VII SA/Wa 1453/15

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 grudnia 2015r. po rozpoznaniu wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015r., znak: [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: odmówić M. S. przyznania prawa pomocy w zakresie w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W dniu 28 września 2015r. do Sądu wpłynął wniosek PPF o przyznanie prawa pomocy M. S. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu formularza wniosku PPF wnioskodawca podał, że obecnie jest na utrzymaniu żony bo stracił zasiłek stały. Zaznaczył jednak, iż żona zawiesiła działalność, gdyż nie stać ją było na opłacenie ZUS-u. Wnioskodawca wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną i trójką dzieci. Podał, że z rodziną utrzymują się z dochodu uzyskiwanego z prowadzonej działalności gospodarczej, który w sierpniu wynosił 950,00 złotych i zasiłku rodzinnego w wysokości 398,00 złotych, łącznie 1.348 złotych miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych, nieruchomości ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 złotych. Ponosi koszty wynajmu w wysokości 1000 złotych oraz opłatę za prąd i wodę w wysokości 100,00 złotych miesięcznie. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku pismem z dnia 12 listopada 2015r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 10 listopada 2015r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - z czego lub przy czyjej pomocy utrzymuje się wraz z rodziną, - z jakich środków pokrywa z żoną koszty najmu mieszkania w wysokości 1000 złotych miesięcznie, - czy wnioskodawca i małżonka są osobami bezrobotnymi, jeśli tak, czy mają przyznany zasiłek dla bezrobotnych, należało podać od kiedy i w jakiej wysokości, - czy pobierają stałe bądź okresowe świadczenia, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości, - czy małżonka obecnie uzyskuje jakiekolwiek dochody, jeśli tak wskazać z jakiego tytułu ( np. wynagrodzenia za pracę, zasiłku itp.) i podać ich wysokość, - czy podejmują z żoną prace sezonowe, dorywcze, umowy zlecenia, a jeśli tak, to jakie uzyskują z tego tytułu dochody, - czy uzyskuje z małżonką jakąkolwiek pomoc od rodziny, instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza z małżonką miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki, itp.), - czy posiada z małżonką pojazdy mechaniczne jeśli tak, należało je wymienić, podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy). Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 27 listopada 2015r. do Sądu wpłynęła odpowiedź na powyższe. Do pisma załączył kserokopię odpisu Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej o zamknięciu działalności gospodarczej żony i odpisu decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] października 2015r. uchylającej decyzję z dnia [...] lutego 2014r. nr [...] dotyczącą zasiłku stałego. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia – na co wskazuje użyty w art. 246 p.p.s.a zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony. W sytuacji gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W ocenie orzekającego dane zawarte w formularzu wniosku PPF były niepełne i niewystarczające do rzeczywistej oceny sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy. Z tego też względu wezwaniem z dnia 12 listopada 2015r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Wnioskodawca wprawdzie nadesłał w dniu 27 listopada 2015r. odpowiedź na powyższe wezwanie, jednakże wskazane informacje nie dowiodły, że kwalifikuje się on do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W nadesłanym piśmie z dnia 24 listopada 2015r. (data wpływu do Sądu 27 listopada 2015r.) wnioskodawca podał, że aktualnie ma na utrzymaniu trójkę dzieci w wieku szkolnym i żonę, która zrezygnowała z prowadzenia działalności gospodarczej. Oświadczył, iż wspólnie z rodziną utrzymują się z prac dorywczych. Nie mają z żoną żadnego ubezpieczenia. Analizując informacje zawarte w powyższym piśmie uznano, iż wnioskodawca nie wyjaśnił w nim wystarczająco i bez żadnych wątpliwości swojej sytuacji finansowej i majątkowej. Skoro wnioskodawca podał, że z rodziną utrzymują się wyłącznie z prac dorywczych winien w sposób jasny i precyzyjny przedstawić swoją sytuację finansową tj. zarówno podać jakiego charakteru są to prace, kto je podejmuje czy samodzielnie czy też wspólnie z małżonką, jak często je podejmuje/ją i przede wszystkim jakie uzyskuje/ją z tego tytułu dochody. Wnioskodawca nie wyjaśnił także czy z małżonką uzyskują jakąkolwiek pomoc od rodziny, instytucji społecznej lub państwowej, jeśli tak to w jakiej wysokości lub formie oraz czy posiada z żoną pojazdy mechaniczne jeśli tak, należało je wymienić, podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy). Ponadto wnioskodawca nie podał także jakie ponosi miesięcznie wydatki na codzienne utrzymanie jak również z jakich środków pokrywa z żoną koszty najmu mieszkania w wysokości 1000 złotych miesięcznie. Jednoznacznie skarżący nie wyjaśnił, czy z żoną są osobami bezrobotnymi, jeśli tak czy mają przyznany zasiłek, jeśli tak to od kiedy i w jakiej wysokości i czy małżonka uzyskuje obecnie jakiekolwiek dochody, jeśli tak to z jakiego tytułu i w jakiej wysokości. Wyjaśnienie zawarte przez wnioskodawcę w piśmie z dnia 24 listopada 2015r., iż "wszyscy utrzymują się z prac dorywczych" jest zbyt ogólne i niewystarczające dla ustalenia jego faktycznych możliwości finansowych. Skarżący pomimo wezwania nie podał z jakich konkretnie dochodów utrzymuje się z rodziną oraz nie wskazał jakie ponosi koszty na codzienne utrzymanie. Brak podania powyższych informacji nie pozwala na dywagowanie, na jakim poziomie kształtują się rzeczywiste jego możliwości płatnicze. Informacja w zakresie uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków jest istotna, gdyż dopiero porównanie koniecznych wydatków z wpływami pozwoli na prawidłową ocenę możliwości materialnych wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że wnioskodawca nie wyjaśnił, istotnych kwestii - wskazanych wyżej - do określenia których został wezwany. Stwierdzić należy, iż uzyskanie powyższych danych w ocenie orzekającego było kluczowe dla oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Niepełne wyjaśnienia co do sytuacji materialnej w szczególności do uzyskiwanych dochodów wnioskodawcy nie mogą stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy. Jak wskazano wyżej w sytuacji, gdy strona wnosi o przyznanie prawa pomocy powinna na podstawie obiektywnych danych wykazać zasadność tego wniosku. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W sprawach o przyznanie prawa pomocy orzekający nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane uniemożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego, nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2007r., sygn. akt I GZ 235/07, postanowienie NSA z dnia 20 marca 2009 r. sygn. akt I FZ 56/09, postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2010r., sygn. akt I GZ 371/10). Przyznanie prawa pomocy jest zatem uzależnione od przeprowadzenia rzetelnej analizy zdolności finansowej wnioskodawcy, a ta jest możliwa jedynie w oparciu o pełne dane dotyczące wysokości dochodów wnioskodawcy. Reasumując stwierdzono, że wnioskodawca nie wykazał, iż zachodzą okoliczności do uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przedstawione dane w formularzu w zestawieniu z brakiem udzielenia pełnej odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu z dnia 12 listopada 2015r. uniemożliwiają dokonanie rzetelnej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.