VII SA/Wa 1469/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2016 r. sprawy ze skargi M. O., Z. O. i T. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę Decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania M. i Z. O. oraz T. M. (dalej: "skarżących") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nakładającej na skarżących obowiązek sporządzenia i przedstawienia w wyznaczonym terminie projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] obręb: [...] przy ul. [...] w m. N., uwzględniającego wszelkie zmiany i odstępstwa dokonane podczas wznoszenia tego budynku, wynikające z wykonanych robót budowlanych, w stosunku do projektu budowlanego zatwierdzonego przez Burmistrza Miasta N. decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 1991 r. oraz uwzględniającego sposób doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z obecnie obowiązującymi przepisami - orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. decyzją z [...] kwietnia 2012 r., powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nałożył na skarżących obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w N., uwzględniającego odstępstwa od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę Burmistrza Miasta N. z [...] września 1991 r. oraz sposób doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Według organu administracji istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego polegały na: - wykonaniu "nad dwoma pokojami na pierwszym piętrze budynku stropu zamiast więźby dachowej, przez co zwiększono powierzchnię użytkową budynku", - zmianie projektu zagospodarowania działki poprzez nierozebranie budynku oraz bezodpływowego zbiornika na nieczystości, które według projektu miały być rozebrane i niewykonanie projektowanego bezodpływowego zbiornika na nieczystości, - zmianie usytuowania oraz liczby okien, w tym wykonanie okien w dwóch łazienkach, których ściany przylegają bezpośrednio do granicy nieruchomości. Odwołanie od ww. decyzji wnieśli T. M. oraz M. i Z. O.. Po rozpoznaniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...] kwietnia 2012 r. Organ odwoławczy podzielił ustalenia i wnioski organu pierwszej instancji w kwestii stwierdzonych istotnych odstępstw. Odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego twierdzenia, że dom, którego dotyczy sprawa, został zgłoszony do użytkowania w 2001 r. i właściwy organ administracji nie zgłosił sprzeciwu, [...] WINB wskazał, że zawiadomienie to jest nieskuteczne, gdyż organ pierwszej instancji jest zobowiązany w pierwszej kolejności zakończyć niniejsze postępowanie w sprawie stwierdzonych odstępstw od projektu. Ponadto organ odwoławczy, odnosząc się do twierdzeń zawartych w odwołaniu dotyczących innych postępowań administracyjnych, wskazał, że zostały one umorzone z przyczyn formalnych, a także że odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta N. z [...] września 1991 r. nie ma w rozpoznawanej sprawie znaczenia, gdyż dotyczyła innej sprawy, należącej do kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej, a nie – jak rozpoznawana sprawa – nadzoru budowlanego. Powyższą decyzję skarżący uczynili przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 20 czerwca 2013 r. sygn. akt. VII SA/Wa 2716/12 uchylił obie zaskarżone decyzje. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wniosła M. M., uczestnicząca w postępowaniu z racji własności sąsiedniej nieruchomości. Wyrokiem z dnia 8 maja 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny, w sprawie o sygn. akt II OSK 2488/13 uchylił zaskarżony wyrok przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Sąd rozpoznający sprawę ponownie związany jest na podstawie art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz 1270 z późn zm ) wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 maja 2015 r, sygn. akt II OSK 2488/13. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił oceny sądu pierwszej instancji, że stwierdzone odstępstwa nie były istotne. Wskazał, że wprawdzie zwiększenie powierzchni użytkowej nie stanowi istotnego odstępstwa gdyż nie jest wymienione w art. 36 a ust 5 Prawa budowlanego to jednak sąd pierwszej instancji nie rozważył, czy nie doszło do zwiększenia kubatury budynku na skutek braku wykonania mansard. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Burmistrza Miasta N. z dnia [...] września 1991r wynika, że miano wybudować dwa segmenty budynku bliźniaczego. W każdym segmencie ( prawym i lewym ) miała być mansarda, przy czym nie na całej długości. Ze zdjęć znajdujących się w aktach sprawy oraz załącznika nr 2 do skargi wynika, że nie wykonano mansard. Zamiast tego dach w każdym segmencie stanowi jedną płaszczyznę ( mansarda charakteryzuje się tym, że jest to pomieszczenie mieszkalne na strychu przykryte odrębnym dachem, a więc w takim przypadku są co najmniej dwie płaszczyzny dachu ). Aby osiągnąć jedną płaszczyznę dachu trzeba było "podnieść" dach w części w której była zaprojektowana mansarda. " Podniesienie" dachu spowodowało więc zwiększenie kubatury budynku, a także jego powierzchni użytkowej, gdyż uzyskano zwiększenie tej powierzchni w części budynku w której była zaprojektowana mansarda. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że poczynione przez niego rozważania nie mogą być traktowane jako ustalenia faktyczne, a sąd pierwszej instancji wyjaśniając sprawę kubatury budynku powinien przede wszystkim zażądać od organu stosownych wyjaśnień. Z uzasadnienia wyroku NSA wynika również, że wykonanie okien w ścianie usytuowanej na granicy działki należy uznać za odstępstwo istotne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego istnienie okien w ścianach usytuowanych na granicy działki lub w odległości do 4 metrów od granicy jest związane z usytuowaniem budynku, a ta kwestia jest objęta jak wynika z art. 34 ust 3 pkt 1 Prawa budowlanego - zakresem projektu zagospodarowania działki lub terenu. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na brak udziału w postępowaniu administracyjnym właścicieli działki sąsiedniej nr [...] jednocześnie podkreślając, że z powodu naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie można uwzględnić skargi bez uprzedniego umożliwienia osobie której prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym zostało naruszone, wzięcia udziału w postępowaniu przed sadem administracyjnym w celu zajęcia stanowiska co do ewentualnego uwzględnienia skargi. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił się do organu o wyjaśnienie, czy brak wykonania mansard i podniesienie dachu w części w której były zaprojektowane mansardy spowodowało oprócz zwiększenia powierzchni użytkowej również zwiększenie kubatury budynku. W odpowiedzi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] maja 2016r poinformował, że oprócz zwiększenia powierzchni użytkowej budynku zwiększeniu uległa także jego kubatura – poprzez zwiększenie poddasza w obiekcie. Zdaniem organu zwiększenie kubatury spowodowane jest zmianą geometrii dachu budynku, gdyż podniesiono jego wysokość nad pomieszczeniem nad którym miała według pierwotnego projektu zostać wykonana mansarda, której nie zrealizowano. Organ wyjaśnił, iż kubatura poddasza została zwiększona o około 0,9%, co wynika również z treści projektu budowlanego zamiennego w którym projektant wskazał na inny wskaźnik kubatury niż to wynika z projektu pierwotnego. Biorąc pod uwagę wyjaśnienia organu stwierdzić należy, że w świetle art. 36a ust 5 Prawa budowlanego zwiększenie kubatury budynku stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego i bez znaczenia jest o ile kubatura budynku została zwiększona gdyż wskazany przepis takiego kryterium nie przewiduje. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że wykonanie okien w ścianie usytuowanej na granicy działki należy uznać za odstępstwo istotne. Właściciele działki sąsiedniej nr [...] od strony której usytuowana jest ściana na granicy z oknami państwo Ł. pomimo prawidłowego zawiadomienia o terminie rozprawy nie stawili się i nie zajęli stanowiska w sprawie. W związku z tym, że inwestorzy dokonali istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego uzasadnione było nałożenie na nich obowiązku sporządzenia i przedstawienia w wyznaczonym terminie projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego. Zarzuty skarżących - inwestorów są niezasadne. Wbrew twierdzeniom skarżących nie można uznać, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2010r, wydany w sprawie II OSK 80/09 nie pozwala na prowadzenie niniejszego postępowania. Przedmiotem sprawy zakończonej wskazanym wyrokiem była odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta N. z dnia [...] września 1991 r. o pozwoleniu na budowę. Brak jest też podstaw do podzielenia zarzutów, iż wpływ na postępowanie w niniejszej sprawie ma podział działki inwestycyjnej nr [...] na dwie działki oraz zniesienie współwłasności nieruchomości. Budowa budynku bliźniaczego została objęta jednym pozwoleniem na budowę i postępowanie legalizacyjne winno się toczyć łącznie w stosunku do całego budynku wskazanego w decyzji Burmistrza Miasta N. z dnia [...] września 1991 r o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się do zarzutu braku sprzeciwu ze strony organu do dokonanego w 2001r zgłoszenia budynku do użytkowania wskazać należy, iż zawiadomienie o przystąpieniu do użytkowania jest nieskuteczne w sytuacji stwierdzenia istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm) skargę oddalił.