VII SA/Wa 1473/16
WyrokWSA w Warszawie2017-05-26
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zatwierdził projekt budowlany i wydał zezwolenie na wznowienie robót budowlanych w przypadku samowoli budowlanej, uwzględniając wymogi legalizacji i udział strony w postępowaniu?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, po stwierdzeniu samowoli budowlanej, ma obowiązek zbadać możliwość legalizacji inwestycji zgodnie z przepisami prawa budowlanego, w tym wymogi planistyczne i techniczne. Legalizacja wymaga m.in. uiszczenia opłaty legalizacyjnej oraz zatwierdzenia projektu budowlanego przez organ. Udział strony w postępowaniu, w tym w oględzinach, nie obejmuje prawa do wejścia na cudzą nieruchomość bez zgody właściciela, a odmowa takiego dostępu nie narusza zasad czynnego udziału strony. W świetle tych zasad decyzja organu o zatwierdzeniu projektu i zezwoleniu na wznowienie robót została wydana prawidłowo i skarga została oddalona.Stan faktyczny
Inwestorzy prowadzili roboty budowlane na nieruchomości bez wymaganego pozwolenia, co zostało stwierdzone przez organy nadzoru budowlanego. Po licznych postanowieniach i decyzjach wstrzymujących roboty oraz nakładających obowiązki dokumentacyjne, inwestorzy złożyli projekt budowlany i uregulowali opłatę legalizacyjną. Organ nadzoru budowlanego zatwierdził projekt i zezwolił na wznowienie robót. Skarżąca kwestionowała prawidłowość tych decyzji, zarzucając m.in. naruszenie prawa do udziału w oględzinach i błędy w ustaleniach faktycznych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant ref. staż. Agata Abramowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i zezwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala skargę
[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany przebudowy i rozbudowy domu jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na nieruchomości przy ul. [...] w [...] (dz. nr ew. [...] z obrębu [...]) i zezwalającej na wznowienie robót budowlanych - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] września 2011 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo A.M. dotyczące samowolnie prowadzonych robót budowlanych przy ul. [...] w [...], zawierające prośbę o wszczęcie postępowania we wskazanej sprawie, przeprowadzenie wizji lokalnej oraz nakazanie właścicielom nieruchomości przy ul. [...] pilnego dokonania prac zabezpieczających, a następnie przywrócenia stanu poprzedniego.
W dniu [...] października 2011 r. przedstawiciel organu powiatowego przeprowadził oględziny na terenie w/w nieruchomości stwierdzając rozpoczęte roboty budowlane polegające na wykonaniu: rozbiórki tarasu od strony ogrodu, rozebraniu część ścianek działowych, rozebraniu posadzki na poziomie parteru i piętra, rozebraniu posadzki na poziomie piwnic i odkryciu fundamentów średnio na głębokość 25 cm. celem wykonania izolacji przeciwwodnej.
Zawiadomieniem z dnia [...] października 2011 r. organ powiatowy poinformował strony, iż zostało wszczęte na wniosek A. M. postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych na nieruchomości przy ul. [...]w [...].
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...], na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych na nieruchomości przy ul. [...]w [...]oraz nałożył na inwestorów A. G. i S. G. obowiązek przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych w budynku przy ul. [...]w [...] wraz z oceną techniczną określającą prawidłowość ich wykonania oraz zgodność z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z uwzględnieniem zakresu robót niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia w/w robót do stanu zgodnego z prawem.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją nr [...]z dnia [...] stycznia 2012 r. umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej robót budowlanych prowadzonych na nieruchomości przy ul. [...]w [...].
