VII SA/Wa 1342/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant ref. staż. Julia Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]/12 działając na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia A. S., uchylił w całości i przekazał do ponownego rozpoznania, postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...], odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek A. S. zawierający żądanie nakazania rozbiórki altany śmietnikowej usytuowanej na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]. Wydając powyższą decyzję organ ustalił następujący stan faktyczny i prawny. W dniu [...] listopada 2011 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] wpłynął wniosek A. S. o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę altany z przeznaczeniem na składowanie odpadów stałych zrealizowanej na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w [...] przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...] na podstawie zgłoszenia. Według wnioskodawcy usytuowanie tej altany śmietnikowej nie odpowiadało wymogom § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2012 r. przez przedstawiciela Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] ustalono, że od strony wschodniej budynku mieszkalnego, wielorodzinnego, położonego przy ul. [...] w [...] w odległości ok. 0,50 m od ściany pełnej tego obiektu zlokalizowana jest altana śmietnikowa o wymiarach ok. 3,00 x 2,00 m, wewnątrz której znajdują się dwa kontenery. W sporządzonym na tę okoliczność protokole nr [...] ujęto, że odległość najbliżej usytuowanej krawędzi altany od okna pokoju lokalu mieszkalnego nr 1 znajdującego się w ścianie poprzecznej budynku mieszkalnego [od strony północnej] wynosi ok. 6,30 m, zaś odległość najbliżej usytuowanej krawędzi altany od okna pokoju lokalu mieszkalnego nr 1 znajdującego się w ścianie poprzecznej budynku mieszkalnego [od strony południowej] wynosi ok. 7,70 m. Altana ta zlokalizowana jest w odległości ok. 5,10 m od ogrodzenia wewnętrznego [strona wschodnia]. Ponadto ustalono, że przedmiotowa altana została zrealizowana w dniu [...] listopada 2011 r. na podstawie zgłoszenia dokonanego w dniu 14 września 2011 r. przez członków zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Organ powiatowy postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 61a § 1 oraz art. 123 Kpa, odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Organ pierwszoinstancyjny stwierdził, że mieszkańców przedmiotowego budynku na zewnątrz reprezentuje wybrany przez nich Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej. Na podstawie art. 6 ustawy o własności lokali i 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, zarząd wspólnoty reprezentuje ich również w postępowaniu administracyjnym. Ponadto jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji, z dokumentów przekazanych przez Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Dzielnicy [...] wynikało, że inwestor dokonał skutecznego zgłoszenia budowy altany śmietnikowej na przedmiotowej nieruchomości (pieczęć urzędu na zgłoszeniu o braku sprzeciwu z dnia [...] września 2011 r.). Przedmiotowa altana została wybudowania zgodnie z dokonanym zgłoszeniem. Ściana szczytowa budynku, przy której umiejscowiona jest altana śmietnikowa nie posiada otworów okiennych, w związku z czym w w/w przypadku przedmiotowy obiekt spełnia przepisy § 23 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 z dnia 12 kwietnia 2002 r. z późn. zm.) w zakresie: "odległości miejsc i kontenerów na odpady stałe od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi", W wyniku rozpatrzenia zażalenia A. S. od postanowienia Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] lutego 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W budynku mieszkalnym, w którym funkcjonuje Wspólnota Mieszkaniowa co do zasady, zdaniem organu II instancji, członków takiej Wspólnoty na zewnątrz reprezentuje zarząd Wspólnoty. Jednakże w orzecznictwie sądowo-administracyjnym ukształtowany jest pogląd, iż w pewnych sytuacjach członek Wspólnoty może samodzielnie występować jako strona postępowania administracyjnego, o ile wykaże swój indywidualny, własny interes prawny. Zdaniem organu II instancji A. S. w wystarczający sposób wykazał własny indywidualny interes prawny do tego, by uczestniczyć samodzielnie w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Ten interes materialnoprawny - jak wskazuje organ w uzasadnieniu - znajduje oparcie w przepisach art. 28 Kpa w związku z § 23 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., tym bardziej, że protokołu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...][...] z dnia [...] lutego 2012 r. jednoznacznie wynikało, że w niniejszym przypadku wymagane normy odległościowe nie były zachowane - odległości altany śmietnikowej od okien usytuowanych w lokalu mieszkalnym nr 1 wynosiły ok. 6,30 m i ok. 7,70 m. Ponadto jak wskazał organ odwoławczy, okoliczność, że przedmiotowa altana śmietnikowa została zrealizowana na podstawie dokonanego zgłoszenia oznacza, iż nie można jej traktować jako samowoli budowlanej. Jednakże nie zmienia to faktu, iż nie odpowiada ona warunkom techniczno-budowlanym w zakresie obowiązujących norm odległościowych. Powyższe oznacza, że organ powiatowy, zdaniem organu odwoławczego, winien był wszcząć i przeprowadzić postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie przedmiotowej altany śmietnikowej, czego domagał się A. S. Z rozstrzygnięciem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nie zgodziła się Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości [...] w [...] składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi, Wspólnota podniosła, że altana śmietnikowa została wzniesiona na podstawie zgłoszenia, od którego nie wniesiono sprzeciwu i stało się prawomocne. Dlatego też nie można mówić o nielegalności czy wadliwości przedmiotowej inwestycji, skoro została wzniesiona zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a ponadto "odległość (w rzucie pod kątem 90°), o której mowa w stosownym rozporządzeniu, w związku z posiadaną przez nas wiedzą, dotyczy odległości od ścian z otworami okiennymi lub drzwiowymi. W naszym przypadku, ściana przy której posadowiony jest śmietnik nie posiada takowych, co czyni sprawę bezprzedmiotową." W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż na etapie wstępnego badania wniosku określonego w art. 61 oraz 61 a k.p.a., podmiot posiadający status strony, ale niebędący wnioskodawcą, nie ma legitymacji procesowej do wniesienia środka zaskarżenia w postaci zażalenia bądź skargi do sądu administracyjnego, bowiem odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego kształtuje stosunek prawny jedynie w odniesieniu do wnioskodawcy w zakresie istnienia bądź nieistnienia podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w indywidualnej sprawie administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie podlega uwzględnieniu. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia. Sąd kontrolował postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...]/12 uchylające w całości postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] lutego 2012 r. i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek A.S. zawierający żądanie nakazania rozbiórki altany śmietnikowej usytuowanej na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...]. Podstawą rozstrzygnięcia przez organ II instancji był art. 138 § 2 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej kpa). Organ II instancji kontrolował postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane na podstawie art. 61 a kpa, tj. odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego. Kontrolując powyższe rozstrzygnięcia organów, wskazać należy przede wszystkim, że nie było podstaw do odrzucenia skargi na co wskazał organ. Skarga została wniesiona przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...] reprezentowaną przez jej Zarząd. Wspólnota ta jest podmiotem praw i obowiązków związanych z nieruchomością zabudowaną budynkiem wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]. Uprawnienia Wspólnoty Mieszkaniowej wynikają z treści art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), wg. którego ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana, co oznacza, że mimo tego, iż nie posiada osobowości prawnej, może być podmiotem praw i obowiązków. Co do zasady uprawnionym do występowania w postępowaniu administracyjnym w imieniu wspólnoty mieszkaniowej jest zarząd tej wspólnoty. Sytuacja taka ma miejsce wówczas, gdy liczba wyodrębnionych lokali przekracza siedem. Zgodnie z art. 21 ust. 1 cytowanej ustawy, zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą, a poszczególnymi właścicielami lokali. W przedmiotowej sprawie zostały przedstawione uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...]/2011 i nr [...]/2011 z dnia [...] czerwca 2011 r. powołujące jej członków Zarządu. Zarząd ten podpisał skargę w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...]. Skarga ta kwestionuje rozstrzygnięcie organu administracyjnego, którego treścią jest wskazanie potrzeby poprowadzenia postępowania administracyjnego na wniosek A. S. w sprawie altany śmietnikowej wybudowanej przez tę Wspólnotę Mieszkaniową i na jej nieruchomości. Zatem wskazywane postępowanie administracyjne dotyczy wprost obowiązków i praw skarżącej wynikających zarówno z prawa cywilnego (prawo własności) jak i prawa budowlanego. Bez znaczenia sprawy jest fakt, że postępowanie to jest na etapie wstępnym, tj. rozstrzygania czy należy poprowadzić takie postępowanie na wniosek A. S. Z ustaleń organu II instancji wynika, że skarżąca wybudowała altanę śmietnikową usytuowaną w odległości ok 6,30 m i ok 7,70 m od okien lokalu nr [...] będącego własnością A. S. Ustalenia te są oparte na protokole oględzin z dnia 1 lutego 2012 r. przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z udziałem zainteresowanych stron. Odległości te są rzeczywiste, pomierzone z uwzględnieniem faktu, że okna znajdują się na ścianach poprzecznych w stosunku do ściany, wzdłuż której usytuowano altanę. Ustaleniom tym nie można odmówić słuszności. Przedstawione odległości nie spełniają wymogu § 23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wymagania wskazanego przepisu dotyczą zachowania odległości co najmniej 10 m w przedstawionej sytuacji. Wskazane 10 m nie musi dotyczyć wyłącznie jednej ściany. Przepis stanowi o zachowaniu rzeczywistej wskazanej odległości. Zatem prawidłowo organ II instancji wskazał, że brak zachowania odległości wybudowanej altany śmietnikowej wpływa na prawa właściciela lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku, prawa określone wymienionym § 23 rozporządzenia wykonawczego. W tym miejscu podnieść należy, że postępowanie administracyjne może toczyć się na zasadzie oficjalności lub na zasadzie dyspozycyjności. Wskazuje na to art. 61 § 1 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W sytuacji gdy do organu wpływa pismo żądające wszczęcia postępowania administracyjnego obowiązkiem organu jest zbadanie; między innymi, czy pochodzi ono od strony postępowania, to jest podmiotu legitymującego się interesem prawnym, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że tylko przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla danego podmiotu legitymację procesową strony (vide: wyrok NSA z 10 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1012/04; z 20 września 2006 r., sygn. akt II OSK 837/05; z 11 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1828/06; z 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1043/10). W orzecznictwie wskazuje się ponadto - co wymaga szczególnego podkreślenia w niniejszej sprawie - że interes prawny musi mieć charakter indywidualny, konkretny, aktualny, bezpośredni, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Tak więc postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby tylko wtedy, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję rozstrzygającą o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma zatem jedynie taki podmiot, którego dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jego prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących mu praw (vide: wyrok NSA z 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 310/05). Wymagania te spełnione są w przedmiotowej sprawie. Niesłusznie zatem organ I instancji uznał, że A. S. nie ma interesu prawnego do żądania poprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie przedmiotowej altany śmietnikowej. Naruszył tym samym art. 61 a kpa., co prawidłowo ocenił organ II instancji. Prawidłowo też organ uchylając zaskarżone postanowienie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W sprawie konieczne jest poprowadzenie postępowania administracyjnego z zachowaniem zasady dwuinstancyjności z art. 15 kpa. Bez znaczenia też dla sprawy jest fakt, iż właściciel lokalu nr [...] A. S. jest członkiem wspólnoty mieszkaniowej. Podnieść należy, że w ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowi się, że właściciel odrębnego lokalu w sprawach dotyczących tego lokalu ma własny, odrębny interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. Odpowiednio reprezentowana wspólnota mieszkaniowa ma status prawny w zakresie dotyczącym spraw tej wspólnoty, nieruchomości wspólnej, a właściciel odrębnego lokalu - w sprawach dotyczących tego lokalu. Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 tj.) orzekł, jak w sentencji wyroku.