkę instalacji służącej do podłączenia pieca paliwo oraz dodatkowego stalowego przewodu kominowego (rury stalowej). Organ podał, że zostały one wykonane w warunkach samowoli budowlanej. Według § 132 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. (które obowiązywało w chwili popełnienia samowoli budowlanej) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 140) dopuszcza się stosowanie pieców i trzonów kuchennych na paliwo stałe w budynkach o wysokości do 3 kondygnacji włącznie, jeżeli nie jest to sprzeczne z ustaleniami m.p.z.p.(...). Po rozpoznaniu odwołania skarżących, [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...]czerwca 2014 r. (nr [...]) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o nakazie rozbiórki. M. i W. P. zaskarżyli decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucili przede wszystkim niedostateczne ustalenie okoliczności faktycznych sprawy i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że zachodzą podstawy do orzeczenia nakazu rozbiórki instalacji służącej do podłączenia pieca na paliwo stałe typu "koza" do rury stalowej wysuniętej ponad dach budynku mieszkalnego na wysokość ok. 2 m i dodatkowego stalowego przewodu kominowego (rury stalowej), również wysuniętego ponad dach budynku mieszkalnego na tę wysokość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 lutego 2015 r. VII SA/Wa 1630/14 oddalił tę skargę. Sąd podzielił stanowisko organów, że ze względu na to, że lokal skarżących znajduje się na piątej kondygnacji budynku wielorodzinnego, nie jest możliwe doprowadzenie instalacji grzewczej kominka (zewnętrznej i wewnętrznej) do stanu zgodnego z prawem (art. 50 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego). Uznał jednak, że doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego powinno być dokonane w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy prawa (tj. § 132 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422). M. P. i W. P. złożyli od powyższego wyroku skargę kasacyjną. Skarżący podnieśli m. in., że w czasie rozstrzygania sprawy przez Sąd pierwszej instancji na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 r. Spółdzielnia nie miała organu uprawnionego do jej reprezentacji, a w związku z tym została pozbawiona możności obrony swoich praw, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 2 i pkt 5 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za uzasadnianą i wyrokiem z 25 kwietnia 2017r. II OSK 2157/15 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd II instancji zgodził się z wnoszącymi skargę kasacyjną, że Spółdzielnia [...] z siedzibą w [...], będąca uczestnikiem tego postępowania, nie miała w toku postępowania przed Sądem I instancji organu powołanego do jej reprezentowania, co oznacza, że doszło do nieważności postępowania sądowego (art. 183 § 2 pkt 2 i pkt 5 k.p.a.). Sąd stwierdził, że Sąd Rejonowy [...]postanowieniem z dnia [...]lipca 2014 r. ustanowił wprawdzie dla Spółdzielni kuratora, ale zakres jego działania określono jako "postaranie się o niezwłoczne powołanie organów Spółdzielni...", a w razie potrzeby wystąpienie o likwidację tego podmiotu. W związku z powstałymi wątpliwościami postanowieniem z dnia [...]kwietnia 2015 r. Sąd Rejonowy wyjaśnił na wniosek kuratora, że "zgodnie z pkt 2 postanowienia ... Sądu z dnia [...]lipca 2014 r. zakres jego działań obejmuje jedynie niezwłoczne postaranie się o powołanie organów Spółdzielni, a w razie potrzeby o likwidację tego podmiotu. Wobec czego porządek obrad Zgromadzenia winien obejmować jedynie uchwały dotyczące tej materii". Jak wynika z załączonych do akt sprawy trzech uchwał Walnego Zgromadzenia Spółdzielni [...] w [...], trzyosobowy zarząd Spółdzielni został powołany w dniu [...]maja 2015 r. Jego członkami zostali wybrani : A. P., R. R., M. P. Sąd I instancji któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania ustalił, w oparciu o informację z KRS (odpowiadającą odpisowi aktualnemu z rejestru), że wymienione osoby nadal pozostają członkami zarządu Spółdzielni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, choć z innych powodów, niż w niej podniesione. Z przepisu art. 134 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest obowiązany do badania jego zgodności z prawem w pełnym zakresie, nie ograniczając się do zarzutów skargi. Uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nie podnosi strona wnosząca skargę. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Należy przypomnieć, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w 2012 r., w związku z pismem Spółdzielni z [...]września 2011 r. Organ I instancji (orzekając po raz trzeci w tej sprawie) decyzją z [...]marca 2014 r. nakazał skarżącym rozbiórkę instalacji służącej do podłączenia pieca na paliwo stałe typu "koza" oraz dodatkowego stalowego przewodu kominowego (rury stalowej), a organ odwoławczy decyzją z [...]czerwca 2014 r. utrzymał w mocy tę decyzję. Trzeba jednocześnie zauważyć, że z postanowienia Sądu Rejonowego [...] w [...][...]Wydział [...] z [...]lipca 2014 r. o ustanowieniu dla Spółdzielni [...] kuratora wynika, że trzyletnia kadencja "ostatniego" zarządu spółdzielni upłynęła [...]października 2013 r. Walne Zgromadzenie Spółdzielni nie podjęło uchwały o wyborze nowego zarządu, w dniu [...]czerwca 2014 r. wystąpiło natomiast do Sądu z wnioskiem o ustanowienie kuratora na podstawie art. 42 § 1 i § 2 k.c. Spółdzielnia, w tym spółdzielnia mieszkaniowa jest osobą prawną (art. 11 ustawy z 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze, Dz.U. z 2016 r. poz. 21 ze zm.). Zgodnie z art. 30 § 1 k.p.a. zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Według art. 38 k.c. osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Wynika z tego, że brak organu umocowanego do reprezentowania osoby prawnej (spółdzielni) pozbawia ją zdolności do czynności prawnych (zdolności procesowej). W okresie od [...]października 2013 r. do [...]maja 2015 r. Spółdzielnia [...] nie posiadała organu powołanego do jej reprezentowania (kurator został ustanowiony jedynie do podjęcia działań zmierzających do powołania zarządu ewentualnie do likwidacji Spółdzielni). W świetle tych niespornych okoliczności faktycznych trzeba stwierdzić, że w chwili orzekania w tej sprawie przez organy obu instancji ([...]marca i [...]czerwca 2014 r.) Spółdzielnia - uczestnik postępowania na prawach strony, nie posiadała zdolności do czynności procesowych. Organy obu instancji prowadzące postępowanie administracyjne w tej sprawie nie zwróciły na to uwagę. Dopuściły się zatem naruszenia art. 30 k.p.a. W konsekwencji decyzje wydane w tej sprawie dotknięte są wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Nie ulega bowiem wątpliwości, że to naruszenie prawa ma charakter oczywisty i jednocześnie spowodowało pozbawienie strony możliwości obrony jej praw w tym postępowaniu. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.