VII SA/Wa 1474/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. sprawy ze skargi G. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania i przedłożenia ekspertyzy technicznej I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz G. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623) po rozpatrzeniu zażalenia G. B. reprezentowanego przez J. B. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...] przedmiocie nałożenia na G. B. obowiązku dostarczenia, w terminie do dnia [...] kwietnia 2013 r. ekspertyzy technicznej jakości robót budowlanych wykonanych przy budowie płyty gnojowej o powierzchni użytkowej 100,00 m2, zbiornika na gnojówkę o pojemności 24,90 m3 oraz zbiornika na wody opadowo - gnojowe o pojemności 24,90 m3 zlokalizowanych na działce o nr ewid. [...], położonej w P. przy ul. P., stanowiącej własność G. B. - uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej ustalenia terminu na wykonanie ww. obowiązku i wyznaczył nowy termin do dnia [...] lipca 2013 r., a w pozostałej części utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał na przebieg postępowania administracyjnego w sprawie w szczególności na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...], znak: [...], którą po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] sierpnia 2008 r., znak: [...], umarzającej postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek A. S. w sprawie wybudowania płyty gnojowej uchylono objętą odwołaniem decyzję i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Także decyzją z dnia [...] lutego 2009 r" Nr [...], znak: [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania G. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] sierpnia 2008 r., znak: [...], nakazującej rozbiórkę płyty gnojowej w terminie do dnia [...] października 2008 r. organ odwoławczy uchylił objętą odwołaniem decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W dalszym toku postępowania decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 49b ustawy Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. ponownie nakazał G. B. wykonanie rozbiórki płyty, ale i ta decyzja została uchylona decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...], znak: [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W tych okolicznościach, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. - postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...], działając w oparciu o art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane nałożył na G. B. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia [...] kwietnia 2013r. ekspertyzy technicznej robót budowlanych wykonanych przy budowie płyty gnojowej o powierzchni użytkowej 100,00 m2, zbiornika na gnojówkę o pojemności 24,90 m3 oraz zbiornika na wody opadowo - gnojowe o pojemności 24,90 m3 zlokalizowanych na działce o nr ewid. [...], położonej w P. przy ul. P., stanowiącej własność G. B.. Ponadto orzeczono o obowiązku przedstawienia cyt. "opracowania geodezyjnego" obrazującego pomiar odległości tych budowli rolniczych od granicy działki sąsiedniej o nr ew. [...], stanowiącej własność A. S., z uwzględnieniem odległości mierzonych od pokryw i wylotów wentylacyjnych zbiorników. W wyniku rozpoznania zażalenia zapadło opisane na wstępie postanowienie. W jego uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na przepis art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane stanowiący podstawę prawną wydanego postanowienia. Stwierdził, że podziela stanowisko organu pierwszej instancji wyrażone w uzasadnieniu badanego postanowienia wskazujące, iż w oparciu o przeprowadzone w dniu [...] kwietnia 2010 r. czynności kontrolne (na terenie działki sąsiedniej) i dołączony do akt materiał zdjęciowy, zaistniały w niniejszej sprawie uzasadnione wątpliwości co do jakości robót budowlanych prowadzonych podczas realizacji przedmiotowych inwestycji. Ponadto, organ pierwszej instancji wielokrotnie i bezskutecznie usiłował przeprowadzić czynności kontrolne bezpośrednio na działce będącej własnością skarżącego. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego niemożność przeprowadzenia stosownej kontroli uprawniała dodatkowo organ do powzięcia uzasadnionych wątpliwości, o których mowa wyżej i w rezultacie nakazania wykonania określonych obowiązków. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł G. B., dochodząc uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. W ocenie skarżącego postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, albowiem żądanie przedłożenia opracowania geodezyjnego jest niezgodne z prawem budowlanym. Skarżący zarzucił także, że organ pierwszej instancji nie poinformował skarżącego, ani jego pełnomocnika o stwierdzonych nieprawidłowościach w jakości wykonywanych robót budowlanych, a w postanowieniu organ powinien jednoznacznie wykazać, jakie ma zastrzeżenia, co do jakości robót budowlanych. Skarżący zaprzeczył, aby w dniu [...] kwietnia 2010 r. odbyły się czynności kontrolne na działce nr [...], zarówno skarżący, jak i jego pełnomocnik nie otrzymał protokołu kontroli, co jest niezgodne z przepisami k.p.a. Skarżący podkreślił, że został niesłusznie ukarany za nieobecność na działce oraz nie okazanie przedmiotu oględzin i zapłacił nałożoną na niego grzywnę w wysokości 50 zł. Pomimo uchylenia postanowienia o nałożeniu grzywny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1549/10 organ nie zastosował się do orzeczenia sądu i nie zwrócił zapłaconej kwoty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, na mocy którego utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane na podstawie art. 81c ust. 2 i 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Przepis ten zamieszczony został w rozdziale 8 ustawy - Prawo budowlane zatytułowanym "Organy administracji architektoniczno - budowanej i nadzoru budowlanego". Jest to rozdział obejmujący przepisy ustrojowe i kompetencyjne organów budowlanych. Umiejscowienie przepisu w tym rozdziale pozwala stwierdzić, że ma on charakter ogólny i znajduje zastosowanie w przypadku, gdy na mocy przepisu szczególnego organ budowlany żąda dostarczenia dokumentów wskazanych w art. 81 c. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2000 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 2016/98 (niepubl.), w którym stwierdził, że przepis art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane ma charakter ogólny i procesowy i powinien być stosowany w związku z odpowiednimi przepisami szczegółowymi tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Przepis art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane stanowi, że w razie powstania Podkreślmy - "uzasadnionych wątpliwości, co do m.in. stanu technicznego obiektu budowlanego", organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. W ocenie Sądu, kontrola postanowienia organu pierwszej instancji powinna wiązać się z pogłębioną oceną ustawowej przesłanki - uzasadnionych wątpliwości, co do stanu technicznego obiektu, która stanowi warunek konieczny dla nałożenia ww. obowiązku. Organ nie ma prawa nałożyć obowiązku sporządzenia ekspertyzy, jeżeli w danej sprawie nie występuje przesłanka uzasadnionych wątpliwości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1331/10, LEX nr 1151841). Ustawowa przesłanka, czyli istnienie uzasadnionych wątpliwości nie może być automatycznie utożsamiana nawet z faktem wykonania robót w ramach samowoli budowlanej, nie może stanowić samodzielnej i wystarczającej przesłanki nałożenia obowiązków określonych w art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w Warszawie z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 288/04, LEX nr 842612). Sąd stwierdza ponadto, że w orzeczeniu organu pierwszej instancji zawarto sformułowanie, o obowiązku przedłożenia ekspertyzy zawierającej cyt. "opracowanie geodezyjne", co do odległości obiektów budowlanych w odniesieniu do działki sąsiedniej. Organ drugiej instancji takie orzeczenie zaakceptował. W ocenie Sądu organ drugiej instancji powinien rozważyć prawidłowość ww. nakazu w zakresie jego redakcji, sformułowania, które użył organ pierwszej instancji. Ekspertyza techniczna powinna uwzględniać ocenę obiektu z punktu widzenia jego zgodności z przepisami prawa, tu jak wskazano z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie z dnia 7 października 1997r. (Dz. U. 132, poz 877). Organ mógł zwrócić uwagę na potrzebę odniesienia się w ekspertyzie technicznej do kwestii dochowania wymogów związanych z usytuowaniem obiektu w odniesieniu do granicy działki, ale niefortunnie użył sformułowania o "opracowaniu geodezyjnym", która nie przystaje do ustawowego w świetle art. 81 c pojęcia ekspertyzy technicznej. Podnoszona w skardze kwestia braku wykonania powołanego wyroku tutejszego Sądu pozostaje poza oceną w niniejszej sprawie. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, 152, 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012r., poz. 270).