W wyniku przeprowadzenia postępowania odwoławczego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...]z dnia [...] lutego 2012 r. uchylił w całości decyzję nr [...]z dnia [...] stycznia 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W dniu [...] marca 2012 r. przedstawiciel organu powiatowego przeprowadził oględziny na terenie nieruchomości przy ul. [...]w sprawie stanu technicznego ściany wspólnej przyległej do budynku przy ul. [...] stwierdzając "rysy na tynkach ściany przyległej do budynku przy ul. [...]. Zagrożenia w dniu wizji nie stwierdzono". Również w tym dniu organ powiatowy przeprowadził oględziny robót budowlanych w zakresie przebudowy i rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w [...] stwierdzając: "(...) 6) Ostatni wpis do dziennika budowy na stronie 4 " Rozpoczęcie robót związanych z wykonaniem szalunków i zbrojenia na strop w poziomie - 00 (nad piwnicami), 7) Wyburzono klatki schodowe od piwnic do pietra włącznie. Pozostawiono tylko fragmenty ścian wewnątrz budynku, ścianę frontową oraz fragment ściany od północy i zachodu, (...) 10) Fragmenty ścian zewnętrznych niewyburzone, od strony północnej i zachodniej zabezpieczone są ściągami stalowymi z murami ścian nierozebranych". Podczas przeprowadzonych oględzin zostały wstrzymane wszelkie roboty na budowie w trybie natychmiastowym, jak wynika z protokołu oględzin dokonano stosownego wpisu w dzienniku budowy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych na nieruchomości przy ul. [...] w [...] oraz nałożył na inwestorów – A. G. i S. G. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych na nieruchomości przy ul. [...] w [...] wraz z oceną techniczną określającą prawidłowość ich wykonania oraz zgodność z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] umorzył postępowanie zainicjowane zażaleniem na w/w postanowienie.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, nałożył na A.i S. G. obowiązek wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...], niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, poprzez: - dokonanie regeneracji zaprawy wapiennej we wspólnej ścianie kominowej poprzez odcinkowe usuwanie zaprawy zwietrzałej i uzupełnienie jej zaprawą cementowo-wapienną przy pomocy packi i spoinówki, uzupełnienie muru cegłą ułożoną w romb, - wykonanie dodatkowych zabezpieczeń pozostałych ścian budynku, - wykonanie stropów żelbetowych w celu uzyskania wymaganej sztywności przestrzennej budynku. Na czas wykonywania stropów żelbetowych zabezpieczyć wspólną ścianę konstrukcją stalową. Po wykonaniu stropów z poszczególnych poziomów stropowych zabezpieczyć spoiny ze słabą zaprawą oraz osłonić ścianę przed warunkami atmosferycznymi, - zabezpieczenie wykopów przy ścianach na osi B i C.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. uchylił w całości w/w decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1937/12 oddalił skargę na w/w decyzję organu II instancji.
Organ I instancji postanowieniem nr [...]z dnia [...] czerwca 2012 r. nadał decyzji nr [...]z dnia [...] maja 2012 r. rygor natychmiastowej wykonalności. [...]Wojewódzki Inspektor .Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. uchylił w całości w/w postanowienie.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych na nieruchomości przy ul. [...] w [...] oraz nałożył na inwestorów – A. i S. G. obowiązek przedłożenia dokumentów wymaganych na podstawie przepisu art. 48 w/w ustawy.
Decyzją nr [...]z dnia [...] września 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, w sprawie dotyczącej robót budowlanych prowadzonych na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Następnie organ I instancji, na podstawie art. 77 § 2 k.p.a. uchylił własne postanowienie nr [...]z dnia [...] lipca 2012 r.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...]z dnia [...] kwietnia 2013 r. uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia [...] września 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Organ nadzoru budowlanego stopnia wojewódzkiego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., na podstawie art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił własną decyzję nr [...]z dnia [...] kwietnia 2013 r. i orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. o utrzymaniu w mocy decyzji organu powiatowego nr [...]z dnia [...] września 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1585/13 uchylił decyzję organu II instancji nr [...]z dnia [...] lipca 2013 r., natomiast postanowieniem z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 937/14 umorzył postępowanie sądowe zainicjowane skargą na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]z dnia [...] kwietnia 2013 r.
Postanowieniem nr [...]z dnia [...] stycznia 2015 r. organ powiatowy, na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych na nieruchomości przy ul. [...] w [...] oraz nałożył na inwestorów – A. i S. G. obowiązek przedłożenia dokumentów wymaganych na podstawie w/w przepisu.
W dniu [...] października 2015 r. przeprowadzono kolejne oględziny na terenie przedmiotowej nieruchomości stwierdzając, że roboty budowlane nie są prowadzone.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem nr [...]z dnia [...] października 2015 r. ustalił dla A. i S. G. opłatę legalizacyjną za samowolnie wykonane roboty budowlane na nieruchomości przy ul. [...] w [...] (dz. nr ew. [...] z obrębu [...]) w wysokości 50.000,00 zł (pięćdziesiąt tysięcy złotych). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...]z dnia [...] stycznia 2016 r. utrzymał w mocy w/w rozstrzygniecie organu I instancji.
Organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., na podstawie art. 49 ust. 4 i 5 Prawa budowlanego, zatwierdził projekt budowlany przebudowy i rozbudowy domu jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na nieruchomości przy ul. [...] w [...] (dz. nr ew. [...] z obrębu [...]) i zezwolił na wznowienie robót budowlanych.
W tych warunkach, po rozpoznaniu odwołania A. M., zapadła opisana na wstępie decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Organ drugiej instancji uzasadniając podjęte orzeczenie wskazał, że jego stanowisko, przedstawione we wcześniejszych rozstrzygnięciach dotyczące zasadności prowadzenia postępowania legalizacyjnego w przedmiotowej sprawie w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, potwierdził sąd administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1585/13 wydanym w niniejszej sprawie.
Bezspornym jest, że inwestor zrealizował budowę domu jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na nieruchomości przy ul. [...] w [...] w warunkach samowoli budowlanej. Roboty budowlane wykonywane na terenie przedmiotowej nieruchomości, zarówno te określone w protokole kontroli organu powiatowego nr [...]z dnia [...] października 2011 r. jak i w protokole nr [...]z dnia [...] marca 2012 r. są robotami budowlanymi zmierzającymi do realizacji jednej inwestycji i prowadzone były w warunkach samowoli budowlanej.
Realizacja przedmiotowej inwestycji, jak wynika z pism inwestorów, w tym pisma z dnia[...]grudnia 2011 r., [...] stycznia 2012 r. jak i [...] lutego 2012 r., rozpoczęta była robotami budowlanymi wykonanymi na przełomie sierpnia i września 2010 r., czyli w okresie w którym inwestorzy nie legitymowali się ostateczną decyzją o pozwoleniu na wykonie robót budowlanych (Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, następnie Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. uchylił w/w decyzję oraz zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wykonanie robót budowlanych). Zakres wykonanych robót wskazuje, iż w przedmiotowej sprawie inwestor prowadzi budowę. Inwestor dokonał rozbiórki znacznej części przedmiotowego budynku mieszkalnego, pozostawiając jedynie (co wynika z protokołu kontroli z dnia [...] marca 2012 r.) tylko fragmenty ścian wewnątrz budynku, ścianę frontową oraz fragment ściany od północy i zachodu. Powyższe potwierdza również dołączony do protokołu materiał zdjęciowy oraz pozostałe zdjęcia dołączone do akt sprawy, w tym dołączone do protokołu z przyjęcia interesantów w dniu [...] czerwca 2012 r. Roboty budowlane w przedmiotowej sprawie zostały skutecznie wstrzymane dopiero postanowieniem organu powiatowego nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., w związku z czym brak jest podstaw do oceny zakresu wykonanych robót budowlanych od dnia [...] stycznia 2013 r. (pismo skarżącej z dnia [...]sierpnia 2015 r.).
Organ podkreślił, że od dnia wstrzymania prowadzenia robót budowlanych na terenie przedmiotowej nieruchomości brak jest jakichkolwiek sygnałów i dowodów o ich dalszym wykonywaniu, a przedstawiciel organu powiatowego podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] października 2015 r. nie stwierdził wykonywania jakichkolwiek robót budowlanych. Co do zasady samowola budowlana, polegająca na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, skutkuje nakazem rozbiórki. Nakaz rozbiórki nie jest jednakże orzekany bezwzględnie. Ustawodawca zobowiązuje bowiem, aby organy nadzoru budowlanego badały czy realizowana samowola jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu przestrzennym i czy możliwe jest doprowadzenie samowolnie zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Jeśli jest to możliwe, właściwy organ powinien wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji takiej inwestycji. Nakaz rozbiórki obiektu może być bowiem orzeczony dopiero wtedy, kiedy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji.
W związku z okolicznościami sprawy zasadnie organ powiatowy postanowieniem nr [...]z dnia [...] stycznia 2015 r. (wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz zobowiązał inwestorów do przedłożenia dokumentów wymaganych przy legalizacji obiektu budowlanego zrealizowanego w warunkach samowoli budowlanej. W dniu [...] lipca 2015 r. podmiot zobowiązany przedłożył żądane dokumenty, tzn. cztery egzemplarze projektu budowlanego, zaświadczenie nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. o zgodności wykonanych robót budowlanych z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części terenu [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta [...]nr [...], oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzję [...]Konserwatora Zabytków nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie nr [...]z dnia [...] sierpnia 2015 r. o zgodności inwestycji z przepisami planistycznymi.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał - zgodnie z treścią przepisu art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane "Właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Natomiast zgodnie z treścią przepisu art. 49 ust. 4 w/w ustawy "W razie spełnienia wymagań, określonych w ust. 1, właściwy organ wydaje decyzję: 1) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót; 2) o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona".
Likwidacja samowoli budowlanej może polegać na orzeczeniu nakazu rozbiórki bądź na jej legalizacji. Legalizacja obiektu budowlanego łączy się z koniecznością spełnienia określonych przesłanek określonych w przywołanych powyżej przepisach. Jednym z koniecznych wymogów jest uiszczenie w terminie opłaty legalizacyjnej ustalonej przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 49 ust. 1 i 2. Warunkiem wymierzenia opłaty legalizacyjnej jest stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego popełnienia samowoli budowlanej i ustalenie, że samowola ta może być zalegalizowana, a podmiot, który ją popełnił wykonał nałożone na niego przez organ obowiązki określone w art. 48 ust. 2 i ust. 3 wyżej wymienionej ustawy. Badanie przez organ nadzoru budowlanego zgodności legalizowanej budowy z przepisami prawa odbywa się przed ustaleniem, w drodze postanowienia, wysokości opłaty legalizacyjnej. W dalszej kolejności, zgodnie z art. 49 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w razie spełnienia wymagań określonych w art. 49 ust. 1 organ nadzoru budowlanego rozpatrujący sprawę wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót, bądź o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona.
Organ drugiej instancji stwierdził - zgodność przedmiotowej budowy z przepisami prawa, w tym przepisami techniczno-budowlanymi oraz przepisami planistycznymi była przedmiotem uprzedniego szczegółowego badania przez tutejszy organ. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ostatecznym postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...]z dnia [...] października 2015 r. ustalające dla A. i S. G. opłatę legalizacyjną za samowolnie wykonane roboty budowlane na nieruchomości przy ul. [...] w [...] (dz. nr ew. [...] z obrębu [...]) w wysokości 50.000,00 zł (pięćdziesiąt tysięcy złotych). W wyniku dokonania analizy złożonej dokumentacji stwierdzono, że przedłożony projekt budowlany sporządzony przez wymienionych powyżej autorów jest kompletny, inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części terenu [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta [...] nr [...], a inwestorzy posiadają prawo do dysponowania nieruchomością na cele: budowlane.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał - zgodnie z brzmieniem art. 49 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego bada zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane przed wydaniem postanowienia o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej. Tak kolejność działań organu uzasadniona jest koniecznością potwierdzenia możliwości ostatecznej legalizacji obiektu będącego przedmiotem postępowania, przed zobowiązaniem inwestora do uiszczenia opłaty legalizacyjnej. W sytuacji badania tej zgodności po ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej, a przed zatwierdzeniem projektu budowlanego mogłyby powstawać sytuacje obligujące organ do nakazania rozbiórki obiektu pomimo uiszczenia przez inwestora opłaty.
W dniu [...] listopada 2015 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo inwestorów informujące o uiszczeniu nałożonej opłaty legalizacyjnej. Do pisma tego został załączony dokument potwierdzający dokonanie transakcji. Spełnienie przez inwestora przesłanek legalizacji obiektu wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz uiszczenie opłaty legalizacyjnej zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i - gdy budowa jest jeszcze w toku - pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. W przedmiotowej sprawie ustalona ostatecznym postanowieniem opłata legalizacyjna została uiszczona, a budowa nie została jeszcze zakończona, w związku z czym należy zatwierdzić projekt budowlany i udzielić pozwolenia na wznowienie robót. Nadto, organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do nałożenia w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowieniu robót budowlanych, obowiązku uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na użytkowanie legalizowanego obiektu, co organ I instancji uczynił.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia przepisów dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez niedopuszczenie pełnomocnika skarżącej do udziału w przeprowadzonej w dniu [...] października 2015 r. czynności oględzin stwierdził, że organ powiatowy nie naruszył prawa strony skarżącej we wskazanym zakresie. Strona skarżąca została poinformowana o miejscu i czasie planowanej czynności, a jej pełnomocnik stawił się na oględziny. Organy nadzoru budowlanego nie posiadają uprawnień do stosowania przymusu wobec właściciela nieruchomości kontrolowanej w celu umożliwienia wejścia na jej teren innym stronom postępowania. Strona, która z przyczyn niezależnych od organu, nie mogła wziąć czynnego udziału w czynności, ma prawo zapoznać się z sporządzonym w jej trakcie protokołem oraz przedstawienia własnego stanowiska w zakresie dokonanych ustaleń. Skarżąca nie przedstawiła swojego stanowiska w zakresie ustaleń dokonanych podczas w/w oględzin, ani przed organem powiatowym, ani przed organem wojewódzkim, pomimo możliwości zapoznania się z dokonanymi ustaleniami na podstawie sporządzonego i załączonego do akt sprawy protokołu z przeprowadzonej czynności.
Odnośnie zaś zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, organ powołał się na argumentacje przedstawioną powyżej.
W tym miejscu Sąd cytuje ostatni akapit uzasadnienia zaskarżonej decyzji- cyt. "Zadaniem tutejszego organu skarżone postanowienie w żaden sposób nie narusza przepisów prawa, na podstawie których zostało wydane, zaś organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego rozpatrzył przedmiotową sprawę w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy i uzasadnił swoje stanowisko w treści wydanego rozstrzygnięcia administracyjnego. Organ II instancji w ramach przeprowadzonego postępowania zażaleniowego nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonego postanowienia organu I instancji. Z uwagi na powyższe należało podjąć rozstrzygnięcie w trybie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, tzn. utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.".
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła A. M.. Zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji zarzuciła: 1. nierozpoznanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego istoty sprawy, co znajduje wyraz we wskazaniu w końcowej części uzasadnienia decyzji, że w istocie przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było rozpoznanie zażalenia na nieznane skarżącej postanowienie, a nie rozpoznanie odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...], 2. naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 6, art. 1, art. 10 § 1, art. 68 § 1 i § 2, art. 79 § 1 i § 2, art. 85 § 1 - w zw. z art. 32 k.p.a. polegające na całkowicie bezprawnym i w żaden sposób nieuzasadnionym pozbawieniu skarżącej reprezentowanej przez właściwie umocowanego pełnomocnika - Adwokat I. W.- możliwości uczestniczenia w dniu [...]października 2015 r. w przeprowadzanych oględzinach budynku przy ul. [...]w [...], których celem było ustalenie stanu zaawansowania robót budowlanych wykonanych w tym budynku a następnie nie powtórzenie tej czynności pomimo żądania skarżącej, i przyjęciu, że właściciel nieruchomości będący stroną postępowania mógł uniemożliwić skarżącej i jej pełnomocnikowi udział w oględzinach nieruchomości i wykonanych na niej robót budowlanych, 3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięć organów I i II instancji polegający na przyjęciu, że roboty budowlane prowadzone były w budynku przy ul. [...] w [...] w okresie do dnia [...] stycznia 2015 r. w sposób legalny, gdy tymczasem wyrokiem z dnia 25 stycznia 2013 r. wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 2698/12 uchylona została decyzja nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na remont i rozbudowę budynku przy ul. [...] w [...] wydana przez Wojewodę [...] w dniu [...] grudnia 2011 r. i wyrokiem tym jednocześnie orzeczono, że decyzja nr [...] nie podlega wykonaniu, 4. naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 32 ust. 4a w zw. z art 48 ust. 1 ustawy Prawo Budowlane poprzez przyjęcie, że wykonanie samowoli budowlanej zarówno przed wydaniem pozwolenia na budowę, jak i wykonanie kolejnej samowoli budowlanej po uchyleniu pozwolenia na budowę i w toku postępowania w sprawie tej pierwszej samowoli budowlanej daje możliwość wydania decyzji na podstawie art. 49 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo Budowlane.
Na podstawie opisanych powyżej zarzutów skarżąca wniosła o: - uchylenie zaskarżonych decyzji w całości - orzeczenie, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. zatwierdzająca projekt budowlany przebudowy i rozbudowy domu jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na nieruchomości przy ul. [...] w [...] i zezwalająca na wznowienie robót budowlanych nie podlega wykonaniu -zasądzenie od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kosztów niniejszego postępowania według norm przepisanych.
Ponadto, skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z wyroku tutejszego Sądu w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2698/12 na okoliczność, że decyzja nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na remont i rozbudowę budynku przy ul. [...] w [...] wydana przez Wojewodę [...] w dniu [...] grudnia 2011 r. została uchylona i począwszy od dnia[...] stycznia 2013 r. na nieruchomości przy ul. [...] w [...]nie mogły być prowadzone żadne roboty budowlane.
Stanowisko skarżącej znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.
Uczestnicy postępowania A. i S. G. – inwestorzy zajęli stanowisko na piśmie. Wnieśli o oddalenia skargi. Wskazali, że w skardze formułowane są nieuzasadnione zarzuty wobec prawidłowego rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonej decyzji.
W nawiązaniu do stanowiska uczestników skarżąca podtrzymała własne stanowisko w piśmie procesowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz. 1066), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.
Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że pozostają one bez wpływu na sądowa ocenę zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Ma racje skarżąca, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w ostatnim jej akapicie zawarto wskazania nie przystające do okoliczności sprawy, w której decyzja zapadła. Nie wpływa to jednak na wynikający z sentencji i zasadniczej części uzasadnienia decyzji, obraz prawidłowego rozpoznania tej konkretnej sprawy, na tle konkretnego odwołania skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji.
Sąd stwierdza - w sprawie niniejszej, nie doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji organów obu instancji.
Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło do bezprawnego pozbawienia skarżącej reprezentowanej przez właściwie umocowanego pełnomocnika - adwokat I. W. - możliwości uczestniczenia w dniu [...] października 2015 r. w przeprowadzanych oględzinach budynku przy ul. [...] w [...]. Sąd w pełni podziela stanowisko organu, inwestor miał obowiązek udostępnienia inwestycji celem oględzin przedstawicielowi organu zaś nie był zobowiązany do udostępnienia terenu inwestycji pozostałym podmiotom, w tym stronie postępowania - skarżącej oraz jej pełnomocnikowi.
Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Art. 79 k.p.a. stanowi zaś, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.
Udział strony w oględzinach z punktu organu rozpoznającego sprawę i stosowanej przez niego procedury zapewnia prawidłowe o nich zawiadomienie, co też miało miejsce w okolicznościach sprawy niniejszej i nie jest kwestionowane.
Uprawnienia strony wynikającego z art. 79 § 2 k.p.a., nie można tak rozumieć, że daje ono prawo wstępu na cudzą nieruchomość bez zgody jej właściciela co naruszałoby art. 140 k.c. oraz inne przepisy rangi konstytucyjnej, jak np. art. 21 ust. 1 oraz art. 64. Organy nadzoru budowlanego, nie mają też takiej możliwości, aby wbrew woli właściciela nieruchomości spowodować wejście na jej teren innej osoby, jeżeli nawet jest stroną postępowania, w którym mają być przeprowadzane oględziny. Nie można oceniać wartości dowodowej przeprowadzanych oględzin wyłącznie w oparciu o to, że strona nie została wpuszczona na teren nieruchomości, na której były przeprowadzane oględziny, nie może to też świadczyć o naruszeniu zasady czynnego udziału strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2017 r. II OSK 1225/15, LEX nr 2237700).
Fakt, że pełnomocnik skarżącej nie został dopuszczony do oględzin budynku, nie świadczy o wadliwości przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu [...] października 2015 r. oględzin ani tym bardziej o wadliwości postępowania dowodowego i ustaleń faktycznych organu w sprawie.
W takim stanie przebiegu oględzin, jaki zaistniał w sprawie niniejszej pełnomocnik i strona mieli możliwość zapoznania się z rezultatami przeprowadzonych oględzin w postaci protokołu i dokumentacji fotograficznej, sporządzonych przez pracownika organu I instancji. Tymczasem ani w odwołaniu, ani w toku postępowania administracyjnego przed organem I lub II instancji strona nie odniosła się krytycznie do treści protokołu i załączonych do akt sprawy zdjęć. W odwołaniu zawarto odniesienie do treści protokołu - tego, że w protokole z dnia [...] października 2015 r. odnotowano: pełnomocnik skarżącej adw. A.W. nie została dopuszczona do oględzin. Skarżąca miała zatem pełen dostęp do protokołu oględzin oraz zdjęć obrazujących stan budynku.
Skarżąca zarzuca wadliwość przeprowadzonych oględzin jednak w żaden sposób nie zakwestionowała jego rezultatów i nie wskazała, jaki wpływ na wynik oględzin miała odmowa wstępu jej pełnomocnika na nieruchomość.
Sąd ocenia, że wbrew zarzutom skargi w prawidłowo wszczętej procedurze wynikającej z art. 48 ustawy Prawo budowlane właściwie ustalono przebieg realizacji inwestycji w warunkach samowoli budowlanej, co doprowadziło do wydania odpowiadającego tym ustaleniom prawidłowego rozstrzygnięcia o zatwierdzeniu projektu budowlanego przebudowy i rozbudowy budynku oraz zezwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Organ kontrolując wielokrotnie inwestycje nie ustalił, że w zarzuconym przez skarżącą okresie prowadzone były jakiekolwiek roboty budowlane, które w szczególności miałyby wpływ na zakres robót przewidzianych w projekcie budowlanym przedłożonym do zatwierdzenia. Ze znajdujących się w aktach protokołów oględzin z dnia[...] lutego 2013 r., [...] lipca 2013 r. oraz [...] października 2015 r., dziennika budowy oraz pism kierownika budowy i organu I instancji z 2013 r. wynika, że po uchyleniu pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 2011 r. zaprzestano wykonywania prac budowlanych. Od tego czasu w budynku przy ul. [...] wykonano wyłącznie prace zabezpieczające, opisane w dzienniku budowy, co do których organ I instancji każdorazowo wyrażał zgodę. Skarżąca nie wskazała zaś żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń o rzekomym prowadzeniu prac budowlanych przez inwestorów w sposób sprzeczny z prawem, które byłyby przez organ pominięte. Skarżąca w uzasadnieniu skargi powołuje się jedynie ogólnie na okoliczność, że prace były prowadzone. Skarżąca nie wykazała także jaki wpływ na podjęte rozstrzygnięcia miałoby zaistnienie okoliczności przez nią podnoszonych.
Sadowi z urzędu znana była sprawa prowadzona pod sygnaturą akt .VII SA/Wa 2698/12 Zgodnie z art. 106 § 4 p.p.s.a. - akty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony. Tak też stało się w sprawie niniejszej.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2016 r., poz. 718 tj.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło