VII SA/Wa 1433/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-12-29

Skład orzekający: Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji majątkowej od czasu wydania poprzedniego postanowienia i nadal nie udziela wyczerpujących informacji o swoich dochodach i wydatkach?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, aby od czasu wydania poprzedniego postanowienia nastąpiła istotna zmiana jej sytuacji majątkowej, która uzasadniałaby zmianę rozstrzygnięcia. Ponadto, strona nadal nie udzieliła wyczerpujących informacji dotyczących jej dochodów i wydatków, co uniemożliwia rzetelną ocenę jej sytuacji finansowej i wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) po tym, jak jego poprzednie wnioski zostały odrzucone, a zażalenia oddalone. Wnioski te dotyczyły sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia informacji o jego sytuacji finansowej, dochodach, wydatkach i źródłach utrzymania. Skarżący podawał, że utrzymuje się z prac dorywczych, płaci alimenty i partycypuje w kosztach utrzymania córek, jednak nie przedstawił wyczerpujących danych finansowych. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wcześniejsze postanowienie WSA, wskazując, że WSA rozpoznawał wniosek tylko w zakresie zwolnienia od kosztów, a strona wnosiła o pełne prawo pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1433/13 odmawiającego przyznania J. K. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1433/13 odmawiającego przyznania J. K. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1433/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił przyznania J. K.prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata (karta 91). W uzasadnieniu postanowienia z dnia 11 kwietnia 2014 r. Sąd wskazał, że rozpatrywany wniosek skarżącego zawiera identyczne informacje jak te, które legły u podstaw wydania postanowienia z dnia 7 stycznia 2014 r. Skarżący nie wskazał żadnych nowych okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę stanowiska Sądu. Skarżący nie udzielił wyczerpujących informacji, do których został wezwany przez Sąd, a mianowicie nie wypowiedział się m.in. co do kwestii wysokości uzyskiwanych dochodów, chociaż przyznał, że pracuje dorywczo. Z wniosku skarżącego oraz przedłożonych dokumentów wynika, że skarżący nie posiada środków w związku z okresowym zawieszeniem działalności gospodarczej i utrzymuje się z prac dorywczych. Nie wskazał, jaki dochód z tego tytułu osiąga. Podał, iż częściowo partycypuje w kosztach utrzymania dwóch niepełnoletnich córek, płacąc alimenty. Mieszkanie o powierzchni 31 m2, w którym mieszka, jest "przepisane hipotecznie" na rzecz córki. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do wyjaśnienia m.in. z czego lub z czyjej pomocy wnioskodawca się utrzymuje, z jakich środków wnioskodawca płaci świadczenie alimentacyjne i w jakiej wysokości, skarżący złożył pismo procesowe, w którym wskazał, że utrzymuje się z pracy dorywczej, często bez pieniędzy, za wyżywienie. Na okoliczność konieczności ponoszenia świadczeń alimentacyjnych na rzecz córek przedstawił kserokopię pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. w sprawie o sygn. akt Kmp [...]. Następnie wyjaśnił, że lokal mieszkalny przy ul. M. o powierzchni 31 m2 zajmuje osobiście, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, zaś według jego oświadczenia "właścicielem poprzez zapis hipoteczny jest córka W. K.". Wskazał, że jego własne koszty utrzymania są znikome z uwagi na prowadzenie życia bez nałogów oraz z pomocą osób życzliwych, oraz że nie otrzymuje żadnej pomocy oraz wsparcia osób w sposób znaczny umożliwiający podniesienie stopy życiowej. Wyjaśnił ponadto, że powodem zawieszenia działalności gospodarczej była i nadal jest "katastrofalna polityka władz państwowych skutkująca załamaniem koniunktury gospodarczej w zakresie budownictwa". Oświadczył ponadto, że nie posiada statusu osoby bezrobotnej, nie posiada konta bankowego, nie składał deklaracji podatkowej PIT za rok 2012 z powodu braku dochodów. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt I OZ 400/14 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2014 r. W dniu 30 czerwca 2014 r. skarżący, na urzędowym formularzu PPF, złożył ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (karta 124). We wniosku podał, że ma zasądzone alimenty na podstawie wyroku sądowego. Nie posiada aktualnie żadnych dodatkowych źródeł utrzymania. Zarządzeniem z dnia 4 lipca 2014 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez: wskazanie aktualnego źródła utrzymania, wskazania stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym i rodziny, wskazanie przez kogo, na czyją rzecz i w jakiej kwocie wypłacane są "zasądzone alimenty na podstawie wyroku sądowego", wskazanie, czy skarżący ubiegał się lub otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, czy otrzymuje pomoc materialną lub finansową od rodziny bądź osób trzecich, nadesłanie kopii PIT za 2013 r, jeśli skarżący rozliczał się z urzędem skarbowym i wyciągów bankowych za ostatnie 3 miesiące. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący pismem z dnia 28 lipca 2014 r. wyjaśnił, że utrzymuje się prac dorywczych, zarabia drobne kwoty, zaś z powodu braku umów nie jest w stanie określić łącznego dochodu, na utrzymanie wydaje ok. 200 zł miesięcznie, komornik potrąca kwotę 1000 zł z należnej mu diety z tytułu cyt. "funkcji społecznej" na rzecz nieletnich córek. Wyjaśnił, że Dzieci mieszkają razem z matką, a skarżący współfinansuje wydatki związane z ich utrzymaniem. Skarżący oświadczył, że sporadycznie otrzymuje pomoc od rodziny w formie posiłku, zaś zamieszkuje w mieszkaniu należącym do córki i z tego tytułu ponosi koszty w wysokości ok. 460 zł. Jednocześnie oświadczył, że nie składał zeznania podatkowego, nie posiada żadnych pojazdów mechanicznych ani konta bankowego. Jest bezrobotnym bez prawa do zasiłku, ale nie jest zarejestrowany w biurze pośrednictwa pracy. Skarżący w dniu 8 sierpnia 2014 r. nadesłał kolejny formularz PPF, w którym wniósł o ustanowienie adwokata i wskazał, że nie posiada środków w związku z okresowym zawieszeniem działalności gospodarczej oraz partycypowaniem w kosztach utrzymania nieletnich – obowiązek alimentacyjny (karta 152). Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1433/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania J. K. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 października 2014 r. sygn. akt I OZ 914/14, po rozpoznawaniu zażalenia skarżącego, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę wniosku o przyznanie prawa pomocy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznawał wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, podczas gdy strona wnosiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć zmianę zarówno okoliczności faktycznych, jakie stanowiły przesłankę rozstrzygnięcia, jak również okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które wcześniej zapadło. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Wniosek skarżącego z dnia 30 czerwca 2014 r. oraz z dnia 8 sierpnia 2014 r. należy potraktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia z dnia 11 kwietnia 2014 r. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, że od czasu rozpoznawania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiła zmiana jego sytuacji majątkowej, która przemawiałyby za zmianą prawomocnego postanowienia z dnia 11 kwietnia 2014 r. W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przywołał okoliczności pozwalających stwierdzić, że jej sytuacja materialna uległa zmianie w sposób wskazujący na nieaktualność poprzednio dokonanej oceny odnoszącej się do możliwości skarżącego w partycypowaniu w kosztach postępowania w zakresie obowiązku uiszczenia opłat sądowych i ustanowienia adwokata. W piśmie z 28 lipca 2014 r. (karta 144) skarżący dodatkowo ujawnił, że otrzymuje wynagrodzenie (dietę) z tytułu pełnienia "funkcji społecznej", i z tego dochodu komornik potrąca kwotę 1000 zł z tytułu alimentów na rzecz dwóch nieletnich córek. Skarżący jednak nie podał, jaka to funkcja, ani jaka jest wysokość wynagrodzenia. Tej informacji nie było w poprzednich wnioskach. Ponadto skarżący uchyla się, pomimo wezwań, od wskazania wysokości dochodu z prac dorywczych, twierdząc, że brak umów uniemożliwia mu jego obliczenie. Ponadto wskazał, że ponosi koszty związane z opłatami około 460 zł oraz na zaspokojenie potrzeb socjalnych wydaje około 200 zł miesięcznie. Powyższe okoliczności świadczy to o tym, że sytuacja materialna skarżącego nie zmieniła się na niekorzyść, a wręcz przeciwnie skarżący ujawnił, że otrzymuje "dietę z tytułu funkcji społecznej". Ponadto, należy również wskazać, że skarżący nie udzielił wyczerpujących informacji, do których został wezwany przez Sąd. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Zatem należało uznać, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 11 kwietnia 2014 r. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło