VII SA/Wa 1432/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-15
Skład orzekający: Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony po uchyleniu przez NSA postanowienia WSA w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy, powinien zostać rozpoznany jako wniosek o zmianę poprzedniego postanowienia, czy jako nowy wniosek, i jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy jego rozpoznaniu?Ratio decidendi
Sąd administracyjny rozpoznaje ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy jako wniosek o zmianę poprzedniego postanowienia, jeśli nie nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych uzasadniająca wydanie postanowienia odmiennej treści. Wnioskodawca musi wykazać, że poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. Sąd powinien szczegółowo ustalić miesięczne dochody i wydatki wnioskodawcy oraz sprawdzić, czy stan majątkowy uległ zmianie od czasu wydania poprzedniego postanowienia.Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy po tym, jak jego poprzedni wniosek został oddalony przez WSA, a następnie postanowienie WSA zostało uchylone przez NSA z powodu wadliwego ustalenia stanu faktycznego. WSA rozpoznał ponowny wniosek jako wniosek o zmianę poprzedniego postanowienia, jednak uznał, że skarżący nie wykazał istotnej zmiany okoliczności faktycznych uzasadniającej uwzględnienie wniosku, pomimo przyznania prawa pomocy w innej, podobnej sprawie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2011 r. o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powyżej sto złotych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę postanowienia z dnia 13 października 2011 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy ze skargi J. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2011 r. o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powyżej sto złotych.
Postanowieniem z dnia 13 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 16 marca 2011 r. oddalił wniosek J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powyżej sto złotych. Postanowienie to wobec braku jego zaskarżenia stało się prawomocne od dnia 3 listopada 2011 r.
W dniu 9 lutego 2012 r. wpłynął do Sądu ponowny wniosek J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd potraktował jako wniosek o zmianę postanowienia Sądu z dnia 16 marca 2011 r.
Postanowieniem z dnia 19 marca 2012 r. Sąd oddalił wniosek J. B. o zmianę postanowienia z dnia 13 października 2011 r., które w wyniku wniesionego zażalenia postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II OZ 434/12, zostało uchylone. W postanowieniu tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż opisując sytuację rodzinną i majątkową skarżącego, Sąd I instancji nie ustalił w sposób wyczerpujący, w oparciu o złożone przez skarżącego oświadczenie majątkowe oraz posiadane dokumenty przedstawiające sytuację majątkową skarżącego, jaką faktycznie miesięczną kwotą dysponuje skarżący oraz jakie ponosi wydatki. Sąd I instancji nie sprawdził również, czy i o ile zmienił się stan majątkowy skarżącego po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia z dnia 13 października 2011 r., odmawiającego przyznania mu prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.
Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny zwrócić uwagę na niekonsekwencje oceny dokonanej przez Sąd I instancji, który z jednej strony podniósł, że skarżącego stać na opłacenie kosztów sądowych związanych z postępowaniem przed sądem powszechnym, a z drugiej strony pominął okoliczność, że postanowieniem z dnia 5 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1540/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy tożsamych okolicznościach wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym.
W świetle powyższego za wadliwe uznano postępowanie prowadzone przez Sąd I instancji w sprawie z wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy.
W wytycznych Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Sąd I instancji dokonując ponownej oceny wniosku skarżącego z dnia 9 lutego 2012 r. powinien wziąć pod uwagę, jakie koszty sądowe mogą obciążać skarżącego na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego i następnie ocenić, czy ich poniesienie nie spowoduje uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Wydane w niniejszej sprawie postanowienie z dnia 13 października 2011 r. jest postanowieniem niekończącym postępowanie, które na podstawie art. 165 p.p.s.a., może być uchylone lub zmienione, jedynie w przypadku, gdy zmienią się okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć m.in. wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż poprzednio wydane, przy czym wnioskodawca winien przedstawić dodatkowe dokumenty, świadczące o zmianie sytuacji materialnej w sprawie o przyznanie prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 maja 2005 r. sygn. akt: II OZ 408/05 (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenie.nsa.gov.pl) wskazał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony ponownie, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności, która stanowiła podstawę orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy.
Zdaniem Sądu w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy J. B. nie przedstawił nowych okoliczności, które przemawiałyby za zmianą postanowienia z dnia 13 października 2011 r. Wręcz odwrotnie wykazał, że przy tych samych dochodach, które w skali roku wynoszą 39432,20 złotych, co daje miesięczne kwotę 3286 złotych, ponosi mniejsze wydatki, które obecnie w skali jednego miesiąca kształtują się na poziomie 2724,04 złotych (poprzednio było 3117,91 złotych). Ponadto wnioskodawca wskazał, że obecnie jego łączne zadłużenie wynosi 7673,60 złotych, które w porównaniu z poprzednio wykazywanym zadłużeniem (ok. 30000 złotych) uległo znacznemu pomniejszeniu, co oznacza, że wnioskodawca jest w stanie wygospodarować dodatkowe środki pieniężne na spłatę istniejącego zadłużenia.\
Ponadto obecnie wnioskodawca wskazał, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym.
Mając na względzie treść art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz fakt, że skarżący wykazał, że po uwzględnieniu wszystkich wydatków, w tym koniecznych dla utrzymania siebie, pozostaje mu miesięcznie wolna kwota w wysokości 227 złotych (poprzednio wykazano 168,10 złotych), przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę, że na obecnym etapie postępowania wnioskodawca będzie musiał ponieść koszty sądowe w wysokości łącznej 200 złotych, tj. 100 złotych za sporządzone uzasadnienie od wyroku i 100 złotych od wniesionej skargi kasacyjnej, jako kwoty pozwalające na dalszy udział w postępowaniu sądowym, a więc gwarantujące wnioskodawcy dostęp do sądu, w ocenie Sądu kwota jaką dysponuje miesięcznie wnioskodawca pozwala na obecnym etapie postępowania realizację w pełni praw wnioskodawcy jako skarżącego i wnoszącego skargę kasacyjną oraz nie powoduje żadnego uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie (wnioskodawca nie wykazał, że obecnie ma na utrzymaniu rodzinę).
Odnosząc się do kwestii przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1540/11, w ocenie Sądu okoliczność ta nie ma wpływu na wynik rozpoznania przedmiotowego wniosku, ponieważ w sprawie VII SA/Wa 1540/11, przedstawiając swoją sytuację materialną, J. B. nie wskazał żadnych nowych okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej, które pozwalałyby przyjąć, iż nastąpiła istotna zmiana okoliczności sprawy, co stanowi przesłankę do zmiany postanowienia z dnia 13 października 2011 r. zapadłego w niniejszej sprawie.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło