VII SA/Wa 1472/17

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 czerwca 2018r. po rozpoznaniu wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie postanawia: odmówić M. G. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W dniu 25 maja 2018r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy M. G. w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z treści wniosku wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodów w wysokości ok. 6500 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się dochód z tytułu renty rodzinnej w wysokości 1369,98 złotych oraz dochód z tytułu umowy najmu 4575 złotych plus opłaty za media w wynajętym budynku ok. 560 złotych. Wnioskodawczyni podała, że posiada współwłasność, udział 4/6 domu jednorodzinnego o pow. ok. 250 m², częściowo wykończonego o wartości ok. 600 000 złotych oraz 3 działki budowlane w [...] dużym gm. [...] o łącznej pow. 10021 m² oraz samochód osobowy [...] z 2008r. Wnioskodawczyni wskazała, że ponosi koszty na mieszkanie, spłatę kredytów, opłaty za media, koszty leczenia, eksploatacji samochodu, ubezpieczenie samochodu, podatki oraz koszty wyżywienia. Zaznaczyła, że najbliższym czasie duże wydatki to: polisa OC, AC plus NNW ok. 2000 złotych, koszty zakupu opon samochodowych letnich i zimowych ok. 2500 złotych. Do wniosku wnioskodawczyni załączyła zestawienie transakcji na koncie bankowym z ostatnich 3 miesięcy, od 2 marca 2018r. – 18 maja 2018r. , kserokopię polisy OC. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a). Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Biorąc pod uwagę sytuację finansową wnioskodawczyni uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym. Jak już wskazano, instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej, czyli takich, które są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub gdy środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca nie wykazała natomiast, aby znajdowała się w takiej sytuacji. Z wniosku wynika wnioskodawczyni jest współwłaścicielem domu o pow. ok. 250 m², posiada 3 działki budowlane w [...] gm. [...], samochód osobowy [...] z 2008r. Uzyskuje miesięcznie dochód z tytułu renty rodzinnej w wysokości 1369,98 złotych oraz kwotę 4575 złotych z tytułu umowy najmu plus opłaty za media w wynajętym budynku ok. 560 złotych, w sumie ok. 6500 złotych. Analizując wniosek wskazać należy, że wnioskodawczyni w formularzu wniosku ogólnikowo wskazała, że z uzyskiwanych dochodów ponosi koszty na mieszkanie, spłatę kredytów, opłaty za media, koszty leczenia, eksploatacji samochodu, ubezpieczenie samochodu, podatki oraz koszty wyżywienia. Nie podała przybliżonej wysokości miesięcznie ponoszonych kosztów bieżącego utrzymania, wydatków na leki i ponoszonych opłat. Z wnioskiem przesłała natomiast zestawienie transakcji na koncie bankowym z ostatnich 3 miesięcy, od 2 marca 2018r. – 18 maja 2018r. z którego wynika, że ponosi koszty związane z bieżącym utrzymaniem. Z ww. zestawienia wynika, że spłaca również ratę kredytu w wysokości 1092 złotych miesięcznie. Podkreślić w tym miejscu należy, że co do zasady sam fakt spłaty zaciągniętego kredytu nie stanowi przesłanki do przyznania prawa pomocy, a spłata zobowiązań z tytułu kredytu bankowego nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Dodać wypada, że zaciągnięty przez skarżącą kredyt/kredyty świadczy o tym, że posiada zdolność płatniczą (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2005r., sygn. akt II GZ 56/05). Zadłużenie kredytowe, musiało się przecież wiązać z wcześniejszą oceną przez bank tzw. zdolności kredytowej wskazującej, czy skarżąca będzie w stanie spłacać kredyt. Należy również zauważyć, że koszty sądowe związane z prowadzonym postępowaniem sądowym zainicjowanym przez stronę nie mogą być stawiane jako ostatnie w kolejności do zaspokojenia. Prawo pomocy przysługuje jedynie w sytuacji, gdy poniesienie kosztów postępowania wiązałoby się dla strony z pozbawieniem możliwości zaspokojenia najbardziej podstawowych potrzeb. Strona winna zatem w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a tylko wówczas, gdy zgromadzenie w ten sposób środków na koszty postępowania byłoby niemożliwe, może skutecznie złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy strona musi zatem wykazać, że pomimo poczynienia wszelkich możliwych oszczędności i ograniczenia wydatków do niezbędnych, nie może zgromadzić środków na poniesienie kosztów postępowania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 marca 2009r. II FZ 80/09 LEX nr 550323, z dnia 7 kwietnia 2011r. I OZ 238/11 LEX nr 1081146, z dnia 27 lipca 2010 r. I FZ 272/10 LEX nr 604110). W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała natomiast, że jej sytuacja finansowa jest tak trudna, że pomimo ograniczenia wydatków do najbardziej niezbędnych uniemożliwia jej poniesienie kosztów sądowych i kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika. Zauważyć trzeba, że skarżąca uiściła wpis od skargi w należnej wysokości (500 zł), a także opłatę kancelaryjną za odpis wyroku z uzasadnieniem (100 zł), ewentualnie przyszłe koszty sądowe takie jak wpis od skargi kasacyjnej będą niższe aniżeli wpis od skargi. Wysokość wpisu sądowego od skargi kasacyjnej stanowi połowę wpisu od skargi, czyli kwotę 250 złotych Okoliczności te pozwalają na przyjęcie, że skarżąca będzie w stanie ponieść ewentualne dalsze koszty sądowe w niniejszej sprawie. W ocenie referendarza sądowego uzyskiwane miesięczne dochody pozwalają również na zgromadzenie środków potrzebnych do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.