VII SA/Wa 1318/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-16
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jest dopuszczalne, gdy inwestycja została zrealizowana i oddana do użytkowania, a decyzja o pozwoleniu na budowę wywołała nieodwracalne skutki prawne?Ratio decidendi
Zrealizowanie inwestycji i uzyskanie pozwolenia na użytkowanie nie stanowią nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. W związku z tym, organ administracji może stwierdzić nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet jeśli inwestycja została już zrealizowana i oddana do użytkowania, pod warunkiem zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. i braku innych przesłanek negatywnych.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Starosty Powiatu W. o pozwoleniu na budowę. Skarżący argumentowali, że decyzja Starosty wywołała nieodwracalne skutki prawne, ponieważ inwestycja została zrealizowana i oddana do użytkowania, a zatem nie można było stwierdzić jej nieważności. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że realizacja inwestycji i pozwolenie na użytkowanie nie są nieodwracalnymi skutkami prawnymi, co uzasadniało możliwość stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi I. K. i J. K. wspólników spółki cywilnej P. z. s. w D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. na podstawie art. 157 § 1 i 2 oraz 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku I. K. oraz J. K. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009r. - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009r.
W uzasadnieniu organ podał, że wnioskiem z dnia [...] września 2010r. I. K. (wcześniej A.) oraz J. K. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009r., utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008r., stwierdzającej na wniosek T. i R. Z. nieważność decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] września 2007r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. s.c. [...] pozwolenia na przebudowę, remont i rozbudowę budynku warsztatowego napraw automatów do gorących napojów z częścią biurowo-socjalną oraz instalacją gazu płynnego ze zbiornikiem i przyłączem wod.-kan. - zlokalizowanych na działkach nr [...] i [...] (ulica [...]) w miejscowości D., gmina D..
We wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji GINB z dnia [...] marca 2009r. wnioskodawcy wskazali na wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 156 § 2 k.p.a. - wyeliminowano decyzję Starosty Powiatu W., pomimo tego, że wywołała ona nieodwracalne skutki prawne.
Organy obydwu instancji uznały wówczas, że zatwierdzony projekt inwestycji wspólników spółki cywilnej P. naruszał przepisy techniczno-budowlane. Jednak nie uwzględniono, że w chwili wydawania decyzji stwierdzającej nieważność opisanej powyżej decyzji Starosty Powiatu W., zaistniały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., w postaci legalnego zrealizowania inwestycji i uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Inwestycja spółki P. została zrealizowana na podstawie pozostającej w mocy decyzji o pozwoleniu na budowę (rozbudowę). Powiatowy Inspektor Nadzoru
Budowlanego nie sprzeciwiając się użytkowaniu przedmiotowej inwestycji, potwierdzali zgodność inwestycji z obowiązującymi w tym czasie przepisami.
Kwestionowana decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skutkowała wydaniem w dniu [...] października 2009 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., decyzji nakazującej inwestorom przywrócenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, w terminie do 31 sierpnia 2010 r., co w praktyce oznacza rozbiórkę.
Niesprawiedliwe jest obciążanie inwestora negatywnymi skutkami budowy, realizowanej w wyniku wadliwego działania organu architektoniczno-budowlanego.
Inwestorowi nie można uczynić zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ustawy - Prawo budowlane.
Wnioskodawcy powołali uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1993 r. w sprawie III AZP 23/93, OSNC 1994/5/108, zgodnie z którą - gdy na podstawie wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę obiekt został zrealizowany - wyłączona jest możliwość stwierdzenia nieważności decyzji, mimo zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.
W ocenie spółki cywilnej P., w opisanych okolicznościach GINB wydając kwestionowaną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] września 2007 r. pomimo zaistnienia przesłanki z art. 156 § 2 k.p.a., w sposób rażący naruszył prawo. Stworzył sytuację, że po stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę (rozbudowę), rozbudowany obiekt należy traktować jako rozbudowany bez pozwolenia.
W odniesieniu do tak sformułowanego wniosku I. K. i J. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009r. (zapadłej również w trybie stwierdzenia nieważności), organ wskazał, że badana ówcześnie decyzja Starosty Powiatu W. z dnia [...] września 2007r. została wydana z naruszeniem:
1) § 4 ust. 1 pkt 4 lit. d Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego dla obrębu [...] zatwierdzonego uchwalą Rady Gminy D. z dnia [...] marca 2005r.. Nr [...]. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...]. poz. [...]) - z uwagi na przekroczenie o 12.156% dopuszczonej przez mpzp (30%) powierzchni zabudowy;
2) art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane - z uwagi na zaprojektowanie fragmentu dachu przedmiotowej inwestycji (ok. 40 cm) poza licem
3) ściany posadowionej na granicy działek [...] oraz [...], wkraczając tym samym na działkę nr [...], w stosunku do której inwestor nie złożył stosownego oświadczenia co do posiadania prawa do dysponowania na cele budowlane;
4) art. 35 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 Prawa budowlanego w zw. z § 76 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243, poz. 2063 ze zm.) - z uwagi na zaprojektowanie naziemnej zbiornikowej instalacji gazowej o pojemności 2700 I (tj. 2,7 m3) lub 1200 kg gazu płynnego w odległości 5m (projekt zagospodarowania terenu) od budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz ok. 10m od budynku znajdującego się na działce nr [...], podczas gdy zbiorniki naziemne o pojemności do 65 m3 powinny być oddalone od budynków mieszkalnych jednorodzinnych o 30 m, zaś inwestor nie uzyskał, na podstawie art. 9 Prawa budowlanego zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych;
5) art. 35 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - z uwagi na zaprojektowanie w północnej ścianie budynku posadowionej w granicy działek nr [...] oraz [...], na poziomie I piętra w pomieszczeniu nr 15 - biurowym, otworu okiennego. Inwestor nie dysponował zgodą na odstępstwo od przepisów rozporządzenia.
Mając na uwadze tak istotną wadliwość pozwolenia budowlanego, weryfikowane rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie było obarczone wadą o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. W szczególności nie zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Stosownie bowiem do art. 127 § 1 K.p.a. w zw. z art. 88 a ust. 1 pkt 1 lit. a) Prawa budowlanego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pełni funkcję organu wyższego stopnia w stosunku do wojewodów. Nie można tej decyzji postawić zarzutu wydania bez podstawy prawnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Kwestionowanemu rozstrzygnięciu, nie można również zarzucić tego, że: dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej ostateczną decyzją (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.), było niewykonalne w dniu jego wydania i niewykonalność miała charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), jego wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą (art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.), zawiera wadę powodującą nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.).
Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009r., z wadą rażącego naruszenia art. 156 § 2 k.p.a., poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] września 2007r., pomimo tego, że pozwolenie budowlane wywołało nieodwracalne skutki prawne, albowiem inwestycja była zrealizowana a inwestor uzyskał pozwolenia na użytkowanie - organ stwierdził, iż zarzut jest bezzasadny.
Wprawdzie na poparcie zarzutu wnioskodawcy przywołali pogląd Sądu Najwyższego zawarty w uchwale z dnia 18 listopada 1993r., sygn. akt III AZP 23/93, że zrealizowanie inwestycji na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wyłącza dopuszczalność stwierdzenia nieważności tej decyzji, mimo zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a., to jednak zdaniem organu pogląd ten nie jest aktualny.
Stosownie do art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1 (naruszenie przepisów o właściwości), pkt 3 (res iudicata), pkt 4 (skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną) i pkt 7 (zawierającej wadę powodującą nieważność z mocy prawa), jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Organ wskazał, że z nieodwracalnością skutków prawnych mamy do czynienia wtedy, gdy brak jest przepisów prawnych, które mogłyby stanowić dla organu administracji podstawę prawną do podjęcia aktów lub czynności mogących cofnąć, znieść lub odwrócić skutki prawne wywołane przez decyzję administracyjną dotkniętą wadą nieważności.
Nadto przywołano wyrok NSA z dnia 8 marca 2006r., sygn. akt OSK 1773/04 w którym stwierdzono, iż "przy ocenie ujemnej przesłanki z art. 156 § 2 k.p.a. nie chodzi o odwracalność skutków prawnych w ogóle, lecz o odwrócenie skutków prawnych wywołanych przez decyzję dotkniętą nieważnością w ramach postępowania o stwierdzenie jej nieważności".
Poza tym negatywna przesłanka z art. 156 § 2 k.p.a. (decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne) odnosi się do skutków prawnych, a nie faktycznych (uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 28 maja 1992r., sygn. akt III AZP 4/92. OSNC 1992/12/211).
Pogląd powołany przez wnioskodawców, a przedstawiony w uchwale SN z dnia 18 listopada 1993r.. sygn. akt III AZP 23/93, nie znalazł odzwierciedlenia zarówno w orzecznictwie NSA (wyroki: z dnia 3 września 2009r., sygn. akt II OSK 1348/08; z dnia 31 października 2008r., sygn. akt II OSK 1306/07; z dnia 23 grudnia 1999r., sygn. akt IV SA 2144/97; z dnia 16 lipca 1998r., sygn. akt IV SA 1577/96; z dnia 30 czerwca 1998r., sygn. akt IV SA 1374/96), jak i SN (uchwała z dnia 26 września 1995r., sygn. akt III AZP 21/95, OSNAPiUS 1996/6/79).
Zrealizowanie inwestycji stanowi bowiem czynność faktyczną o skutkach materialnych, a nie skutek prawny (wyrok NSA z dnia 30 listopada 2005r., sygn. akt OSK 232/05).
Odnosząc się do argumentu uzyskania przez wnioskodawców pozwolenia na użytkowanie organ wskazał, iż pozostaje on bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Stosownie bowiem do art. 59 i art. 59a Prawa budowlanego organ udzielający pozwolenia na użytkowanie dokonuje sprawdzenia zgodności realizacji inwestycji z projektem budowlanym, nie zaś projektu z obowiązującymi przepisami prawa.
Skoro zatem fakt zrealizowania inwestycji nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego, to można było stwierdzić nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, pomimo, że obiekt został zrealizowany i oddany do użytkowania (wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 grudnia 2008r., sygn. akt VII SA/Wa 1542/08).
Jednocześnie organ podniósł, że stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę nie oznacza automatycznie orzeczenia przez właściwy organ nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki, bowiem inwestor, który wybudował obiekt na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej.
Przy czym zdaniem organu, bez wpływu dla oceny kwestionowanej decyzji GINB z dnia [...] marca 2009r., pozostają aktualne działania podejmowane przez organy nadzoru budowlanego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku I. K. oraz J. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na bezzasadność zarzutu obarczenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009r., wadą rażącego naruszenia art. 156 § 2 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy decyzja Starosty Powiatu W. z dnia [...] września 2007r., wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Posiłkując się orzecznictwem sądów wykazywał, iż stanowisko skarżących oparte na poglądzie SN zawartym w uchwale z dnia 18 listopada 1993r., sygn. akt III AZP 23/93, nie zasługuje na uwzględnienie. Orzeczenie to nie zostało bowiem zaakceptowane w późniejszym orzecznictwie, które jednoznacznie przyjęło, że zrealizowanie inwestycji stanowi czynność faktyczną o skutkach materialnych, a nie skutek prawny ( wyrok NSA z dnia 30 listopada 2005r., sygn. akt OSK 232/05), także uzyskanie pozwolenia na użytkowanie nie wywołuje nieodwracalnych skutków prawnych.
Możliwe jest zatem stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, pomimo że obiekt został zrealizowany i oddany do użytkowania.
Nie dopatrzywszy się żadnej z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] marca 2009r.
Wskazał, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki społeczne wywołane decyzją
O oczywistości naruszenia prawa można mówić wówczas, gdy owo naruszenie prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może więc zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Nie można zatem jako rażąco naruszającego prawo traktować rozstrzygnięcia, wynikającego z odmiennej interpretacji przepisu, nawet jeżeli później zostanie ona uznana za nieprawidłową
I. K. i J. K. wspólnicy spółki cywilnej P. z siedzibą w D. wnieśli skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011r.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji, która wyeliminowała ostatecznie
decyzję Starosty Powiatu W. o udzieleniu wspólnikom spółki cywilnej P. pozwolenia na przebudowę, remont i rozbudowę budynku posadowionego na działkach [...] i [...] w miejscowości D., pomimo tego, że decyzja ta wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Zdaniem skarżących nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] września 2007 r. Wskazali, że obiekt został przebudowany w czasie obowiązywania decyzji o pozwoleniu na budowę, a po zakończeniu budowy w dniu 11 lipca 2008r. zawiadomili Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego we W. o zakończeniu przebudowy i remontu. W ustawowym terminie organ ten nie wniósł sprzeciwu w przedmiocie użytkowania przedmiotowego budynku.
Organy nadzoru budowlanego orzekając w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia budowlanego nie wzięły pod uwagę faktu, że decyzja Starosty Powiatu W. wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. w postaci legalnego zrealizowania inwestycji.
Ponownie powoływali się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1993 r. w sprawie III AZP 23/93, OSNC 1994/5/108, zgodnie z którą gdy na podstawie wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę obiekt został zrealizowany - wyłączona jest możliwość stwierdzenia nieważności tej decyzji, mimo zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Skarga nie jest zasadna.
Zadaniem organu w niniejszej sprawie, prowadzonej w trybie stwierdzenia nieważności w odniesieniu do decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009r., wydanej także w trybie stwierdzenia nieważności, była ocena czy ówcześnie stwierdzone naruszenia porządku prawnego w decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] września 2007 r. z uwagi na ich ilość oraz ciężar gatunkowy, prawidłowo zostały ocenione jako rażące i nie mogące być zaakceptowane przez organy praworządnego państwa.
Zdaniem skarżących podstawowym argumentem świadczącym o tym, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa był fakt, iż wadliwie uznano za możliwe stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] września 2007 r. bez uwzględnienia, że choć projekt inwestycji naruszał przepisy techniczno-budowlane, to zaistniały nieodwracalne skutki prawne decyzji w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., w postaci legalnego zrealizowania inwestycji i uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
W odniesieniu od argumentacji skarżących, należy wskazać, że stosownie do art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn określonych w art. 156 § 1 k.p.a. m.in., wówczas gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Z nieodwracalnością skutków prawnych mamy do czynienia wtedy, gdy brak jest przepisów prawnych, które mogłyby stanowić dla organu administracji podstawę prawną do podjęcia aktów lub czynności mogących cofnąć, znieść lub odwrócić skutki prawne wywołane przez decyzję administracyjną dotkniętą wadą nieważności; ( wyrok SN z dnia 6 kwietnia 1995 r., III ARN 8/95, OSNAP 1995, nr 18, poz. 283) Jeśli skutki prawne decyzji administracyjnej mogą być zniesione w drodze postępowania administracyjnego oznacza to, iż nie mają one charakteru nieodwracalnego.
Jeśli zniesienie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, nie może skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny.
Twierdzenia skarżących zawarte w pismach procesowych, wskazujące na działania organu nadzoru budowlanego po wydaniu kwestionowanej decyzji z dnia [...] marca 2009r. (nie oceniając ich prawidłowości merytorycznej) dowodzą, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych.
Słusznie organ wskazał, że negatywna przesłanka z art. 156 § 2 k.p.a. (decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne) odnosi się do skutków prawnych, a nie faktycznych (uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 28 maja 1992r., sygn. akt III AZP 4/92. OSNC 1992/12/211). Zrealizowanie inwestycji stanowi bowiem czynność faktyczną o skutkach materialnych, a nie skutek prawny (wyrok NSA z dnia 30 listopada 2005r., sygn. akt OSK 232/05).
Powołana przez wnioskodawców uchwała SN z dnia 18 listopada 1993r.. sygn. akt III AZP 23/93, nie znalazła poparcia w dalszym orzecznictwie sądów (wyroki NSA: z dnia 3 września 2009r., sygn. akt II OSK 1348/08; z dnia 31 października 2008r., sygn. akt II OSK 1306/07; z dnia 23 grudnia 1999r., sygn. akt IV SA 2144/97; z dnia 16 lipca 1998r., sygn. akt IV SA 1577/96; z dnia 30 czerwca 1998r., sygn. akt IV SA 1374/96; uchwała SN z dnia 26 września 1995r., sygn. akt III AZP 21/95, OSNAPiUS 1996/6/79).
Odnosząc się do argumentu uzyskania przez wnioskodawców pozwolenia na użytkowanie słusznie organ wskazał, iż pozostaje on bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Stosownie bowiem do art. 59 i art. 59a Prawa budowlanego, organ udzielający pozwolenia na użytkowanie dokonuje sprawdzenia zgodności realizacji inwestycji z projektem budowlanym, nie ocenia zaś projektu z obowiązującymi przepisami prawa, w tym normami techniczno-budowlanymi.
Niewątpliwie fakt zrealizowania inwestycji nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego, dlatego w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009r. można było stwierdzić nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, pomimo, że obiekt w oparciu o tę decyzję został zrealizowany, a następnie oddany do użytkowania.
Przedstawione wyżej rozważania prowadzą do wniosku, iż wbrew zarzutom skargi, w postępowaniu zakończonym decyzją GINB z dnia [...] marca 2009r., nie było podstaw do zastosowania art. 156 § 2 k.p.a., gdyż badana ówcześnie decyzja Starosty Powiatu W. z dnia [...] września 2007 r. nie wywołała nieodwracalnego skutku prawnego i organ mógł po ustaleniu zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdzić wydanie badanego rozstrzygnięcia z rażącym naruszeniem prawa.
Mając na uwadze powyższą argumentację i to, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę w trybie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło