VII SA/Wa 1448/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-27
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w przypadku istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, nawet jeśli roboty budowlane zostały już zakończone?Ratio decidendi
Tak, organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nawet jeśli roboty budowlane zostały już zakończone. Przepis ten ma zastosowanie również w sytuacji, gdy roboty budowlane realizowane na podstawie pozwolenia na budowę zostały wykonane z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Termin na wykonanie tego obowiązku ma charakter procesowy i może być przedłużony lub przywrócony.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Powodem nałożenia obowiązku było stwierdzenie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego podczas remontu, adaptacji i nadbudowy budynku. Skarżąca kwestionowała m.in. prawidłowość zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, długość terminu na wykonanie projektu zamiennego oraz sposób uzasadnienia decyzji przez organy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant ref. staż. Anna Dmowska - Paczuska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2012 r. sprawy ze skargi [...]sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia projektu budowlanego zamiennego skargę oddala
Decyzją z dnia [...]lutego 2011 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 83 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy robót budowlanych wykonanych przy realizacji remontu, adaptacji oraz nadbudowy budynku biurowo-mieszkalnego na działce nr ew. [...]z obr. [...] przy ul. [...] w [...]nałożył na inwestora: "[...]" Sp. z o. o. obowiązek sporządzenia i przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego [...], czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego dla remontu, adaptacji oraz nadbudowy budynku biurowo-mieszkalnego na działce nr ew. [...]z obr. [...] przy ul. [...] w [...]uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w sposób istotnie odbiegających od zatwierdzonego w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998r. projektu budowlanego.
Obowiązek nałożony decyzją należało wykonać w terminie czterech miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że [...]marca 1999 r. Starostwo Powiatu [...]przekazało do organu nadzoru budowlanego teczkę akt Urzędu Rejonowego dotyczącą inwestycji na nieruchomości przy ul. [...] w [...].
W wyniku czynności kontrolnych dokonanych w dniu [...]kwietnia 1999r. przez przedstawiciela Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] ustalono, że na nieruchomości przy ul. [...] w [...]wykonywane są prace budowlane polegające na rozbudowie, nadbudowie i modernizacji budynku biurowo-mieszkalnego na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998r. zatwierdzającej projekt budowlany inwestycji: remontu, adaptacji oraz nadbudowy budynku biurowo-mieszkalnego na działce nr ew. [...]z obr. [...] przy ul. [...] w [...]i zezwalającej na rozbudowę i nadbudowę oraz modernizację budynku biurowo-mieszkalnego na terenie przy ul. [...]. Roboty wykonywane były z odstępstwami od dokumentacji projektowej. Odstępstwa polegały m. in. na wykonaniu otworów okiennych zamiast otworów przewidzianych do zaślepienia luxferami od strony działki przy ul. [...] oraz na zabudowaniu tarasu na czwartej kondygnacji od strony (zachodniej) działki przy ul. [...].
Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...]postanowieniem Nr [...] z dnia [...]września 1999r. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy rozbudowie i nadbudowie oraz modernizacji ww. budynku, a następnie decyzją Nr [...] z dnia [...]listopada 1999r. nałożył na inwestorów obowiązek doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z zatwierdzoną w pozwoleniu na budowę dokumentacją pierwotną.
[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...]kwietnia 2000r. uchylił decyzję z dnia [...]listopada 1999 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Pismem z dnia [...]sierpnia 2003r. spółka "[...]" Sp. z o. o.poinformowała organ I instancji, że Starostwo Powiatu [...]w dniu [...]maja 1999r. potwierdziło przyjęcie zgłoszenia do użytkowania obiektu mieszkalno-biurowego (odbiór częściowy) z wyłączeniem części tarasowej od strony zachodniej na trzeciej kondygnacji wybudowanego na nieruchomosci przy ul. [...]
w [...]. Złożyła również oświadczenie kierownika budowy T. N. z dnia [...]kwietnia 1999r. dotyczące ściany przedmiotowego budynku od strony zachodniej. Zgodnie z oświadczeniem kierownika budowy aby uzyskać ciąg powietrza w przewodach wentylacyjnych i uniknąć budowy komina wolnostojącego zaszła konieczność podwyższenia ściany do poziomu III piętra i wyrównania ściany tarasu do wysokości istniejącego komina.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...]października 2003r. organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia oceny technicznej robót budowlanych samowolnie wykonanych przy realizacji budynku biurowo-mieszkalnego na nieruchomości przy ul. [...] w [...]i aktualnej odbitki z mapy zasadniczej uwzględniającej ten budynek.
W złożonej w dniu [...]grudnia 2003r. ocenie technicznej, wykonanej przez inż. S. K., posiadającego uprawnienia rzeczoznawcy budowlanego
w specjalności konstrukcyjno-budowlanej obejmującej projektowanie w zakresie
m. in. rozwiązań konstrukcyjno-budowlanych budynków oraz innych budowli nr ewid. [...] stwierdzono, że samowolnie wykonane prace polegające na zabudowie tarasu wykonano poprawnie technicznie i pozwala to na bezpieczną eksploatację pomieszczeń sąsiadujących z zabudowanym tarasem.
Podczas oględzin nieruchomości przy ul. [...] w [...]w dniu [...]października 2010 r. uprawniony przedstawiciel organu I instancji dokonał porównania zrealizowanego budynku biurowo-mieszkalnego w odniesieniu do zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r. projektu budowlanego. W wyniku kontroli ustalono, że
w odniesieniu do projektu zagospodarowania działki nr [...]z obr. [...] nie wykonano schodów z poziomu terenu na strop nad piwnicami od strony północnej i wschodniej, a wejście na ganek nieznacznie przesunięto. W udostępnionych częściowo pomieszczeniach piwnicy zmieniono sposób użytkowania garaży na pomieszczenia magazynowe. Zmieniono układ schodów i układ pomieszczeń. Inwestor wskazał, że w pomieszczeniach piwnicznych nie występują miejsca postojowe, występują jedynie pomieszczenia magazynowe i techniczne. Również na parterze budynku zmieniono częściowo sposób użytkowania. Cała kondygnacja użytkowana jest na pomieszczenia biurowe. Nie wykonano schodów na taras od zachodu, zmieniono ganek i schody na strop nad piwnicą. Wykonano też wyjście do łącznika budynku wybudowanego przy ul. [...]. Nie wykonano części schodów wewnętrznych a w części projektowanego zjazdu do garażu wykonano strop parteru. Na I piętrze zmieniono sposób użytkowania magazynów na pomieszczenia hotelowe. Nad stropodachem nad częścią parteru wybudowano dodatkową ścianę zewnętrzną, a w tylnej części budynku na części tarasu od strony południowo-zachodniej wykonano łącznik do budynku przy ul. [...] z zabudową drewnianą. Na elewacji północnej nie wybudowano balkonu, rozszerzono przeszklony wykusz przy którym wykonano balkon o wymiarach 92x420cm. od strony zachodniej. Na II piętrze dookoła atrium wykonano schody, a w jego wnętrzu osadzono dwie windy. Nie wykonano klatki schodowej w zachodniej części budynku. Część tarasu od strony wschodniej zabudowano. Od strony północnej rozszerzono wykusz - przeszklenie, dobudowano balkony na elewacji północnej i zachodniej. Na II piętrze zmieniono lokalizację windy, zrezygnowano z klatki schodowej a od strony wschodniej na tarasie wykonano pomieszczenie serwerowi i powiększono biuro. Poddasze zrealizowano jako IV piętro. Nad pomieszczeniem serwerowi wykonano pomieszczenie ksero i powiększono pokój biurowy pozostawiając taras o wymiarach ok. 3x11,40m. Na całej kondygnacji zmieniono układ pomieszczeń i sposób użytkowania na cele biurowe. Zrealizowano V piętro jako poddasze użytkowane na cele biurowe, a w projekcie ta kondygnacja nie występuje.
W odniesieniu do zatwierdzonego projektu stwierdzono, że budynek nadbudowano o jedną kondygnację, zmieniono układ funkcjonalny i elementy konstrukcyjne wewnątrz budynku, rozbudowano budynek na II, IV i V kondygnacji od strony wschodniej, dobudowano 4 balkony i rozszerzono wykusz frontowej elewacji oraz wykonano połączenie z budynkiem na sąsiedniej działce. Dokonane odstępstwa organ I instnacji zakwalifikował jako istotne. Ponadto dokonano ich bez zgody właściwego organu, z naruszeniem art. 36a ust.1 Prawo budowlanego, co stanowiło przesłankę do wszczęcia naprawczego w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego.
Od powyższej decyzji odwołanie do [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła spółka "[...]" Sp. z o.o.
Decyzją z dnia [...]kwietnia 2012 r., nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe ustalenia dokonane przez organ I instancji i wskazał, że z oceny technicznej z dnia [...]grudnia 2003 r. wynika, że samowolnie wykonane prace polegające na zabudowie tarasu wykonano poprawnie technicznie i pozwala to na bezpieczną eksploatację pomieszczeń sąsiadujących z zabudowanym tarasem.
Natomiast podczas oględzin nieruchomości i spornego budynku posadowionego na niej dokonanych w dniu [...]października 2010 r. przedstawiciel PINB [...] dokonał porównania zrealizowanego budynku biurowo-mieszkalnego w odniesieniu do zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998r. projektu budowlanego. W odniesieniu do zatwierdzonego projektu stwierdzono, że budynek nadbudowano o jedną kondygnację, zmieniono układ funkcjonalny i elementy konstrukcyjne wewnątrz budynku, rozbudowano budynek na II, IV i V kondygnacji od strony wschodniej, dobudowano 4 balkony i rozszerzono wykusz frontowej elewacji oraz wykonano połączenie z budynkiem na sąsiedniej działce. Wyżej wymienione odstępstwa, prawidłowo zostały zakwalifikowane przez organ I instancji jako istotne i dokonane bez zgody właściwego organu, z naruszeniem art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego. Wobec powyższego w pełni zasadnym było przeprowadzenie przez organ I instancji postępowania administracyjnego w trybie art. 50 i 5 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej spółki organ odwoławczy stwierdził, że są one niezasadne. Wskazał, że zarzut dotyczący braku oryginalnego projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...] sierpnia 1998r. nr [...] nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Nie ma podstaw aby twierdzić, że przesłany przy piśmie z dnia [...]marca 1999r. projekt budowlany remontu, adaptacji oraz nadbudowy budynku biurowo-mieszkalnego przy ul. [...] nie stanowił załącznika do ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. Zauważyć należy, że został on przesłany z całą teczką akt jakie znajdowały się w Starostwie Powiatu [...]w sprawie ww. decyzji o pozwoleniu na budowę.
Ponadto organ odwoławczy wystąpił z zapytaniem do Urzędu [...], Wydział Architektury i Budownictwa [...] z prośbą o informację, czy jest on w posiadaniu ww. projektu, a z udzielonej odpowiedzi wynika że urząd nie posiada takiego projektu. Organ odwoławczy wskazał, że w dacie udzielania pozwolenia na budowę nie było trwałej praktyki stemplowania projektów budowlanych. Fakt więc, że projekt nie jest ostemplowany nie oznacza, że nie jest to oryginalny zatwierdzony projekt.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniesionej przez Spółkę "[...]" Sp. z o.o., reprezentowanej przez pełnomocnika.
Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 51 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego, poprzez nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w terminie czterech miesięcy, pomimo ze sporządzenie projektu zamiennego dla budynku, co do którego prowadzone jest postępowanie, wymaga co najmniej sześciu miesięcy, z uwagi na znaczny stopień skomplikowania sprawy i liczne problemy natury technicznej, użytkowej i organizacyjnej;
II. przepisów o postępowaniu mające istotny wpływ na jego wynik, tj.
1) art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez:
a) nieustalenie przez organ I i II instancji, które konkretnie zmiany elementów konstrukcyjnych wewnątrz budynku stanowią odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i które z nich zostały uznane za istotne;
b) niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które konkretnie elementy konstrukcyjne wewnątrz budynku stanowią odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego;
c) niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego stwierdzone zmiany w budynku zakwalifikowano jako istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego;
d) oparcie zaskarżonej decyzji na egzemplarzu projektu budowlanego nie stanowiącym załącznika do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]o zatwierdzeniu projektu na budowę i pozwoleniu na budowę nr [...] z dn. [...] sierpnia 1998 r., wskutek czego organy I i II instancji nie mogły w sposób zgodny z regułami postępowania dowodowego ocenić, czy zrealizowany budynek różni się od oryginalnego projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]nr [...] z dn. [...] sierpnia 1998 r.;
2) art. 107 § 1 k.p.a., poprzez niewskazanie w sentencji zaskarżonej decyzji materialnoprawnej podstawy decyzji.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...]lutego 2011 r. w całości, zasądzenie na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego oraz wsztrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż przedmiotem skargi jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji wydaną na podstawie art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Przy czym należy zauważyć, iż przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie do robót budowlanych prowadzonych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę także w przypadku, gdy roboty te zostały zakończone jeszcze przed wszczęciem postępowania naprawczego prowadzonego w oparciu o art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Jakkolwiek art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi jedynie o tym, że art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane, to z treści art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego wynika wprost, że art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego ma zastosowanie także w przypadku zakończenia budowy.
Zastosowanie omawianego trybu naprawczego wymaga ustalenia przez organy, iż inwestycja zrealizowana została z odstępstwami od projektu budowlanego a następnie zakwalifikowanie tych odstępstw jako istotne w rozumieniu art. 36a ust 5 Prawa budowlanego. Postępowanie wyjaśniające wymaga więc analizy projektu budowlanego i jego skonfrontowania z rzeczywistym efektem wykonanych robót budowlanych.
W tym miejscu należy wyjaśnić, iż Sąd całkowicie podziela ustalenia organów, iż brak jest jakichkolwiek przesłanek do uwzględnienia zarzutu skarżącej spółki , że oceniany w toku postępowania projekt budowlany nie jest oryginalnym projektem zatwierdzonym decyzją nr [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w [...]z dnia [...] sierpnia 1998r.. Zwłaszcza, iż analizowany egzemplarz projektu budowlanego znajdował się wraz z całą dokumentacją oraz decyzją o pozwoleniu na budowę w Starostwie Powiatu [...]. Sam fakt braku "ostemplowania" projektu nie przeczy jego oryginalności.
Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wykazało, że w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, budynek nadbudowano o jedną kondygnację, zmieniono układ funkcjonalny i elementy konstrukcyjne wewnątrz budynku, rozbudowano budynek na II, IV i V kondygnacji od strony wschodniej, dobudowano 4 balkony i rozszerzono wykusz frontowej elewacji oraz wykonano połączenie z budynkiem na sąsiedniej działce.
Należy zauważyć, że odstępstwo w postaci nadbudowy o jedna kondygnację , rozbudowa budynku na II, IV, V kondygnacji, powoduje zmianę kubatury obiektu budowlanego co stanowi zmianę charakterystycznych parametrów obiektu. Dobudowa 4 balkonów i rozszerzenie wykuszu a także połączenie z budynkiem na działce sąsiedniej powoduje zmianę zagospodarowania terenu- co wyczerpuje dyspozycje art. 36a ust 5 pkt 2 Prawa budowlanego i kwalifikuje odstępstwa jako istotne.
W tym miejscu należy przyznać racje skarżącemu , iż organy nie ustaliły które konkretnie zmiany elementów konstrukcyjnych wewnątrz budynku stanowią odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego i które z nich zostały uznane za istotne;a nadto organ odwoławczy nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które konkretnie elementy konstrukcyjne wewnątrz budynku stanowią odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego;jednak uchybienie to jako naruszenie art. 7 i 77 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa nie ma wpływu na wynik sprawy a więc nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż zmiana kubatury obiektu i zmiana zagospodarowania terenu zgodnie z art. 36a ust.5 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi istotną zmianę wymagającą uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
Bezsporną w sprawie, w ocenie Sądu, okolicznością jest to, że budynek , którego dotyczy postępowanie, został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] sierpnia 1998r., lecz w toku budowy inwestor dokonał w nim istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego zasadnie zastosował tryb postępowania przewidziany art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( - Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Przepis ten przewiduje, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykowywanych robót budowlanych, oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Przepisu ma zastosowanie również w sytuacji, gdy roboty budowlane realizowane na podstawie pozwolenia na budowę zostały wykonane z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. W tej kwestii należy podzielić stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1723/07 (publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl) i z dnia 8 stycznia 2010 r., II OSK 15/09 (publ. Lex nr 597313). W drugim z wymienionych orzeczeń NSA stwierdził, że "w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego) organ może nałożyć obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz, w razie potrzeby, wykonania określonych czynności lub robót budowlanych prowadzących do stanu zgodnego z prawem - tak w odniesieniu do robót budowlanych "wykonywanych" (po uprzednim wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych postanowieniem), jak i do budowy już zakończonej. Uzasadnienie tego wyroku zawiera wnikliwe wywody i bogatą motywację wskazującą na podaną wyżej wykładnię art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela tę tezę.
Wyjaśnienia wymaga, że w art. 36a zawarte zostały regulacje dotyczące legalnie dokonywanych istotnych odstępstw. Natomiast odstępstwa takie dokonane w trakcie budowy bez zmiany pozwolenia na budowę skutkują wszczęciem procedury określonej w art. 51, a wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji określonej w ust. 1 pkt 3 tegoż artykułu rodzi po stronie organu, który wydał pozwolenie na budowę, obowiązek uchylenia tego pozwolenia (art. 36a ust. 2), co powinno nastąpić bezzwłocznie po tym, jak wspomniana wcześniej decyzja stanie się ostateczna
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi wskazać trzeba, iż termin określony w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego ma charakter procesowy. W związku z tym, skoro omawiany termin jest terminem procesowym, należy przyjąć, że jeżeli zajdzie taka potrzeba, na wniosek strony termin ten może być przedłużony, aby umożliwić stronie wykonanie nałożonych obowiązków, bądź przywrócony (art. 58 k.p.a.). Skoro zaś omawiany termin jest terminem procesowym, to nie stanowi materialnoprawnego elementu rozstrzygnięcia i nie może stanowić przyczyny uchylenia decyzji. Jednocześnie orzecznictwo wskazuje, iż przedłużenie terminu do wykonania obowiązków nałożonych na inwestora na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego jako kwestia wynikła w toku postępowania naprawczego winno nastąpić w drodze postanowienia.( tak NSA w wyroku z dnia 25 stycznia 2012r., II OSK 2113/10). Z tych przyczyn postawiony w skardze zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego z powodu określenia zbyt krótkiego terminu na wykonanie projektu zamiennego należy uznać za chybiony.
Z tych wszystkich względów, skoro zarzuty skargi nie odniosły zamierzonego skutku, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło