VII SA/Wa 1332/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Janeczko, asesor WSA Marcin Maszczyński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2025 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 marca 2025 r. znak: DOR.7111.48.2024.MB w przedmiocie odmowy umożliwienia wglądu w akta sprawy oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "organ II instancji"), postanowieniem z dnia 28 marca 2025 r., znak: DOR.7111.48.2024.MB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia A. S. – orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia Wojewody Mazowieckiego (dalej także: "Wojewoda", "organ wojewódzki") z 9 maja 2024 r., nr 895/OPO/2024. Do wydania postanowienia GINB doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez ten organ. Postanowieniem z 9 maja 2024 r., nr 895/OPO/2024, Wojewoda Mazowiecki odmówił A. S. umożliwienia wglądu w akta sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty P. z [...] września 2023 r., nr [...], zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowalny oraz udzielającej pozwolenia na budowę budynku biurowo-usługowego z halą sportową i zapleczem oraz obiektu składającego się z budynku o funkcji hotelowej, budynku zaplecza technicznego oraz wiaty urządzeń sportu i rekreacji wraz z urządzaniami budowlanymi i sieciami wewnętrznymi - wodociągową, kanalizacyjną i elektroenergetyczną - "E. P." na działce ewid. nr [...] obręb [...] B. w K. Z tym postanowieniem nie zgodziła się A. S., wnosząc w ustawowym terminie zażalenie. Po rozpoznaniu ww. zażalenia, wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia 28 marca 2025 r., znak: DOR.7111.48.2024.MB, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Wojewody. W uzasadnieniu postanowienia GINB przywołał w pierwszej kolejności treść przepisów art. 73 i 74 § 2 k.p.a., traktujących o udostępnianiu akt sprawy postępowania administracyjnego. Wskazał, że jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, z uprawnień przewidzianych w art. 73 k.p.a. może korzystać tylko podmiot uznany za stronę w postępowaniu "głównym", a ponadto, powołany przepis nie stanowi podstawy do weryfikowania kręgu stron ustalonego w tym postępowaniu (por. wyrok WSA w Krakowie z 13 września 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 281/16). Okoliczność wskazująca na to, że art. 73 § 1 k.p.a. posługuje się pojęciem strony, nie oznacza, że jest to inna strona niż strona w postępowaniu "głównym", czyli takim, które zmierza do merytorycznego załatwienia sprawy. Postępowanie w sprawie udostępnienia akt ma charakter postępowania incydentalnego i zależnego od owego postępowania "głównego". To w postępowaniu "głównym" organ administracji rozstrzyga sprawę administracyjną. Skoro postępowanie w sprawie udostępnienia akt w toku postępowania administracyjnego ma charakter wpadkowy, incydentalny i zależny od postępowania "głównego", to także kręgu stron na potrzeby postępowania wpadkowego nie ustala się odrębnie od tego, który organ ustalił na potrzeby postępowania głównego (wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2668/15). Zatem w postępowaniu incydentalnym prowadzonym na podstawie art. 73 k.p.a. organ nie może czynić samoistnych i odmiennych ustaleń co do legitymacji procesowej skarżącego. Innymi słowy, powołując się na art. 73 k.p.a., nie można kwestionować dokonanych w postępowaniu "głównym" ustaleń co do legitymacji procesowej (por. wyrok WSA w Białymstoku z 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 731/22). Mając na uwadze powyższe poglądy, GINB zauważył, że A. S. nie była stroną postępowania zwykłego zakończonego decyzją Starosty P. z [...] września 2023 r. nr [...]. Po rozpatrzeniu złożonego m.in. przez A. S. odwołania od powyższej decyzji, Wojewoda Mazowiecki decyzją z 21 lutego 2024 r. nr 371/OPO/2024, umorzył postępowanie odwoławcze uznając, że odwołujący się nie są stronami postępowania. Decyzja Wojewody z 21 lutego 2024 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 25 października 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 1071/24, uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrok ten nie jest prawomocny - został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego. GINB zaznaczył, że A. S. nie została również uznana przez Wojewodę za stronę postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 6 września 2023 r. Organ II instancji dodał, że wydana w tym postępowaniu decyzja Wojewody z 23 kwietnia 2024 r. nr 599/OPO/2024, stwierdzająca nieważność decyzji z 6 września 2023 r., została zaskarżona odwołaniem do GINB. Postanowieniem z 28 lutego 2025 r., znak: DOR.7110.193.2024.MB, GINB zawiesił z urzędu postępowanie nieważnościowe do czasu zakończenia postępowania sądowo-administracyjnego dotyczącego decyzji Wojewody Mazowieckiego z 21 lutego 2024 r. umarzającej postępowanie odwoławcze od decyzji o pozwoleniu na budowę. Podsumowując, GINB stwierdził, że skoro A. S. nie została uznana za stronę w postępowaniu "głównym" w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty P. z [...] września 2023 r., nr [...], to nie może korzystać z uprawnień przewidzianych w art. 73 k.p.a. Na marginesie powyższych rozważań organ II instancji wskazał, że osobom nie mającym statusu stron lub którym organy takiego statusu nie przyznały, przysługuje uprawnienie do zapoznania się z aktami administracyjnymi na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z takim rozstrzygnięciem GINB nie zgodziła się A. S. (dalej: "Skarżąca"), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który wywiódł skargę do tutejszego Sądu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 102 oraz art. 100 § 1 i 3 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w sprawie, podczas gdy w okresie zawieszenia postępowania można podejmować tylko czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego lub czynności mające na celu usunięcie przyczyn zawieszenia postępowania, a postanowienie w sprawie odmowy dostępu do akt sprawy nie jest żadną z wyżej wymienionych czynności; b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 725 z późn. zm., dalej: "Pr.bud.") w związku z art. 28 oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przedwczesne utrzymanie w mocy postanowienia Wojewody Mazowieckiego z dnia 9 maja 2024 r. w przedmiocie odmowy wglądu do akt sprawy, podczas, gdy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowił w dniu 28 lutego 2025 r. zawiesić postępowanie nadzwyczajne, z uwagi na toczące się postępowanie sądowo-administracyjne dotyczące uznania m.in. Skarżącej za stronę postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę dla inwestycji, podczas gdy uznanie Skarżącej w postępowaniu zwyczajnym za stronę będzie wpływało na ocenę statusu Skarżącej jako strony postępowania w postępowaniu nadzwyczajnym w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę dla inwestycji, a tym samym jej uprawnienie do wglądu w akta postępowania administracyjnego; 2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania, to jest art. 28 ust. 2 Pr.bud. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz interesu prawnego Skarżącej do bycia stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia dla inwestycji, podczas gdy nieruchomość Skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Z uwagi na podniesione zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od organu II instancji na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi jej autor zauważył, że GINB wydał zaskarżone postanowienie po wydaniu w dniu 28 lutego 2025 r. postanowienia zawieszającego postępowanie w niniejszej sprawie. Zgodnie zaś z art. 102 k.p.a., w czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. Ponadto organ może podejmować jeszcze czynności mające na celu usunięcie przyczyn zawieszenia postępowania (art. 100 § 1 i 3 k.p.a.). Skarżąca powołała się na pogląd zaprezentowany w wyroku WSA w Warszawie z 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2404/14, w którym Sąd stwierdził, że postanowienie w sprawie odmowy wglądu do akt sprawy zostało wydane z naruszeniem art. 102 k.p.a., ponieważ zostało wydane wówczas, gdy postępowanie główne było zawieszone. Zdaniem WSA postępowanie wpadkowe, o którym mowa wart. 73 k.p.a., nie mogło być rozstrzygnięte, ponieważ do chwili podjęcia postępowania głównego organ nie może podjąć czynności wyjaśniających w celu wyznaczenia obszaru obiektu i tym samym ustalenia stron postępowania. Zatem nie można wydać postanowienia przed podjęciem postępowania głównego i wyjaśnienia przymiotu strony wnioskodawców. Ponadto Skarżąca uważa, że GINB zawieszając postępowanie w przedmiotowej sprawie uznał, iż kwestia ustalenia czy Skarżąca ma przymiot strony w tym postępowaniu ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Brak udziału strony w postępowaniu stanowi bowiem przesłankę uprawniającą do wznowienia postępowania administracyjnego. Wobec powyższego wydając postanowienie z dnia 28 marca 2025 r. organ II instancji zadziałał przedwcześnie i w sprzeczności z podjętym rozstrzygnięciem o zawieszeniu postępowania w sprawie. Skarżąca wskazała również, że kwestią sporną w literaturze przedmiotu jest przyjęta przez organ II instancji wykładnia, iż stroną postępowania nadzwyczajnego może być tylko strona postępowania zwyczajnego, w szczególności na tle badania przymiotu strony na gruncie Prawa budowlanego. Częstokroć zatem dopuszcza się w postępowaniu administracyjnym podmiot, który jest stroną nie tylko na gruncie art. 28 ust. 2 Pr.bud., ale też art. 28 k.p.a. Skarżąca uważa, że jako współwłaścicielka działki ew. nr [...] w obrębie [...] B., gmina K. (księga wieczysta [...]), która to nieruchomość – w jej ocenie – położona jest w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, powinna być uznana za stronę postępowania nadzwyczajnego. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja lub postanowienie są zgodne z prawem, uchylenie ich przez sąd jest niedopuszczalne. Jednocześnie należy podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowane postanowienie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu wojewódzkiego nie naruszają prawa w sposób wskazany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 marca 2025 r., znak: DOR.7111.48.2024.MB, utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody Mazowieckiego z 9 maja 2024 r., nr 895/OPO/2024 o odmowie umożliwienia Skarżącej wglądu w akta sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty P. z [...] września 2023 r., nr [...], zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowalny oraz udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji na działce ewid. nr [...] obręb [...] B., gm. K.. Podstawę prawną postanowień organów stanowił w omawianym przypadku art. 74 § 2 k.p.a., wedle którego, odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Należy wyjaśnić, że Skarżąca wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2024 r. domagała się udostępnienia jej akt postępowania we wskazanej wyżej sprawie, dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty P. z [...] września 2023 r., nr [...]. Zgodnie z dyspozycją art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. W myśl art. 73 § 1a k.p.a., czynności te wykonywane są w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Stosownie do art. 73 § 2 k.p.a., strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Jak wynika z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy, postępowanie przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, zainicjowane odwołaniem od decyzji Wojewody Mazowieckiego z 21 lutego 2024 r. nr 371/OPO/2024, stwierdzającej nieważność decyzji Starosty P. z [...] września 2023 r. nr [...], zostało zawieszone z urzędu postanowieniem organu II instancji z 28 lutego 2025 r., znak: DOR.7110.193.2024.MB. W tym względzie nie ma jednak racji Skarżąca podnosząc, że w takiej sytuacji w ogóle niedopuszczalne było orzekanie przez GINB w kwestii możliwości umożliwienia Skarżącej wglądu w akta sprawy. Skarżąca błędnie powołuje się tu na stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2404/14. Uszło bowiem uwadze Skarżącej, że choć wyrokiem z dnia 6 lipca 2017 r. sygn. akt II OSK 2772/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku Sądu I instancji, to jednak nie podzielił poglądu wyrażonego w tym orzeczeniu WSA w Warszawie, a dotyczącego braku możliwości orzekania w oparciu o przepis art. 73 k.p.a. o udostępnieniu akt sprawy. NSA stwierdził, że samo tylko wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania, w ramach którego wnioskodawca domaga się wglądu w akta sprawy, nie stoi na przeszkodzie dokonania oceny tego, czy jest on stroną postępowania. Sąd Naczelny zauważył, że wniosek przeciwny nie wynika z brzmienia art. 102 k.p.a., który stanowi o braku możliwości podejmowania przez organ czynności procesowych za wyjątkiem tych, które są niezbędne celem zabezpieczenia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnych szkód dla interesu społecznego. Oznacza to, że wskazana regulacja stanowi o wstrzymaniu biegu postępowania na czas jego zawieszenia. Nie wpływa ona natomiast na prawo dostępu do akt sprawy podmiotów, które występują w nim jako strony. Prawo, o którym stanowi art. 73 § 1 k.p.a. może być realizowane na każdym etapie toczącego się postępowania administracyjnego, a nawet po jego zakończeniu, co wynika z art. 73 § 1 in fine k.p.a.. Jak zatem wyjaśnił Sąd Naczelny, wynikający z art. 73 § 1 k.p.a. obowiązek organu udostępnienia akt sprawy każdemu, kto ma w tym interes prawny, obejmuje również okres zawieszenia postępowania, bowiem prawo wglądu do akt nie jest czynnością procesową zmierzającą do załatwienia sprawy, lecz stanowi emanację prawa czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania. Podzielając w pełni wyżej zaprezentowane stanowisko należy przyjąć, że pomimo zawieszenia postępowania odwoławczego przez organ II instancji, brak było przeszkód prawnych do rozpatrzenia przez ten organ środka zaskarżenia od postanowienia Wojewody odmawiającego Skarżącej dostępu do akt sprawy. Wobec powyższego, GINB był zobowiązany i w pełni uprawniony do oceny, czy Wojewoda prawidłowo odmówił Skarżącej wglądu w rzeczone akta. Organ II instancji trafnie zauważył, że jak wynika z treści art. 73 k.p.a. i jak zgodnie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych, zakres jawności akt sprawy w postępowaniu administracyjnym jest ograniczony podmiotowo. Z uprawnień wynikających z powołanego przepisu mogą korzystać jedynie strony postępowania administracyjnego i – na tych samych zasadach – podmioty (uczestnicy) na prawach strony. Podmioty te mogą również żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania im z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ich ważnym interesem. Podmioty występujące w postępowaniu administracyjnym na prawach strony korzystają z powyższych uprawnień na tych samych zasadach co strony. Natomiast uprawnienia wynikające z przepisów art. 73 i 74 k.p.a. nie przysługują podmiotom niebędącym stronami lub uczestnikami na prawach strony w postępowaniu administracyjnym (por. np. wyroki NSA z dnia 11 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 1023/98, LEX nr 47267, oraz z dnia 25 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 1374/98, LEX nr 47904; postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2001 r., sygn. akt II SAB 169/00, "Wokanda" 2001/10, s. 34, zob. też: H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, Opublikowano: WKP 2023). Skarżąca nie bez racji podnosi, że z uprawnień wynikających z przepisów art. 73 i 74 k.p.a. mogą korzystać zarówno podmioty, które brały udział w postępowaniu administracyjnym jako strony, jak i podmioty, które w postępowaniu nie brały udziału, choć legitymują się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. W tym miejscu należy jednak wyjaśnić, że Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela i uznaje za własną dominującą linię poglądów judykatury, w których przyjmuje się, że skoro postępowanie nadzwyczajne w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę lub jego wznowienia stanowi jedynie odrębną sprawę procesową od postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, to brak jest racjonalnych przesłanek rozszerzania kręgu stron postępowania nadzwyczajnego w stosunku do postępowania zwykłego. Bez znaczenia jest też to, że w postępowaniu w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotem jest uchylenie ustawowego zakazu wykonywania robót budowlanych, a przedmiotem postępowania w sprawie nieważności pozwolenia na budowę jest ustalenie i rozstrzygnięcie, czy to pozwolenie dotknięte jest którąś z wad kwalifikowanych, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W obu tych postępowaniach normą materialnoprawną określającą krąg stron postępowania jest art. 28 ust. 2 Pr.bud. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przepis art. 28 ust. 2 Pr.bud. stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. Nie oznacza to rzecz jasna, że przepis art. 28 k.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę. Oznacza to bowiem jedynie, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę interes prawny lub obowiązek, o którym mowa w art. 28 k.p.a., jest wyprowadzany z art. 28 ust. 2 Pr.bud. (tak też A. Plucińska-Filipowicz (red.), M. Wierzbowski (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2024). Zatem w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę, prowadzonej zarówno w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za strony w takim samym stanie faktycznym powinien być ustalony identycznie, z uwzględnieniem przepisu art. 28 ust. 2 Pr.bud. Nie można co prawda wykluczyć, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności inne podmioty mogą wykazać się interesem prawnym do występowania w takim postępowaniu, jednak musi on znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego. Jak natomiast stanowczo wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, sama w sobie okoliczność, że dany podmiot jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości nie jest jeszcze wystarczająca do przyjęcia, że podmiotowi temu przysługuje status strony. Chodzi bowiem nie o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość, ale wyłącznie o oddziaływanie określone w art. 3 pkt 20 Pr.bud. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2340/22, CBOSA). Przedstawione wyżej stanowisko ma istotne znaczenie w realiach rozpoznawanej sprawy, albowiem jak słusznie zauważył organ II instancji, Skarżąca nie była uznana za stronę postępowania zwykłego, zakończonego decyzją w przedmiocie pozwolenia na budowę. Co więcej, także w postępowaniu nadzwyczajnym prowadzonym w pierwszej instancji przez Wojewodę Mazowieckiego, organ ten nie znalazł podstaw do przyjęcia, że Skarżąca legitymuje się interesem prawnym do działania w sprawie. W tym stanie rzeczy za zasadne uznać trzeba postanowienie GINB utrzymujące w mocy orzeczenie Wojewody o odmowie umożliwienia Skarżącej dostępu do akt sprawy postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro bowiem w postępowaniu zakończonym tą decyzję Skarżąca nie brała udziału, zaś w postępowaniu nadzwyczajnym organy nie znalazły przesłanek pozwalających uznać przymiot Skarżącej jako strony tego postępowania, to brak było podstaw do zastosowania wobec niej dyspozycji przepisu art. 73 k.p.a. Sąd tutejszy podziela zarazem stanowisko, zgodnie z którym, w postępowaniu incydentalnym prowadzonym na podstawie art. 73 k.p.a. organ nie może czynić samoistnych i odmiennych ustaleń co do legitymacji procesowej strony. Innymi słowy, powołując się na art. 73 k.p.a., nie można kwestionować dokonanych w postępowaniu "głównym" ustaleń co do legitymacji procesowej. Komentowany przepis nie stanowi podstawy do weryfikowania kręgu stron ustalonego w tym postępowaniu. To, że art. 73 § 1 k.p.a. posługuje się pojęciem strony, nie oznacza, że jest to inna strona niż strona w postępowaniu "głównym" (zmierzającym do merytorycznego załatwienia sprawy). Postępowanie w sprawie udostępnienia akt ma charakter postępowania incydentalnego i zależnego od owego postępowania "głównego", w którym organ administracji rozstrzyga sprawę administracyjną. Skoro postępowanie w sprawie udostępnienia akt w toku postępowania administracyjnego ma charakter wpadkowy, incydentalny i zależny od postępowania "głównego", to także kręgu stron na potrzeby postępowania wpadkowego nie ustala się odrębnie od tego, który organ ustalił na potrzeby postępowania głównego (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 731/22, LEX nr 3450154, oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 615/22, LEX nr 3417572, tak też H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, Opublikowano: WKP 2023). Wymaga natomiast podkreślenia, że jak słusznie wyjaśnił organ II instancji, powyższa ocena dokonana została z uwzględnieniem kręgu stron postępowania ustalonego na dzień wydania rozstrzygnięcia przez Wojewodę. Niemniej GINB miał na względzie fakt, że kwestia posiadania przez Skarżącą przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę okazała się sporna, czego dowodzi fakt wydania nieprawomocnego wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 października 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 1071/24, uchylającego decyzję Wojewody z 21 lutego 2024 r. nr 371/OO/2024, umarzającą postępowanie zainicjowane odwołaniem Skarżącej od pozwolenia na budowę. Z tej też przyczyny organ odwoławczy zawiesił postępowanie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Nie oceniając zasadności takiego działania GINB, gdyż nie jest to przedmiotem niniejszego postępowania, należy niewątpliwie zgodzić się z organem II instancji, że prawidłowe ustalenie i wyznaczenie obszaru oddziaływania inwestycji objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę, z uwzględnieniem całokształtu przyjętych rozwiązań projektowych oraz charakteru i uwarunkowań miejscowych planowanego zamierzenia, powinno w pierwszej kolejności nastąpić właśnie w tym postępowaniu zwykłym. Konsekwencją tych ustaleń powinno być zaś prawidłowe ustalenie kręgu stron tegoż postępowania, a tym samym i kręgu stron postępowania nadzwyczajnego. Nie jest natomiast prawidłowe wyjaśnianie powyższych okoliczności w samym tylko postępowaniu wpadkowym prowadzonym w oparciu o art. 73 k.p.a. i to w okresie zawieszenia postępowania głównego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak się zdaje, dostrzega to również sama Skarżąca wskazując, że dopiero ewentualne uznanie jej w postępowaniu o pozwolenie na budowę za stronę tego postępowania niewątpliwie będzie skutkowało przyznaniem jej statusu strony także w postępowaniu nadzwyczajnym, a tym samym umożliwi stronie wgląd w akta tegoż postępowania. Z przedstawionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.