VII SA/Wa 1403/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-15
Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Mirosława Pindelska, Małgorzata Miron
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo postąpił, nakazując wykonanie określonych robót budowlanych w celu legalizacji samowoli budowlanej powstałej przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., zamiast nakazać rozbiórkę obiektu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. do legalizacji samowoli budowlanej, której budowa zakończyła się przed 1 stycznia 1995 r. W szczególności, prawidłowo oceniono, że nie zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki obiektu (art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.), a nałożenie obowiązku wykonania konkretnych robót budowlanych (art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.) jest zgodne z prawem, uwzględniając interes inwestora i fakt, że obiekt nie naruszał planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie budowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowoli budowlanej w postaci budynku gospodarczo-garażowego, który powstał w latach 80. XX wieku. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, organy nakazały inwestorom wykonanie określonych robót budowlanych w celu jego legalizacji. Skarżąca, właścicielka sąsiedniej nieruchomości, domagała się rozbiórki obiektu, zarzucając naruszenie przepisów planowania przestrzennego, pogorszenie warunków użytkowych oraz naruszenie jej prawa własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając działania organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Z. E. O.-G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych skargę oddala
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [..] kwietnia 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98. poz. 1071 ze zm.), zw. dalej k.p.a. oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623) po rozpatrzeniu odwołania Z. O.-Gw., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [....] nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nakazującą inwestorowi – J. i M. N., w terminie 2 miesięcy, wykonanie przy budynku gospodarczo – garażowym, usytuowanym na działkach oznaczonych nr ew. [...] i [...] obręb [....] położonych w miejscowości S., robót budowlanych polegających na zbudowaniu przy zewnętrznej ścianie istniejącego budynku na działce sąsiedniej przegrody budowlanej składającej się z dwóch płyt gipsowo - kartonowych o odpowiedniej odporności przeciwpożarowej i styropianu o grubości 12 cm, wykończonej tynkiem cienkowarstwowym na siatce.
W obszernym uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przywołał stan faktyczny sprawy, w którym wskazał, że w wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 28.08.2000 r. przez PINB w [...] na nieruchomości położonej przy ulicy [...] w [...] stwierdzono, że na działkach oznaczonych nr ewid. [...] i [...] znajduje się między innymi murowany budynek o długości ok. 17.80 m i zmiennych szerokościach wynoszących 4,20 m i 6.00 m z dachem jednospadowym pokrytym eternitem. W przedmiotowym budynku znajduje się pomieszczenie garażowe i gospodarczo - warsztatowe. Obiekt usytuowany jest w bezpośrednim sąsiedztwie budynku na działce o nr ewid. 12, jak również stanowi niezależną konstrukcyjnie całość techniczno - użytkową. Inwestor nie przedłożył żadnych dokumentów świadczących o jego legalności. Postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie wykazało, że przedmiotowy obiekt budowlany powstał samowolnie w latach 1985 - 1990.
PINB w [...]. decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r., działając na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., nałożył na inwestorów J. i M. N., obowiązek przedłożenia dokumentacji inwentaryzacyjno-projektowej przedmiotowego budynku gospodarczo - garażowego.
Decyzją nr [....] z dnia [...] czerwca 2006 r. organ powiatowy udzielił J. i M. N. pozwolenia na użytkowanie tego budynku gospodarczo – garażowego.
[...] WINB po rozpatrzeniu odwołania Z. K. – O. decyzją nr [....] z dnia [....] października 2006 r. uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Następnie [...] WINB decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...] o nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentacji.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., znak: [...] utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...] listopada 2006 r. nr [....].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 marca 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 2405/06 uchylił decyzję [....]WINB z dnia [....] października 2006 r. nr. [....] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie.
Następnie wyrokiem z dnia 5 października 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 306/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r., znak: [....] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentacji.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 309/08 oddalił skargę kasacyjną tego wyroku.
Mając na uwadze treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa2405/06, [....] WINB decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. uchylił decyzję PINB w [....] Nr [....] z dnia [...] czerwca 2006 r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie tego budynku i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1823/10 oddalił skargę na ww. decyzję z dnia [...] lipca 2010 r. nr [....].
W toku postępowania w przedmiotowej sprawie organ I instancji postanowieniem Nr [....] z dnia [....] sierpnia 2010 r. nałożył na inwestora – J. i M. N. obowiązek sporządzenia i przedłożenia oceny technicznej stanu technicznego budynku gospodarczo - garażowego usytuowanego na działkach oznaczonych nr ewid. [...] i [....] w miejscowości [...] zawierającej:
- inwentaryzację budowlaną przedmiotowego budynku,
- inwentaryzację zagospodarowania terenu obejmującego działki oznaczone nr ewid. [...] i [...] obręb [...] położonych w miejscowości [....].
Zobowiązani przedłożyli nałożone ww. postanowieniem dokumenty sporządzone przez W. C. posiadającego stosowne uprawniania budowlane członka [....] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa.
Postanowieniem Nr [....] z dnia [....] września 2011 r. organ powiatowy wezwał zobowiązanych do uzupełnienia ww. oceny technicznej. J. i M. N. przy piśmie z dnia 20 października 2011 r. przedłożyli uzupełnioną dokumentację.
Z powyższego opracowania wynika, że w celu doprowadzenia przedmiotowego budynku gospodarczo - garażowego usytuowanego na działkach oznaczonych nr ewid. [...] i [...] obręb [...] położonych w miejscowości [...] do stanu zgodnego z prawem należy wykonać roboty budowlane polegające na zbudowaniu przegrody budowlanej składającej się z dwóch płyt gipsowo - kartonowych o odpowiedniej odporności przeciwpożarowej i styropianu o grubości 12 cm, wykończonej tynkiem cienkowarstwowym na siatce.
PINB w [....] decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2011 r. nakazał inwestorowi – J. i M. N., w terminie 7 miesięcy wykonanie przy budynku gospodarczo - garażowym usytuowanym na działkach oznaczonych nr ewid. [....] i [...] obręb [...] w miejscowości [...] robót budowlanych polegających na zbudowaniu przy zewnętrznej ścianie istniejącego budynku na działce sąsiedniej przegrody budowlanej składającej się z dwóch płyt gipsowo - kartonowych o odpowiedniej odporności przeciwpożarowej i styropianu o grubości 12 cm, wykończonej tynkiem cienkowarstwowym na siatce.
[...] WINB po rozpatrzeniu dowołania Z. O.-G. decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. uchylił w całości skarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując, że nałożenie ww. obowiązku było przedwczesne.
Następnie PINB w [...] decyzją nr [....] z dnia [....] lutego 2012 r. ponownie nakazał inwestorowi wykonanie określonych robót budowlanych, w terminie dwóch miesięcy licząc od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, w celu doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] prawidłowo nałożył na inwestora obowiązek wykonania określonych robót budowlanych na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.
Zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r., wyłączone jest stosowanie art. 48 ustawy. Oznacza to, że likwidacja samowoli budowlanej następuje na podstawie przepisów art. 37-42 Prawa budowlanego z 1974 r.
W myśl z art. 40 omawianej ustawy, stanowiącego materialnoprawną podstawę skarżonej decyzji "w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzją nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami".
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji prawidłowo przeprowadził niniejsze postępowanie, w którym wykluczył przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., których wystąpienie skutkowałoby przymusową rozbiórką. W związku z powyższym należało w niniejszej sprawie zastosować art. 40 w/w ustawy.
W trakcie postępowania dowodowego ustalono, że przedmiotowy obiekt nie naruszał planu miejscowego obowiązującego w dniu budowy, co wynika wprost z pisma Urzędu Miasta [...] z dnia 04.08.2010 r. Ponadto zaznaczyć należy, że organ powiatowy, wypełniając dyspozycję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawartą w decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. ustalił, że obecnie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części Miasta [...], uchwalony uchwałą Rady Miasta [....] nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Co prawda istniejący budynek gospodarczy wraz z przylegającą do niego komórką przekracza ustaloną w ww. planie powierzchnię dla zabudowy budynków gospodarczych, to w ocenie organu odwoławczego nie może to przesądzać o konieczności rozbiórki przedmiotowego obiektu.
Organ podniósł, że istnieją różne linie orzecznictwa sądowo-administracyjnego w zakresie badania inwestycji w świetle przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. w dacie budowy i w dacie orzekania. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stanął na stanowisku, iż w sytuacjach, gdy obiekt będący samowolą budowlaną powstał w czasie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, przy badaniu przesłanki, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., powinno się wziąć pod uwagę zarówno aktualnie obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego jak i plan obowiązujący w dacie budowy oraz mając na uwadze słuszny interes strony i całokształt okoliczności sprawy wybrać plan, który będzie korzystniejszy dla inwestora. Dalej stwierdził, iż z uwagi na nienaruszanie przez przedmiotowy budynek garażowo- gospodarczy planu miejscowego obowiązującego w dacie popełnienia samowoli budowlanej, nie zachodzi przesłanka określona w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji słusznie wykluczył także przesłankę zawartą w art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Podkreślił, iż przesłanka dotycząca powodowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia może stanowić podstawę do rozbiórki obiektu jedynie w przypadku, gdy ww. stan niebezpieczeństwa bądź niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych nie są możliwe do usunięcia poprzez wykonanie określonych robót budowlanych. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Podzielił ustalenia PINB w [...], że przedmiotowy obiekt nie znajduje się w pobliżu budynku mieszkalnego, bowiem budynek skarżącej, z którym styka się budynek gospodarczo-garażowy jest oznaczony w państwowym zasobie geodezyjnym jako budynek niemieszkalny. W takim przypadku nie można uznać, aby przedmiotowy budynek gospodarczo-garażowy w sposób niedopuszczalny pogarszał warunki użytkowe budynku Z. O.-G. w sytuacji, gdy nie jest on budynkiem mieszkalnym, wbrew temu co twierdzi skarżąca.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odniósł się także do podnoszonej przez skarżącą kwestii dotyczącej naruszenia granic działki, poprzez samowolne pobudowanie przedmiotowego obiektu. Wskazał, że procedura legalizacyjna przewidziana w Prawie budowlanym z 1974 r. nie zawiera wymogu legitymowania się inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organy nadzoru budowlanego przy rozstrzyganiu spraw z zakresu samowoli budowlanej w oparciu o przepisy ww. ustawy nie badają, czy inwestor legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości, na której posadowiony jest obiekt budowlany, stanowiący przedmiot postępowania. Wszelkie roszczenia strony dotyczące naruszenia granic działki należy wyjaśniać na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym, nie zaś przed organami administracji publicznej w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zauważył, że wg. pisemnego oświadczenia S. N., pełnomocnika J. i M. N., z dnia 29 marca 2012 r. nastąpiło zasiedzenie spornej części nieruchomości w dobrej wierze.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego zalewania jej budynku z uwagi na zły sposób odprowadzenia wód opadowych z budynku gospodarczo-garażowego, organ uznał, że jest on pozbawiony racji. Z akt sprawy jasno wynika, że przedmiotowy obiekt jest wybudowany zgodnie ze sztuką budowlaną, zaś wody opadowe są doprowadzane na działkę inwestora za pomocą rynien i rur spustowych, co potwierdza materiał zdjęciowy stanowiący załącznik do protokołu z oględzin z dnia 31 sierpnia 2011 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. złożyła Z. O.-G. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez nienakazanie na tej podstawie rozbiórki obiektu budowlanego, mimo że budowę obiektu budowlanego rozpoczęto bez uzyskania pozwolenia na budowę, a jego budowa nie zakończyła się przed dniem wejścia w życie powyższej ustawy.
Z ostrożności, w przypadku nieuwzględnienia powyższego zarzutu i uznania, że w niniejszej sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy o rozbiórce zawarte w ustawie z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
-art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. (Dz. U. nr 38 poz. 229 ze zm.) poprzez uznanie, że nie było podstaw do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, mimo że zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że obiekt ten znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę;
-art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane poprzez uznanie, że nie było podstaw do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, mimo że z zebranego w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika, że wybudowanie tego obiektu spowodowało w sposób nieodwracalny pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia;
-art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, poprzez uznanie, że zaistniały podstawy do zastosowania tego przepisu wobec obiektu budowlanego, mimo że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że nie ma możliwości doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami na tej podstawie prawnej;
naruszenie przepisów postępowania, tj.:
-art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, poprzez nie przeprowadzenie wszystkich czynności pozwalających na ustalenie, czy obiekt budowlany nie powoduje pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia;
-art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 2a ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez stwierdzenie, że budynek usytuowany na działce nr [...] w [...] przy ul. [...], do którego ściany został przyłączony kontrolowany budynek nie jest budynkiem mieszkalnym, pomimo braku zebrania materiału dowodowego pozwalającego na przyjęcie takiego stanowiska;
-naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, poprzez uznanie, że nie zaistniały podstawy nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, mimo że obiekt ten został częściowo wybudowany na nieruchomości stanowiącej działkę gruntu oznaczoną numerem ewidencyjnym [...], obręb [...], położoną w [....] przy ul. [....], będącą przedmiotem własności Skarżącej, do której inwestor obiektu budowlanego nie posiadał jakiegokolwiek tytułu prawnego;
W skardze wskazała, że zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz ustalony stan faktyczny nie powinien budzić żadnych wątpliwości, że obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę. Zdaniem Skarżącej wybudowanie części obiektu budowlanego na nieruchomości, będącej przedmiotem jej współwłasności oraz przyłączenie tego obiektu budowlanego do należącego do Skarżącej budynku używanego do celów mieszkalnych, doprowadziło co najmniej do nieodwracalnego pogorszenia warunków użytkowych dla posiadaczy nieruchomości położonej w [...] przy ul. [....], przejawiającego się w braku możliwości korzystania przez Skarżącą z części swojej działki, na której została bezprawnie postawiona część obiektu budowlanego.
Dodatkowo, niewątpliwym i nieodwracalnym pogorszeniem warunków użytkowych dla Skarżącej jest konieczność sąsiadowania z budynkiem gospodarczym, w którym były i mogą być prowadzone działania powodujące hałas przedostający się do budynku zamieszkiwanego przez Skarżącą.
W ocenie Skarżącej, nakazanie inwestorom wykonanie jedynie robót polegających na zbudowaniu przy zewnętrznej ścianie istniejącego budynku przegrody budowlanej składającej się z dwóch płyt gipsowo-kartonowych i styropianu, z całą pewnością nie doprowadzi obiektu budowlanego oraz terenu nieruchomości, nas którym obiekt się znajduje do stanu zgodnego z przepisami.
W ocenie Skarżącej brak możliwości doprowadzenia zaistniałego stanu spowodowanego bezprawnym pobudowaniem obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami w oparciu o art. 40 świadczy, że w rzeczywistości organy nadzoru budowlanego winny doprowadzić do rozbiórki spornego obiektu z wykorzystaniem, albo art. 37 ust. 1 albo art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Wobec powyższego stwierdzenie, czy budynek należący do skarżącej ma charakter budynku mieszkalnego, czy też nie ma takiego charakteru, powinno być ustalone w oparciu o dowody pozwalające faktycznie ocenić, czy budynek spełnia cechy budynku mieszkalnego wymienione w powyższej definicji ustawowej. Takim dowodem nie mogą być tylko dane zawarte w ewidencji budynków, ale przede wszystkim dowód z oględzin budynku przeprowadzony przez osobę posiadająca odpowiednie kwalifikacje ze względu na składane w toku postępowań oświadczenia Skarżącej wskazujące, że w istocie budynek, do którego dobudowano sporny obiekt jest budynkiem mieszkalnym.
Skarżąca wskazała, że jeżeli nawet można byłoby uznać, że ustalone w sprawie okoliczności nie pozawalają na stwierdzenie zaistnienia przesłanek do nakazania rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1, to zaistniały stan faktyczny powinien spowodować nakazanie rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 2 ww. ustawy.
W ocenie Skarżącej wybudowanie spornego budynku częściowo na działce Skarżącej, a także jego przyłączenie wprost do budynku użytkowanego i zamieszkiwanego przez Skarżącą, bez uzyskania zgody Skarżącej, niewątpliwie są takimi innymi ważnymi przyczynami. Działania organów nadzoru budowlanego mające na celu zalegalizowanie spornego obiektu, będące faktycznie usankcjonowaniem bezprawnego naruszenia prawa własności Skarżącej do powyższej działki, są rażąco sprzeczne z wyrażonym w art. 7 k.p.a. obowiązkiem stania przez organy administracji publicznej na straży praworządności w toku prowadzonego przez nich postępowania oraz załatwianiem sprawy w sposób uwzględniający słuszny interes obywateli. Takim zachowaniem organ odwoławczy naruszył jednocześnie art. 8 k.p.a., w którym ustanowiono wymóg prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a.).
Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Skarga nie jest zasadna.
Sąd kontrolował decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [....] zapadłą w sprawie budynku gospodarczo-garażowego usytuowanego na działkach oznaczonych nr. ew. [...] i [...], obręb [....], położonych w [...].
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nakazującą inwestorowi – J. i M. N., w terminie 2 miesięcy, wykonanie przy tym budynku gospodarczo – garażowym robót budowlanych polegających na zbudowaniu przy zewnętrznej ścianie istniejącego budynku na działce sąsiedniej przegrody budowlanej składającej się z dwóch płyt gipsowo - kartonowych o odpowiedniej odporności przeciwpożarowej i styropianu o grubości wykończonej tynkiem cienkowarstwowym na siatce.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela ustalenia faktyczne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej z dnia 10.02.2012r. czyniąc je integralną częścią własnych ustaleń. Nie budzi wątpliwości Sądu ustalenie organów, iż przedmiotowy budynek został wybudowany w ramach samowoli budowlanej w okresie wskazanym przez jego właścicieli – J. i M. N., w drugiej połowie lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku, a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Czas wybudowania obiektu potwierdzają nie tylko oświadczenia właścicieli budynku ale również załączone do akt administracyjnych dwie umowy najmu powierzchni użytkowej tego budynku z dnia 2 stycznia 1992r. i z 4 stycznia 1993r. zarejestrowane w Urzędzie Skarbowym. Zatem wszelkie twierdzenia skarżącej , iż budowa obiektu zakończyła się pod rządami obecnie obowiązującego Prawa budowlanego z 1994r. nie znajdują uzasadnienia. Nie uprawnione jest także twierdzenie skarżącej, iż budynek nie jest samodzielnym obiektem budowlanym z uwagi na brak wybudowania jednej ze ścian konstrukcyjnych. Twierdzenie to pozostaje w sprzeczności z oceną techniczną sporządzoną w październiku 2011r. przez W. C. posiadającego uprawnienia budowlane. W ocenie tej W. C. stwierdza, że budynek został wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną i jest niezależnym konstrukcyjnie obiektem budowlanym. W tych warunkach uznać należało, że ustalenia organu co do czasu powstania i charakteru obiektu są prawidłowe, i udokumentowane zgromadzonym materiałem dowodowym.
Stosownie do dyspozycji art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r., wyłączone jest stosowanie art. 48 ustawy. Oznacza to, że likwidacja przedmiotowej samowoli budowlanej następuje na podstawie przepisów art. 37-42 Prawa budowlanego z 1974 r. Wobec powyższego nieuprawniony jest zarzut skarżącej naruszenia przez organ przepisu prawa materialnego z art.48 ust.1 Prawa budowlanego z 1994r. poprzez brak jego zastosowania w sprawie.
W myśl z art. 40 ustawy z 1974r., stanowiącego materialnoprawną podstawę skarżonej decyzji, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzją nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Natomiast przepis art. 37 wskazuje na niemożność zalegalizowania samowoli budowlanej jeżeli stoją temu na przeszkodzie okoliczności związane: 1) z usytuowaniem obiektu budowlanego na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę ( art. 37 ust.1 pkt. 1 ) ; 2) z faktem, że obiekt ten powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia ( art. 37 ust. 1 pkt. 2 ). Wbrew zarzutom skargi organy przeprowadziły postępowanie dowodowe sprawdzające czy nie zachodzą w sprawie przesłanki z ww. przepisu art. 37. W sprawie zostały ustalone treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w okresie budowy obiektu, tj. uchwały nr. 12 Rady Narodowej Miasta [..] z dnia [...] maja 1980r. ( Dz. Urz. Miasta [...] nr. [...] poz. [...] z [...].02.1981r.) oraz aktualnie obowiązującego, tj. uchwały Rady Miasta [....] nr. [...] z dnia [..].06.2008r. ( Dz. Urz. Województwa [....] nr. [....] z 2009r. poz. [....] ). Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z 30.05.1980r. dopuszczał możliwość budowy budynku gospodarczo-garażowego na tym terenie. Obecny plan miejscowy dopuszcza możliwość wybudowania garażu oraz budynku gospodarczego, po jednym rodzaju każdego z nich, ale o określonej powierzchni zabudowy ,nie większej niż 50 metrów kwadratowych. Ustalenia te potwierdza pisemna informacja Burmistrza Miasta [...] z dnia 4 sierpnia 2010r. Powierzchnia przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego została ustalona na 104,2 metra kwadratowego., a powierzchnia użytkowa na 92,1 metra kwadratowego. Organ prawidłowo uznał, że budynek w trakcie budowy nie naruszał wówczas obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w świetle obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie spełnia jego wymogów powierzchniowych. Wobec braku przepisu jednoznacznie wskazującego, który z tych planów powinien być zastosowany w warunkach procedury legalizacyjnej samowoli budowlanej dokonanej pod rządami przepisów Prawa budowlanego z 1974r.,organ słusznie uznał, że to interes strony powinien przesądzić o tym , który z tych planów miejscowych może być zastosowany w sprawie. Słusznie też organ uznał, że zastosowanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 30.05.1980r.będzie leżało w interesie inwestora. Sąd podziela takie ustalenia. Przemawiają za tym wskazania art. 103 ust.2 Prawa budowlanego z 1994r., odsyłające do stosowania przepisów dotychczasowych do obiektów budowlanych wykonanych w warunkach samowoli budowlanej, których budowa zakończyła się przed wejście w życie ustawy z 7.07.1994r. Prawo budowlane. Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego są przepisami prawa materialnego, są przepisami powszechnie obowiązującym na danym terenie. Stanowi o tym art. 14 ust. 8 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 2012r. t.j. poz.647 ) oraz wynikało to również z treści art.33 ustawy z 12 lipca 1984r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 1989r. nr.17 poz.99 ze zm. ). Ponadto potrzebę uwzględnienia interesu strony ( inwestora ) potwierdza nie tylko art.7 k.p.a., ale pośrednio wynika to z treści art. 37 ust.1 pkt.1 Prawa budowlanego z 1974r., w którym określono potrzebę rozbiórki jeżeli obiekt budowlany znajduje się na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę ( w obu miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego są to tereny przeznaczone pod zabudowę ) lub teren przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę ( oba miejscowe plany dopuszczają rodzajowość zabudowy takiej jak przedmiotowy obiekt, jedynie wielkość tej zabudowy jest inna w obecnie obowiązującym planie ). Biorąc pod uwagę , że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z 26.06.2008r. dopuszcza wybudowanie na takiej działce garażu o powierzchni do 50 metrów kwadratowych i budynku gospodarczego o powierzchni do 50 metrów kwadratowych, a przedmiotowy budynek jest gospodarczo-garażowy o powierzchni 104,2 metrów kwadratowych , to przyjęcie wskazanych przez organ przepisów miejscowego planu z 1980r. nie spowoduje istnienia na danym terenie obiektu nie dającego się pogodzić z regulacją prawną miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 2008r. Tym samym słusznie organ uznał , że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego z 1974r.
W odniesieniu do przesłanek przewidzianych art. 37 ust. 1 pkt. 2 tej ustawy wskazać należy , że ustalenia dokonane przez organ również prawidłowo wskazują na brak ich zaistnienia w sprawie. Wbrew zarzutom skargi materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala na przyjęcie, iż budynek skarżącej, do którego przylega kontrolowany budynek gospodarczo-garażowy nie ma przeznaczenia mieszkalnego. Mapy znajdujące się aktach sprawy , dotyczące działek ew. nr. [...] i [....] np. mapa numeryczna przyjęta do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [....] w dniu 17 listopada 2005r. zaewidencjonowana pod nr. [....] oraz mapa numeryczna przyjęta do tego samego Ośrodka w dniu 14 pażdziernika 2011r. pod nr. [....], wskazują wprost na oznaczenie budynku skarżącej literą "i", co oznacza inny budynek niemieszkalny. Wskazać należy, że źródłem danych o faktach lub stanie prawnym dotyczących nieruchomości jest ewidencja prowadzona przez Starostę. Zgodnie z art. 7d ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2005r. nr.240 poz.2027 ze zm. ) do zadań Starosty należy m. in. prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków oraz tworzenie baz danych, o których mowa w art. 7d pkt. w zw. art. 4 ust 1a pkt. 2,3,7 i 10 oraz ust.1b tej ustawy, a także standardowych opracowań kartograficznych. Ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem danych, które są uwzględniane w opracowaniach kartograficznych. Tymi opracowaniami kartograficznymi są mapy ( art 4 ww. ustawy ) Zgodnie natomiast z § 10 ust. 1 pkt. 1 i § 26 ust.1 i § 63 ust.1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. nr. 38 poz.454 ), ewidencja ta obejmuje m. in. opis budynków, ich funkcje, w tym czy budynek jest mieszkalny ( podział wg. funkcji określa § 65 rozporządzenia ). Słusznie zatem organ uznał, że zgromadzony materiał dowodowy w sprawie jest wystarczający do ustalenia funkcji budynku skarżącej. Zarzuty skarżącej, iż nie przeprowadzono w tym względzie należytego postępowania dowodowego są nieuzasadnione. Nie uwzględniają okoliczności , że baza danych w ewidencji gruntów i budynków jest urzędowym zbiorem opartym na dokumentach np. decyzjach organów architektoniczno-budowlanych i nadzoru budowlanego. Nieuzasadnione jest żądanie skarżącej aby organ drogą oględzin ustalał jak wykorzystuje ona swój budynek powstały w celach innych niż mieszkalne. Jeżeli skarżąca zmieniła przeznaczenie budynku powinno to znaleźć odzwierciedlenie w uprzednim uzyskaniu zgody na zmianę przeznaczenia , co automatycznie zostałoby zarejestrowane w bazie danych obejmujących ewidencję tej zabudowanej działki. Ustalenie przeznaczenia budynku skarżącej miało istotne znaczenie w sprawie dla wykazania czy nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust.1 pkt.2 Prawa budowlanego z 1974r. wykluczające możliwość zalegalizowania tej samowoli budowlanej. Prawidłowo organ ustalił funkcję budynku skarżącej. Dało to podstawę do uznania, iż przedmiotowy budynek gospodarczo-garażowy nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Nie narusza również § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz. U. nr. 17 poz. 62 ze zm. ).,zakazującego sytuowania budynku gospodarczego w sposób przylegający do budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce. Brak zagrożenia dla ludzi i mienia z uwagi na spełnione dotyczące bezpieczeństwa konstrukcji stwierdza również ocena techniczna sporządzona przez W. C.. Jedyny element konieczny do zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego został określony w ww. ocenie technicznej jako potrzeba zbudowania przy zewnętrznej ścianie istniejącego budynku skarżącej na działce sąsiedniej przegrody budowlanej składającej się z dwóch płyt gipsowo kartonowych o odpowiedniej odporności przeciwpożarowej i styropianu o grubości 12 cm, wykończonej tynkiem cienkowarstwowym na siatce. Zalecenie to stało się treścią nałożonego obowiązku określonego w kontrolowanej decyzji. Wykonanie tego obowiązku doprowadzi kontrolowany obiekt budowlany do pełnej zgodności z prawem. Nałożenie tego obowiązku na inwestorów mieści się w granicach przepisu art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. Zastosowanie tego przepisu przez organ było prawidłowe. Wbrew zarzutom skargi zastosowaniu tego przepisu nie stał na przeszkodzie obecny spór sąsiedzki o granice działki. Słusznie organ wskazał, że przepisy stosowanego w sprawie Prawa budowlanego z 1974r. w zakresie procedury legalizacyjnej nie przewidywały składania przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością gruntową na cele budowlane. Zatem ten zakres sprawy nie podlegał kontroli organu orzekającego w sprawie. Jest to spór do rozstrzygania na drodze cywilnoprawnej. Podnieść należy, że skarżąca już na etapie budowy tego obiektu miała uprawnienia cywilnoprawne np. z ochrony posiadania . Nie korzystała z nich .Obecne żądanie aby organ nadzoru budowlanego rozstrzygał spór cywilnoprawny nie znajduje uzasadnienia w sprawie. Nieuprawnione jest zatem twierdzenie skarżącej, że nie rozstrzygając tego sporu organ dopuścił się naruszenia art. 7 i 8 k.p.a. W sprawie nie doszło też do naruszenia interesu skarżącej przez dopuszczenie do zalewania jej działki wodami odprowadzanymi z kontrolowanego budynku. Ustalenia zawarte w ocenie technicznej budynku wyrażnie wskazują, że w sprawie nie zachodzi taka sytuacja. Wody opadowe odprowadzane są na działkę inwestora za pomocą rynien i rur spustowych.
Reasumując Sąd uznał, że organ nie dopuścił się w przedmiotowej sprawie naruszenia prawa procesowego, w tym art. 7,8,77§ 1k.p.a. w sposób mogący istotnie wpływać na wynik sprawy, ani nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego w sposób wpływający na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło