VII SA/Wa 139/21

WyrokWSA w Warszawie2021-06-10

Skład orzekający: Paweł Groński, Mirosław Montowski, Wojciech Sawczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wspólnota mieszkaniowa posiada interes prawny do wniesienia skargi na decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, jeśli inwestycja dotyczy przebudowy wewnętrznych ścian konstrukcyjnych garażu i nie ingeruje w części wspólne nieruchomości?
Ratio decidendi
Wspólnota mieszkaniowa nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi na decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, jeśli inwestycja polega na przebudowie wewnętrznych ścian konstrukcyjnych garażu, nie ingeruje w części wspólne nieruchomości ani nie zmienia sposobu użytkowania obiektu. Interes prawny w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. wymaga związku między sytuacją prawną skarżącego a normą prawa materialnego, procesowego lub ustrojowego. W przypadku robót budowlanych ingerujących w części wspólne lub dotyczących samowolnej zmiany sposobu użytkowania, właściwym organem do podjęcia działań jest organ nadzoru budowlanego, a nie organ administracji architektoniczno-budowlanej.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę garażu. Starosta pierwotnie odmówił, wskazując na braki w projekcie. Wojewoda uznał jednak, że inwestor uzupełnił projekt i zatwierdził go, udzielając pozwolenia na budowę. Wspólnota zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i § 18 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, twierdząc, że inwestycja spowodowała zmniejszenie liczby miejsc postojowych i ingerencję w części wspólne nieruchomości. Sąd oddalił skargę z powodu braku interesu prawnego wspólnoty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Mirosław Montowski, sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. NR [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020 poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2020 poz. 1333 ze zm., dalej: "Prawo budowlane"), po rozpatrzeniu odwołania S. P., od decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r., Nr [...] odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego w zabudowie bliźniaczej na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...], uchylił w całości ww. decyzję Starosty [...] oraz zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla ww. inwestycji. Z akt sprawy wynika, że w dniu 15 marca 2019 r. inwestor - S. P. złożyła do Starosty [...] wniosek o wydanie pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego w zabudowie bliźniaczej na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...]. Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. Nr [...], Starosta [...] nałożył na inwestora obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i braków występujących w projekcie budowlanym, poprzez: 1. prawidłowe określenie nazwy i rodzaju zamierzania budowlanego w projekcie budowlanym i we wniosku o pozwolenie na budowę - art. 32 ust. 4 pkt 1 i art. 33 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane; 2. wskazanie tytułu prawnego wynikającego z prawa własności zgodnego ze stanem z ewidencji gruntów i budynków, stanowiącym uprawnienie do wykonywania robót budowlanych i skorygowanie złożonego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane; 3. wykazanie zgodności projektu budowlanego z § 106 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z ww. przepisem "Garaż znajdujący się w budynku o innym przeznaczeniu powinien mieć ściany i stropy, zapewniające wymaganą izolację akustyczną, o której mowa w § 326, oraz szczelność uniemożliwiającą przenikanie spalin lub oparów paliwa do sąsiednich pomieszczeń, przeznaczonych na pobyt ludzi, usytuowanych obok lub nad garażem". 4. wykazanie, że projekt przedłożony do zatwierdzenia nie zakłada zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego, tj. pomieszczenie którym jest garaż, przy jednoczesnym jego otwarciu na pozostałe pomieszczenia podstawowej kondygnacji budynku - str. 5 i str. 21 projektu budowlanego; 5. wykazanie, że planowana inwestycja nie spowoduje zmniejszenia liczby miejsc postojowych, a tym samym niezgodności zrealizowanego zamierzenia budowlanego w postaci "zespołu ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej wraz z infrastrukturą techniczną oraz komunikacją wewnętrzną na działkach ew. nr [...] i [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]" z § 11 ust. 8 tiret 2, § 83 pkt 3.5 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...]; 6. opatrzenie wszelkich poprawek w projekcie w podpis uprawnionego projektanta. Wniesienie poprawek i uzupełnień może spowodować zmianę daty opracowania projektu i może wiązać się z koniecznością dołączenia do projektu zaświadczenia potwierdzającego przynależność projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego w zmienionej dacie opracowania projektu i dołączenie oświadczenia o zgodności poprawionego projektu budowlanego z przepisami i zasadami wiedzy technicznej z nową datą". W dniu 28 czerwca 2019 r. S. P., naniosła, zgodnie z nazewnictwem określonym w art. 3 pkt 7 i 7a Prawa budowlanego, nową kwalifikację projektowanych robót budowlanych, tj. "Przebudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego w zabudowie bliźniaczej". Z kolei projektant w powyższym zakresie naniósł stosowne poprawki, parafując je z dniem 28 czerwca 2019 r. w projekcie budowlanym. Jednocześnie, z dniem 28 czerwca 2019 r. S. P. podpisała oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane działki nr ew. [...] przy ul. [...] m. [...]w [...], wskazując jako tytuł prawny - współwłasność. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. Nr [...] Starosta [...], odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego. W ocenie organu I instancji inwestor nie uzupełnił projektu budowlanego w terminie określonym w postanowieniu z dnia [...] maja 2019 r. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] wydał powołaną na wstępie decyzję, nie podzielając oceny organu I instancji o braku uzupełnienia złożonego projektu budowlanego. Wojewoda [...] wskazał, że inwestor naniósł odpowiednie poprawki, opatrzone podpisem uprawnionego projektanta, jak również wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zauważył, że inwestor posiada księgę wieczystą numer [...], wpisaną na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i jego sprzedaży z dnia [...] stycznia 2019 r. Wielkość udziału w nieruchomości wspólnej stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. W dalszej części uzasadnienia Wojewoda [...] wskazał, że przedmiotem inwestycji jest przebudowa, a właściwie wybicie dwóch otworów w ścianach konstrukcyjnych garażu, bez jego zmiany sposobu użytkowania, przy czym co do zasady zmiana sposobu użytkowania objęta jest uproszczonym postępowaniem zgłoszeniowym. W konsekwencji inwestor wypełnił obowiązki wynikające z punktu 1-2 i 5 ww. postanowienia organu I instancji z dnia [...] maja 2019 r. Z kolei odnosząc się do punktu 3 powyższego postanowienia, w ocenie organu odwoławczego, przedwczesne jest wskazywanie warunku w nim określonego. Z projektu budowlanego nie wynika bowiem, czy otwarte pomieszczenie garażu dalej będzie użytkowane jako garaż, a zestawienie powierzchni poszczególnych kondygnacji w pkt 1.2 projektu (str. 5) zostało przedstawione w nawiązaniu do uwagi zawartej w pkt 1.1, tj. "Projekt w zakresie konstrukcji nie wprowadza zmian w zakresie parametrów budynku". Jak wskazał Wojewoda [...] parametrem budynku jest m.in. zestawienie powierzchni. Inwestor nie miał zatem obowiązku przedstawiania sposobu użytkowania pomieszczenia garażu o powierzchni 13,69 m2, na etapie inwestycji objętej przedmiotowym pozwoleniem na budowę. Zdaniem Wojewody [...] organ pierwszej instancji zobowiązując inwestora do wykonania obowiązków określonych w pkt 3 i 4 ww. postanowienia z dnia [...] maja 2019 r., oparł się na własnych przypuszczeniach i domniemaniach, a nie faktach. Organ odwoławczy podkreślił, że to od decyzji inwestora zależy, czy otwarte pomieszczenie garażu dalej będzie użytkowane jako garaż, albo czy nadal będzie użytkowane pomieszczenie pokoju dziennego z aneksem kuchennym. Jednocześnie organ II instancji zauważył, że inwestor powinien uwzględnić, że każda inwestycja, nawet zmiana sposobu użytkowania w części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, powinna być zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nawiązując do tej kwestii wskazał, że działka nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] położona jest na terenie objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta "[...]", przyjętym uchwałą Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. (publ. Dz. Urz. Woj. [...] 2002 Nr 140 poz. 3107). Działka ta leży w granicach jednostki planistycznej oznaczonej symbolem 145 MU - teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej, z przeznaczeniem uzupełniającym m.in.: "Usługi gastronomii i handlu (do 1000 m2 p.uż) oraz podstawowe usługi bytowe, przy czym strefa uciążliwości obiektów usługowych nie może wykraczać poza granice lokalizacji" - § 83 pkt 2.2 planu. Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że zgodnie z § 11 pkt 9 planu, dopuszcza się urządzenie parkingów ogólnodostępnych w obrębie terenów ulic - pod warunkiem zachowania wymaganych parametrów technicznych dla przekroju ulicznego: - w formie zespołów poza jezdniami, z własną powierzchnią manewrową, - w formie prostopadłych stanowisk, wzdłuż jezdni lub zatok parkingowych równoległych - tylko w ulicach lokalnych (KUL) i dojazdowych (KUD) oraz wyjątkowo w ciągu ulicy zbiorczej (KUZ) w miejscach nie zagrażających bezpieczeństwu ruchu. Jak zaznaczył Wojewoda [...] ulica [...] w [...], oznaczona jest symbolem 12 KUL, o funkcji ulicy: lokalna, o szerokości w liniach rozgraniczających: ca 13 m, stanowi: jezdnię 1 x 2, szerokość istniejącej jezdni bitumicznej ca 6 m. Zgodził się z projektantem, że planowana inwestycja jest zgodna z § 11 ust. 8 tiret 2, § 83 pkt 3.5 mpzp [...], gdyż nie powoduje zmniejszenia liczby miejsc postojowych. Ponadto inwestycja jest zgodna z § 83 pkt 2.1 ustaleń ww. planu, tj. przeznaczeniem podstawowym, jakim jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolnostojąca i bliźniacza. Przedłożony projekt dotyczy bowiem zmian konstrukcyjnych w parterze budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego w zabudowie bliźniaczej, polegających na rozbiórce części wewnętrznych ścian konstrukcyjnych garażu, z jednoczesnym ich zabezpieczeniem poprzez: wykonanie dwóch nadproży w istniejących ścianach nośnych o szerokości 230 cm i 280 cm, projektując ramę stalową złożoną z belki HEB 180 oraz słupów z profili HEB 140 umożliwiającą wykucie ściany na żądaną rozpiętość. Organ odwoławczy uznał, że zmiany konstrukcyjne w parterze budynku pozostają bez wpływu na jego przeznaczenie jako budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego w zabudowie bliźniaczej. Dodatkowo organ II instancji wskazał, że zakres ww. zmian konstrukcyjnych pozostaje bez wpływu na projekt zagospodarowania terenu dla inwestycji pn.: "zespół ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej wraz z infrastrukturą techniczną oraz komunikacją wewnętrzną na działkach ew. nr [...] i [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]". Zostaną one bowiem przeprowadzone w parterze, w wewnętrznych ścianach konstrukcyjnych budynku. Wojewoda [...] powołał się również na załączoną ekspertyzę budynku w zakresie jego stanu technicznego, z której wynikają wnioski wskazujące na możliwość wykonania prac konstrukcyjnych polegających na wykonaniu dwóch otworów w ścianach nośnych w parterze budynku. Wojewoda [...] wskazał także, że projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 ww. ustawy, o wpisie projektantów na listę właściwej izby samorządu zawodowego z określonymi w nich terminami ważności. Inwestor przedłożył także oświadczenie projektanta, złożone na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Inwestor złożył również wymagane oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Powyższa decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2020 r. NR [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...] (dalej: "Wspólnota" lub "skarżąca"), która zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci: 1) art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, nie wzięcie pod uwagę, iż inwestor nie dokonał całościowego zobowiązania w zakresie uzupełnienia braków materiałowo-prawnych oraz dokonania przez inwestora prac nie objętych zatwierdzonym projektem budowlanym; 2) § 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: rozporządzenie), poprzez brak właściwego zastosowania przepisu i dokonania kontroli, w sytuacji gdy należy wziąć pod uwagę, iż inwestycja spowodowała zmniejszenie liczby miejsc postojowych, a tym samym niezgodność zrealizowanego zamierzenia budowlanego w postaci "zespołu ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej wraz z infrastrukturą techniczna oraz komunikacją wewnętrzną. W oparciu o powyższe zarzuty Wspólnota wniosła o uchylenie powyższej decyzji w całości; na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. o wydanie postanowienia w zakresie wstrzymania w całości zaskarżonej decyzji w związku z wyrządzoną szkodą oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz o zasądzenie kosztów postępowania na podstawie art. 200 i n. p.p.s.a. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że formalnie przedmiotem inwestycji zgodnie z dokumentacją przedstawioną przez inwestor była przebudowa, a właściwie wybicie dwóch otworów w ścianach konstrukcyjnych garażu, bez zmiany sposobu jego użytkowania i bez zmiany kubatury powierzchniowej danej nieruchomości. Niemniej roboty budowlane objęte decyzją organu z dnia [...] listopada 2020 r. zostały przeprowadzone zanim decyzja administracyjna został wydana, bo już na przełomie maja i czerwca 2019 r., co wyraźnie stoi w sprzeczności z art. 28 ust 1 Prawa Budowlanego. Zarzuciła, że inwestor powoływał się w przedłożonej dokumentacji na fałszywy stan faktyczny, zatajając lub poświadczając nieprawdę w zakresie planowanych robót budowlanych, w celu zatwierdzenia samowoli budowlanej. W dalszej części Wspólnota zauważyła, że przedłożony przez S. P. projekt budowalny dotyczył wyłącznie zmian konstrukcyjnych w parterze budynku mieszkalnego o charakterze wewnętrznym tj. nie wykraczającym poza zmiany w elewacji budynku, w jego przeznaczeniu, korzystaniu. Wskazała, że zatwierdzony projekt budowlany nie przewiduje ingerencji w wizualizację danej nieruchomości, tj. usunięcie, poprzez zamurowanie, otworu powstałego w wyniku demontażu drzwi garażowych i zmiany użytkowania pomieszczenia garażowego. Jednakże inwestor bez uzyskania w tym zakresie decyzji dokonała samowoli budowlanej, w związku z czym pomieszczenie garażowe nie może być użytkowane na cel, na jaki jest przeznaczone. Skarżąca podkreśliła, że zmiany dokonane przez inwestora wyraźnie mają charakter szpecący ładowi architektonicznemu osiedla składającego się z lokali jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, tracą swój walor estetyczny oraz zostały dokonane poprzez ingerencję w część wspólną nieruchomości (ściany zewnętrzne, elewacja) bez żadnych uzgodnień ze Wspólnotą Mieszkaniową. Skarżąca powołała się na § 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia, wskazując na konieczność zachowania liczby miejsc postojowych dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również miejsc postojowych dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Liczbę i sposób urządzenia miejsc postojowych należy dostosować do wymagań ustalonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwzględnieniem potrzebnej liczby miejsc, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne Wspólnota podkreśliła, że miejsca parkingowe muszą być zaprojektowane i urządzone na terenie należącym do inwestora, na którym dana inwestycja ma być realizowana, jak też mają one mieć charakter trwały, a więc nie mogą to być miejsca parkingowe urządzone np. tylko na czas budowy lub na pewien tylko okres początkowy użytkowania obiektu budowlanego. W związku z powyższym zlikwidowanie miejsca postojowego w garażu o powierzchni 13,69 m2 przez inwestora zmniejsza liczbę miejsc do zaparkowania pojazdów, a w konsekwencji powoduje zwiększenie zatłoczenia w przestrzeni ogólnodostępnej na osiedlu zarządzanym przez Wspólnotę. Podkreśliła, że nie ma możliwości wydzielenia dodatkowych miejsc postojowych, zaś parkowanie poza osiedlem w ciągu ulicy [...] jest pozbawione możliwości wskutek braku parkingów ogólnodostępnych. W dalszej części uzasadnienia Wspólnota zawarła argumenty na poparcie legitymacji procesowej do wniesienia skargi do WSA w Warszawie. Wskazała, że nieruchomość, której dotyczy zatwierdzony projekt budowalny i udzielone pozwolenie na budowę wchodzi w skład zasobów Wspólnoty z księgą wieczystą numer [...] [...], jest wpisana na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i jego sprzedaży z dnia [...] stycznia 2019 r. z udziałem w nieruchomości wspólnej stanowiącej grunt oraz część budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Wspólnota jako podmiot zarządzający nieruchomością wspólną na podstawie ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, działający przez ustanowiony zarząd, który kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentujący ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali, ma interes prawny o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a. do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Zwróciła uwagę, że nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji jak i II instancji, w związku z czym nie doręczono jej zaskarżonej decyzji Wojewody [...]. Powołała się na pogląd, zgodnie z którym skarżący, który nie brał udziału w postępowaniu i któremu nie doręczono decyzji, może skorzystać z uprawnienia do złożenia skargi przed upływem 30 dni od daty doręczenia decyzji innej stronie tego postępowania. Nawiązując do tego poglądu poinformowała, że poszczególnym członkom Wspólnoty doręczono zaskarżoną decyzję w różnych terminach poczynając od 27 listopada 2020 r., a kończąc na 11 grudnia 2020 r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem skarżąca nie posiada interesu prawnego do merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu przed Sądem. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić podmiot, który wykazuje istnienie związku między chronionym, przez przepisy prawa materialnego, interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Przy czym istnienie legitymacji skargowej podlega badaniu przez sąd administracyjny. Sąd przy tym podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie i literaturze, że co do zasady interes prawny powinien wynikać ze wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, choć akcentuje się także pewną odrębność uregulowania zawartego w art. 50 p.p.s.a. od wynikającego z art. 28 k.p.a. Podstawą działań organów administracji publicznej mogą być bowiem także przepisy prawa procesowego oraz ustrojowego, w związku z czym nie można pojęcia interesu prawnego z art. 50 § 1 p.p.s.a. utożsamiać literalnie z interesem prawnym, o którym mowa w art. 28 k.p.a., który odnosi się przede wszystkim do uprawnień i obowiązków opartych w prawie materialnym. W orzecznictwie podkreśla się, że znaczenie interesu prawnego z art. 50 § 1 p.p.s.a. jest szersze, gdyż może obejmować także prawa i obowiązki regulowane przepisami prawa procesowego i ustrojowego. Podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na podstawie art. 50 § 1 p.p.s.a. może być zatem nie tylko ten, kto wykaże związek pomiędzy swoją sytuacją prawną i normą prawa materialnego, ale również prawa procesowego lub ustrojowego (vide wyrok NSA z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1130/16). Przy czym konstatacja ta nie zmienia podstawowej reguły ustalania interesu prawnego, w której co do zasady badany jest związek sytuacji prawnej skarżącego z przepisami mającymi zastosowanie w określonej sytuacji. W przypadku szeroko pojętych procesów inwestycyjno-budowlanych niezbędne jest istnienie związku o charakterze materialnym pomiędzy sytuacją faktyczną danego podmiotu, a normą prawa materialnego. Stronami posiadającymi interes prawny w tego typu postępowaniach będą zatem inwestor, właściciel nieruchomości, na której realizowana jest inwestycja oraz z reguły właściciele, użytkownicy wieczyści sąsiednich nieruchomości, tj. takich nieruchomości, na które może oddziaływać inwestycja objęta postępowaniem administracyjnym (vide wyrok NSA z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1292/16). Niezależnie od powyższego Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, że brak legitymacji do wniesienia skargi skutkuje oddaleniem skargi, a nie jej odrzuceniem (wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 115/16). Istnienie interesu prawnego wymaga bowiem w takich przypadkach (poza zupełnie oczywistymi) dokonania odpowiedniej oceny przy wzięciu pod uwagę całokształtu okoliczności prawnych i faktycznych sprawy. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy uznać, że Wspólnota nie legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 50 p.p.s.a., ani w ujęciu procesowym, ani ustrojowym. Należy bowiem zauważyć, że nie brała ona udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2020 r. Decyzja ta nie została jej także doręczona. Jednocześnie w sposób oczywisty żaden przepis ustrojowy nie nadaje Wspólnocie szczególnych uprawnień do wnoszenia skargi do sądu administracyjnego. Również ocena prawa materialnego mającego zastosowanie w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że Wspólnota nie dysponuje interesem prawnym do wniesienia skargi. Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę przedmiot postępowania, w którym wydana została zaskarżona decyzja. To bowiem przedmiot postępowania ma kluczowe znaczenie, nie zaś okoliczności faktyczne, na które wskazuje Wspólnota, a które nie wynikają z treści zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego w zabudowie bliźniaczej na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...]. Ta przebudowa polega – według zatwierdzonego projektu budowlanego – na wybiciu dwóch otworów w ścianach konstrukcyjnych garażu, bez zmiany sposobu jego użytkowania. Z zatwierdzonego projektu budowlanego nie wynika natomiast czy otwarte pomieszczenie garażowe dalej będzie użytkowane jako garaż. Co więcej z jego treści wynika, że "w zakresie konstrukcji nie wprowadza zmian w zakresie parametrów budynku". Zakres robót budowlanych, na których wykonanie wydał pozwolenie Wojewoda [...] wynika wprost z projektu budowlanego. Z opisu technicznego oraz rysunku na stronie 21 projektu wynika jednoznacznie, że zakres tych robót obejmuje wybicie dwóch otworów (otwór nr 1 i otwór nr 2) w konstrukcyjnej ścianie wewnętrznej oddzielającej korytarz i pokój dzienny w budynku mieszkalnym, na poziomie parteru z pomieszczeniem garażu. Należy zatem zgodzić się z twierdzeniem Wojewody [...], że projekt nie obejmuje w żadnym miejscu zmiany sposobu użytkowania budynku, ani likwidacji garażu w jego obrębie. Dlatego też organ II instancji uznał, uchylając decyzję Starosty [...], że na podstawie treści projektu budowlanego i oświadczeń projektanta oraz inwestora, nie można wnioskować, że projekt zakłada zmianę sposobu użytkowania części obiektu budowlanego, tj. pomieszczenia którym jest garaż, przy jednoczesnym jego otwarciu na pozostałe pomieszczenia podstawowej kondygnacji budynku - str. 5 i str. 21 projektu budowlanego. Wprawdzie można rozważać, w jakim celu inwestor dokonuje takich zmian w zakresie ściany konstrukcyjnej, jednakże przyjęcie, że wybicie dwóch otworów w ścianach stanowi likwidację funkcji garażu byłoby w oparciu o dokumentację projektową zdecydowanie przedwczesne. Zgodzić się w tym zakresie należy ze stanowiskiem Wojewody [...], że organ I instancji oparł się w tym zakresie wyłącznie na własnych przypuszczeniach i domniemaniach, a nie na faktach. Podkreślenia wymaga, że również Wspólnota w uzasadnieniu skargi wskazała, że w sensie formalnym przedmiotem inwestycji była wyłącznie przebudowa, a właściwie wybicie dwóch otworów w ścianach konstrukcyjnych garażu, bez jego zmiany sposobu użytkowania i kubatury powierzchniowej danej nieruchomości. Sama Wspólnota podkreśliła także, że przedłożony przez S. P. projekt budowalny dotyczył wyłącznie zmian konstrukcyjnych w parterze budynku mieszkalnego o charakterze wewnętrznym tj. nie wykraczającym poza zmiany w elewacji budynku, w jego przeznaczeniu i korzystaniu, a zatwierdzony projekt budowlany nie przewiduje ingerencji w wizualizację danej nieruchomości (czyli usunięcie, poprzez zamurowanie otworu, powstałego w wyniku demontażu drzwi garażowych i zmiany użytkowania pomieszczenia garażowego). Biorąc pod uwagę dokumentację projektową zgodzić się zatem należy z Wojewodą [...]em, że inwestycja – zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym - nie powoduje zmniejszenia liczby miejsc postojowych, nie zmienia podstawowego przeznaczenia, jakim jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolnostojąca i bliźniacza, a zmiany konstrukcyjne w parterze budynku pozostają bez wpływu na jego przeznaczenie jako budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego w zabudowie bliźniaczej. Pozostają one również bez wpływu na projekt zagospodarowania terenu dla inwestycji pn.: "zespół ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej wraz z infrastrukturą techniczną oraz komunikacją wewnętrzną na działkach ew. nr [...] i [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]". Należy ponownie podkreślić, że projektowane zmiany konstrukcyjne mają być przeprowadzone w parterze, w wewnętrznych ścianach konstrukcyjnych budynku, bez ingerencji w elewację zewnętrzną budynku oraz bez zmiany użytkowania jego części. Podkreślenia wymaga w tym miejscu w szczególności, że zatwierdzony projekt budowlany nie przewiduje w żadnym miejscu likwidacji garażu i ingerencji w części wspólne tj. w elewację poprzez zamurowanie wjazdu do garażu. Skoro zatem projektowana inwestycja nie dotyczy np. ścian zewnętrznych budynku, warstw izolacyjnych, zewnętrznych elementów konstrukcyjnych, lub jakichkolwiek innych części wspólnych, lecz ogranicza się wyłącznie do wybicia dwóch otworów w ścianach wewnętrznych, użytkowanych wyłącznie przez inwestora w ramach posiadanej własności, to nie można twierdzić o prawie Wspólnoty do uczestnictwa w tym procesie inwestycyjnym, na prawach strony, w oparciu o posiadany interes prawny. Z powyższych względów skarżąca Wspólnota nie posiada również interesu prawnego do wniesienia skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2020 r. zatwierdzającą ww. dokumentację projektową. Natomiast czymś zupełnie innym jest kwestia ewentualnej samowoli budowlanej, popełnionej przez inwestora lub samowolnej zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego. Jak wskazała Wspólnota w uzasadnieniu skargi roboty budowlane objęte decyzją organu administracyjnego z dnia [...] listopada 2020 r. zostały przeprowadzone zanim decyzja administracyjna została wydana, albowiem już na przełomie maja i czerwca 2019 r. Ponadto inwestor dokonał samowoli budowlanej polegającej na likwidacji pomieszczenia garażowego, a jej działania mają charakter szpecący ładowi architektonicznemu osiedla, zostały dokonane poprzez ingerencję w część wspólną nieruchomości bez żadnych uzgodnień ze Wspólnotą Mieszkaniową i powodują zmniejszenie liczby miejsc parkingowych. Odnosząc się do powyższego problemu należy ponownie podkreślić, że czym innym jest interes prawny w sprawie zakończonej decyzją zatwierdzającą pozwolenie na budowę polegające na wybiciu dwóch otworów w ścianach wewnętrznych, a czym innym dokonanie samowoli budowlanej lub samowolna zmiana sposobu użytkowania. W przypadku rozpoczęcia robót budowlanych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, wykonania robót nieprzewidzianych w zatwierdzonym projekcie lub zmiany parametrów użytkowych budynku lub jego części dochodzi – w zależności od ustaleń faktycznych - bądź to do samowoli budowlanej, bądź do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, bądź do samowolnej zmiany użytkowania. W każdym z tych przypadków właściwy do podjęcia odpowiednich czynności będzie nie organ administracji architektoniczno-budowlanej (jakim był w tym przypadku Starosta [...] oraz Wojewoda [...]), lecz właściwy miejscowo organ nadzoru budowlanego. W zależności od kwalifikacji organ nadzoru budowlanego może prowadzić m. in. postępowanie na podstawie art. 48, 51 lub 71a Prawa budowlanego. Należy także zaznaczyć, że w sytuacji, gdy samowolnie wykonane roboty budowlane, roboty wykonane z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub obejmujące samowolną zmianę użytkowania dotyczą części wspólnych, to stroną takiego postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego będzie wspólnota mieszkaniowa. Jeżeli zatem okoliczności, wskazane przez Wspólnotę w uzasadnieniu skargi, się potwierdzą, to nie ma przeszkód, aby zainicjowała ona odpowiednie postępowanie przed właściwym organem nadzoru budowlanego. Nie zmienia to jednak zasadniczej oceny o braku jej legitymacji procesowej w sprawie skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2020 r. Brak interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. powoduje, że skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło